Lương cơ bản là gì? Lương cơ bản hiện nay là bao nhiêu?

Lương cơ bản là gì? Cách tính lương cơ bản chuẩn nhất 2026

Lương cơ bản là gì và được tính như thế nào là vấn đề được nhiều người lao động quan tâm khi tìm hiểu về tiền lương, chế độ đãi ngộ và các quyền lợi liên quan. Trên thực tế, lương cơ bản thường bị nhầm lẫn với lương tối thiểu vùng và lương cơ sở, khiến nhiều người chưa hiểu rõ cách xác định mức lương mình được hưởng. Vậy lương cơ bản được hiểu như thế nào, cách tính ra sao và mức lương tối thiểu vùng năm 2026 có gì đáng chú ý? Trong bài viết dưới đây, AZTAX sẽ giúp bạn làm rõ từng nội dung để nắm bắt thông tin chính xác và hiểu rõ hơn về các quy định tiền lương hiện hành.

1. Lương cơ bản là gì?

Lương cơ bản là mức thu nhập cố định được thỏa thuận trực tiếp giữa người lao động và doanh nghiệp, ghi rõ trong hợp đồng lao động. Đây là nền tảng để tính lương thực nhận, mức đóng bảo hiểm và các chế độ khác, nhưng chưa bao gồm thưởng, phụ cấp hay phúc lợi bổ sung.

Lương cơ bản là gì?
Lương cơ bản là gì?

Dù được sử dụng phổ biến trong thực tế, khái niệm “lương cơ bản” hiện chưa được định nghĩa chính thức trong bất kỳ văn bản pháp luật nào tại Việt Nam.

Ví dụ minh họa: Anh Minh ký hợp đồng với mức lương cơ bản 10.000.000 đồng/tháng. Ngoài ra anh còn nhận thêm phụ cấp xăng xe 500.000 đồng và thưởng KPI 2.000.000 đồng. Tổng thu nhập thực lĩnh là 12.500.000 đồng, nhưng mức đóng BHXH, BHYT chỉ tính trên 10.000.000 đồng lương cơ bản.

Thành phần thu nhậpCó thuộc lương cơ bản?Dùng để tính BHXH?
Lương cơ bảnCóCó
Phụ cấp chức vụ, đi lạiKhôngKhông (tùy loại)
Tiền thưởng, KPIKhôngKhông
Phúc lợi (xăng xe, ăn trưa…)KhôngKhông

Một ràng buộc pháp lý quan trọng cần nắm: lương cơ bản không được thấp hơn mức lương tối thiểu vùng do Chính phủ ban hành. Kể từ ngày 01/01/2026, mức sàn này được điều chỉnh theo Nghị định 293/2025/NĐ-CP, áp dụng khác nhau theo từng vùng kinh tế trên cả nước.

Phân biệt: Lương cơ bản khác lương thực nhận. Lương thực nhận = lương cơ bản + phụ cấp + thưởng − các khoản khấu trừ.

Xem thêm: Lương cứng là gì?

Xem thêm: Trả lương theo sản phẩm

2. Lương cơ bản hiện nay là bao nhiêu?

Lương cơ bản hiện nay không có một mức cố định áp dụng chung cho tất cả người lao động. Trong doanh nghiệp, mức lương do hai bên thỏa thuận nhưng không được thấp hơn lương tối thiểu vùng. Với cán bộ, công chức, viên chức hưởng lương theo chế độ Nhà nước, tiền lương được tính bằng mức lương cơ sở nhân với hệ số lương hiện hưởng.

Cách tính lương cơ bản mới nhất chuẩn nhất 2026
Cách tính lương cơ bản mới nhất chuẩn nhất 2026

2.1. Lương cơ bản của người lao động trong doanh nghiệp

Pháp luật lao động không định nghĩa riêng thuật ngữ “lương cơ bản”. Trong thực tế, cụm từ này thường được dùng để chỉ mức lương theo công việc hoặc chức danh được ghi trong hợp đồng lao động, chưa bao gồm tiền thưởng, phụ cấp và một số khoản bổ sung khác.

Doanh nghiệp và người lao động được quyền thỏa thuận mức lương dựa trên vị trí, năng lực, kinh nghiệm và tính chất công việc. Tuy nhiên, người lao động làm đủ thời giờ bình thường và hoàn thành công việc đã thỏa thuận phải được trả mức lương không thấp hơn lương tối thiểu áp dụng tại địa bàn.

Theo Nghị định 293/2025/NĐ-CP, từ ngày 01/01/2026, mức lương tối thiểu được quy định như sau:

VùngLương tối thiểu thángLương tối thiểu giờ
Vùng I5.310.000 đồng25.500 đồng
Vùng II4.730.000 đồng22.700 đồng
Vùng III4.140.000 đồng20.000 đồng
Vùng IV3.700.000 đồng17.800 đồng

Như vậy, nếu người lao động hưởng lương theo tháng thì mức lương theo công việc hoặc chức danh thấp nhất trong năm 2026 phải từ 3.700.000–5.310.000 đồng/tháng, tùy địa bàn doanh nghiệp hoạt động. Đây chỉ là ngưỡng tối thiểu pháp luật quy định, không phải mức lương bắt buộc áp dụng giống nhau cho mọi vị trí.

Đối với hình thức trả lương theo giờ, ngày, tuần, sản phẩm hoặc khoán, mức lương sau khi quy đổi theo tháng hoặc giờ cũng không được thấp hơn mức tối thiểu tương ứng. Các khoản phụ cấp, thưởng, hoa hồng và khoản bổ sung khác được xác định riêng theo hợp đồng lao động, thỏa ước tập thể hoặc quy chế của doanh nghiệp.

Pháp luật hiện hành không còn bắt buộc mức lương của công việc yêu cầu người lao động qua đào tạo phải cao hơn ít nhất 7% hoặc công việc nặng nhọc, độc hại phải cao hơn ít nhất 5%. Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn phải tiếp tục thực hiện nếu mức có lợi này đã được cam kết trong hợp đồng, thỏa ước lao động tập thể hoặc thỏa thuận hợp pháp khác.

2.2. Lương cơ bản của cán bộ, công chức, viên chức

Đối với cán bộ, công chức, viên chức và các đối tượng hưởng lương theo chế độ Nhà nước, tiền lương được xác định theo mức lương cơ sở và hệ số của ngạch, bậc hoặc chức vụ.

Công thức tính như sau:

Tiền lương theo ngạch, bậc = Mức lương cơ sở × Hệ số lương hiện hưởng

Từ ngày 01/07/2026, Nghị định 161/2026/NĐ-CP quy định mức lương cơ sở là 2.530.000 đồng/tháng.

Ví dụ: Công chức có hệ số lương 2,34 thì mức lương theo hệ số được xác định như sau:

2.530.000 × 2,34 = 5.920.200 đồng/tháng

Số tiền trên chưa bao gồm phụ cấp chức vụ, phụ cấp thâm niên, khoản chênh lệch bảo lưu, tiền thưởng hoặc các khoản khác được hưởng. Đây cũng chưa phải số tiền thực nhận vì người hưởng lương còn phải trích nộp bảo hiểm và các nghĩa vụ liên quan theo quy định.

Như vậy, để biết chính xác lương cơ bản hiện nay là bao nhiêu, người lao động trong doanh nghiệp cần kiểm tra mức lương theo công việc hoặc chức danh ghi trong hợp đồng; còn cán bộ, công chức, viên chức cần xác định đúng hệ số lương đang hưởng và các khoản phụ cấp đi kèm.

Xem thêm: Mức lương cơ sở hiện nay là bao nhiêu?

Xem thêm: Tiền lương là gì?

3. Những đối tượng sẽ được áp dụng mức lương cơ bản mới

Mức lương cơ bản mới được áp dụng tùy theo từng nhóm đối tượng và chế độ tiền lương tương ứng.

Những đối tượng sẽ được áp dụng mức lương cơ bản mới
Những đối tượng sẽ được áp dụng mức lương cơ bản mới

Cụ thể,

  • Cán bộ, công chức, viên chức giữ chức vụ lãnh đạo;
  • Công chức, viên chức không giữ chức danh lãnh đạo;
  • Sĩ quan công an;
  • Hạ sĩ quan nghiệp vụ công an;
  • Chuyên môn kỹ thuật công an;
  • Sĩ quan quân đội;
  • Quân nhân chuyên nghiệp;
  • Công nhân quốc phòng;
  • Công nhân công an.

Hiểu rõ lương cơ bản là gì giúp người lao động nắm chắc quyền lợi và cách thức tính các khoản thu nhập, từ đó quản lý tài chính cá nhân hiệu quả hơn. Với doanh nghiệp, thực hiện đúng mức lương cơ bản không chỉ tuân thủ pháp luật mà còn tạo ra môi trường làm việc minh bạch, công bằng, đồng thời thúc đẩy sự phát triển bền vững của đội ngũ nhân sự, góp phần vào sự phát triển của cả hai bên. Vì vậy trong bài viết này, AZTAX mong rằng đã giúp bạn hiểu lương cơ bản và các vấn đề liên quan. Nếu bạn có thắc mắc thì đừng ngần ngại mà liên hệ ngay với chúng tôi để được hỗ trợ kịp thời nhé!

Xem thêm: Mứclương thử việchiện nay là bao nhiêu?

Xem thêm: Lương ot là gì?

Xem thêm: Lương khoán là gì?

4. Một số câu hỏi thường gặp về lương cơ bản

4.1 Sự khác nhau giữa lương cơ bản và lương cơ sở là gì?

Mặc dù dễ bị nhầm lẫn nhưng lương cơ bản và lương cơ sở là hai khái niệm hoàn toàn khác nhau. Lương cơ bản là mức lương do người lao động và người sử dụng lao động thỏa thuận trong hợp đồng, được áp dụng cho cả trong khu vực Nhà nước và ngoài Nhà nước. Nó chưa bao gồm phụ cấp, thưởng hay các khoản bổ sung khác, và thường được xác định dựa trên lương tối thiểu vùng, tính chất công việc, trình độ, kinh nghiệm và thỏa thuận cụ thể giữa hai bên.

Ngược lại, lương cơ sở là mức lương do Nhà nước quy định, áp dụng cho cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang và các đơn vị công lập. Mức này là căn cứ để tính lương, phụ cấp và các chế độ liên quan, đồng thời được điều chỉnh theo chính sách, tình hình kinh tế và chỉ số giá cả.

Tóm lại, lương cơ bản mang tính linh hoạt, thay đổi theo doanh nghiệp và hợp đồng lao động, trong khi lương cơ sở có tính pháp lý và ổn định, được Nhà nước quy định.

4.2 Tăng lương cơ bản có ảnh hưởng gì đến người lao động?

Việc tăng lương cơ bản có thể ảnh hưởng đến thu nhập và một số quyền lợi của người lao động, tùy thuộc vào chế độ tiền lương đang áp dụng. Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng cụ thể còn phụ thuộc vào quy định điều chỉnh lương, hợp đồng lao động và các khoản đóng bảo hiểm liên quan.

4.3 Lương đóng bảo hiểm xã hội có phải là lương cơ bản không?

Lương đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) không nhất thiết bằng lương cơ bản. Theo quy định, căn cứ đóng BHXH bắt buộc có thể bao gồm mức lương theo công việc hoặc chức danh, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác thuộc diện tính đóng. Vì vậy, để xác định chính xác mức lương đóng BHXH, người lao động cần đối chiếu hợp đồng lao động và quy định pháp luật hiện hành.

5/5 - (3 bình chọn)
5/5 - (3 bình chọn)
facebook-icon
zalo-icon
phone-icon
whatsapp-icon