Cách xây dựng thang bảng lương là quá trình quan trọng giúp doanh nghiệp thiết lập được cơ chế trả lương hợp lý và công bằng cho nhân viên của mình. Việc này không chỉ tạo động lực làm việc mà còn giúp cải thiện hiệu quả kinh doanh. Trong bài viết này, AZTAX sẽ hướng dẫn chi tiết các bước cần thực hiện để xây dựng thang bảng lương phù hợp với nhu cầu và đặc thù của từng doanh nghiệp, mời các bạn cùng theo dõi nhé!
1. Nguyên tắc xây dựng thang bảng lương
Theo quy định tại Điều 93 Bộ luật Lao động năm 2019, người sử dụng lao động có trách nhiệm xây dựng thang lương, bảng lương và định mức lao động làm cơ sở tuyển dụng, sử dụng lao động, thỏa thuận mức lương và trả lương cho người lao động, bảo đảm công khai, minh bạch và phù hợp với tính chất công việc, điều kiện sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.
Bao gồm:
- Người sử dụng lao động cần xây dựng thang lương, bảng lương và định mức lao động làm cơ sở cho việc tuyển dụng, sử dụng lao động, thỏa thuận mức lương trong hợp đồng và trả lương cho nhân viên.
- Định mức lao động phải ở mức trung bình, bảo đảm phần lớn người lao động có thể hoàn thành trong giờ làm việc bình thường và phải được thử nghiệm trước khi áp dụng chính thức.
- Khi thiết lập thang lương, bảng lương và định mức lao động, người sử dụng lao động cần tham khảo ý kiến của tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở có tổ chức này.
Thang lương, bảng lương và mức lao động cần được công bố công khai tại nơi làm việc trước khi áp dụng.
Xem thêm: Thang bảng lương là gì?
Xem thêm: Cách lập thang, bảng lương công ty cổ phần
2. Hướng dẫn cách xây dựng thang bảng lương năm 2026
Doanh nghiệp phải xây dựng, tham khảo ý kiến tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở nếu có và công khai thang lương, bảng lương trước khi áp dụng.
Pháp luật hiện hành không bắt buộc thang lương phải có tối thiểu bao nhiêu bậc, không quy định tỷ lệ chênh lệch giữa các bậc và không yêu cầu doanh nghiệp đăng ký thang bảng lương với cơ quan quản lý lao động.
Bước 1: Xây dựng hệ thống chức danh, nhóm công việc và bậc lương
Trước tiên, doanh nghiệp cần thống kê các vị trí đang sử dụng, phân nhóm công việc theo mức độ phức tạp, trách nhiệm, điều kiện lao động và yêu cầu về năng lực. Trên cơ sở đó, doanh nghiệp xác định mức lương và số bậc phù hợp với từng chức danh.
Pháp luật không bắt buộc doanh nghiệp phải xây dựng ít nhất 2 bậc lương hoặc giới hạn số bậc tối đa. Doanh nghiệp có thể thiết kế một hoặc nhiều bậc tùy theo cơ cấu nhân sự, lộ trình phát triển nghề nghiệp và chính sách nâng lương. Nếu xây dựng nhiều bậc, cần quy định rõ điều kiện chuyển bậc như thời gian làm việc, kết quả đánh giá, trình độ hoặc mức độ hoàn thành công việc.
Mức lương thấp nhất của công việc hoặc chức danh không được thấp hơn mức lương tối thiểu áp dụng đối với người lao động làm đủ thời giờ làm việc bình thường và hoàn thành định mức hoặc công việc đã thỏa thuận.
Trong năm 2026, mức lương tối thiểu được thực hiện theo Nghị định 293/2025/NĐ-CP như sau:
| Vùng | Mức lương tối thiểu tháng | Mức lương tối thiểu giờ |
| Vùng I | 5.310.000 đồng/tháng | 25.500 đồng/giờ |
| Vùng II | 4.730.000 đồng/tháng | 22.700 đồng/giờ |
| Vùng III | 4.140.000 đồng/tháng | 20.000 đồng/giờ |
| Vùng IV | 3.700.000 đồng/tháng | 17.800 đồng/giờ |
Mức tối thiểu tháng áp dụng đối với người lao động hưởng lương theo tháng hoặc tuần. Mức tối thiểu giờ áp dụng đối với người lao động hưởng lương theo giờ. Với hình thức trả lương theo ngày hoặc theo sản phẩm, doanh nghiệp phải quy đổi để bảo đảm mức lương không thấp hơn mức tối thiểu tương ứng.
Doanh nghiệp được tự quyết định khoảng cách giữa các bậc lương. Pháp luật hiện hành không yêu cầu mức chênh lệch tối thiểu 5%, 0,5% hay một tỷ lệ cố định khác. Tuy nhiên, khoảng cách giữa các bậc nên phản ánh sự khác biệt về năng lực, kinh nghiệm, trách nhiệm và hiệu quả công việc, đồng thời phải được quy định rõ để hạn chế tranh chấp khi xét nâng lương.
Bước 2: Tham khảo ý kiến tổ chức đại diện người lao động
Theo khoản 3 Điều 93 Bộ luật Lao động 2019, khi xây dựng thang lương, bảng lương và định mức lao động, doanh nghiệp phải tham khảo ý kiến của tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở đối với nơi có tổ chức này.
Doanh nghiệp nên lập hồ sơ ghi nhận quá trình tham khảo, gồm:
- Dự thảo thang lương, bảng lương;
- Văn bản đề nghị góp ý;
- Biên bản họp hoặc văn bản tổng hợp ý kiến;
- Nội dung tiếp thu, giải trình;
- Bản thang bảng lương hoàn thiện.
Nếu doanh nghiệp không có tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở thì không phát sinh thủ tục tham khảo ý kiến theo quy định này và không phải xin ý kiến công đoàn cấp trên.
Từ ngày 10/09/2026, hành vi không tham khảo ý kiến tại nơi có tổ chức đại diện người lao động có thể bị phạt từ 5–10 triệu đồng đối với cá nhân. Mức phạt đối với tổ chức bằng hai lần, tương ứng 10–20 triệu đồng, theo Điều 7 và Điều 23 Nghị định 283/2026/NĐ-CP.
Bước 3: Công khai thang bảng lương trước khi áp dụng
Thang lương, bảng lương và định mức lao động phải được công khai tại nơi làm việc trước khi áp dụng. Doanh nghiệp có thể thực hiện bằng hình thức niêm yết tại văn phòng, thông báo trên hệ thống nội bộ hoặc gửi đến người lao động bằng phương thức phù hợp, miễn có thể chứng minh việc công khai.
Nội dung công khai nên thể hiện:
- Danh sách công việc hoặc chức danh;
- Mức lương của từng vị trí và từng bậc;
- Điều kiện xét nâng bậc, nâng lương;
- Thời điểm bắt đầu áp dụng;
- Người có thẩm quyền ban hành.
Theo khoản 1 Điều 23 Nghị định 283/2026/NĐ-CP, hành vi không công khai thang lương, bảng lương tại nơi làm việc trước khi thực hiện có thể bị phạt từ 5–10 triệu đồng đối với cá nhân và 10–20 triệu đồng đối với tổ chức.
Bước 4: Ban hành và lưu trữ hồ sơ thang bảng lương
Sau khi hoàn thiện, doanh nghiệp ban hành thang bảng lương bằng quyết định của người có thẩm quyền và lưu cùng hồ sơ lao động. Bộ luật Lao động 2019 không yêu cầu doanh nghiệp đăng ký hoặc gửi thang bảng lương đến cơ quan quản lý nhà nước về lao động.
Một bộ hồ sơ nên có:
- Quyết định ban hành thang lương, bảng lương;
- Thang lương, bảng lương kèm theo;
- Danh mục công việc hoặc chức danh;
- Tiêu chuẩn và điều kiện áp dụng từng bậc;
- Hồ sơ tham khảo ý kiến tổ chức đại diện người lao động nếu có;
- Tài liệu chứng minh đã công khai trước khi áp dụng;
- Các quyết định sửa đổi, bổ sung trong quá trình thực hiện.
Doanh nghiệp không bắt buộc phải xây dựng hoặc đăng ký lại thang bảng lương hằng năm. Việc rà soát, sửa đổi cần thực hiện khi mức lương tối thiểu thay đổi, doanh nghiệp bổ sung chức danh, điều chỉnh cơ cấu tiền lương hoặc thang bảng lương hiện hành không còn phù hợp với hoạt động thực tế.
Xem thêm: Trả lương cao Hơn thang bảng lương có vi phạm quy định không?
3. Mẫu thang lương, bảng lương mới nhất 2026
Thang lương, bảng lương là căn cứ quan trọng để doanh nghiệp trả lương đúng quy định và thực hiện các nghĩa vụ pháp lý. Năm 2026, nhiều điểm mới được cập nhật, đòi hỏi doanh nghiệp cần nắm rõ cách làm thang bảng lương chuẩn xác. Dưới đây AZTAX sẽ cung cấp đến bạn mẫu thang lương, bảng lương mới nhất 2026

Xem thêm: Thang bảng lương có cần đăng ký không?
4. Công thức tính lương theo thang bảng lương mới nhất 2026
Công thức tính lương theo thang bảng lương sẽ phụ thuộc vào loại hình doanh nghiệp và đối tượng áp dụng (cán bộ, công chức, viên chức hay người lao động trong doanh nghiệp). Các thành phần cơ bản thường bao gồm lương cơ bản, phụ cấp và các khoản giảm trừ.

Đối với cán bộ, công chức, viên chức
Đối với nhóm đối tượng này, lương được tính dựa trên hệ số lương và mức lương cơ sở do Nhà nước quy định.
Công thức như sau:
Mức lương = Lương cơ sở x hệ số lương
- Hệ số lương: Là chỉ số được xác định theo từng ngạch, bậc của chức vụ, trình độ và thời gian thâm niên công tác.
- Mức lương cơ sở: Là mức lương do Nhà nước quy định, dùng để làm căn cứ tính lương và các chế độ khác.
Từ ngày 01/7/2024, mức lương cơ sở là 2.340.000 đồng/tháng.
Ví dụ: Nếu một công chức có hệ số lương là 4.0 và mức lương cơ sở là 2.340.000 đồng/tháng, thì mức lương của người đó là: 2.340.000 x 4 = 9.360.000 đồng
Đối với người lao động trong doanh nghiệp
Các doanh nghiệp tư nhân không bị ràng buộc bởi thang bảng lương của Nhà nước mà có thể tự xây dựng thang bảng lương riêng. Dưới đây là các công thức tính lương phổ biến: </strong
Lương theo thời gian
Lương thực nhận = ( lương theo thỏe thuận / số ngày công trong tháng) x số ngày làm việc của bạn trong tháng
Ví dụ: Nếu lương thỏa thuận là 16.000.000 đồng/tháng, tháng đó có 26 ngày công chuẩn và bạn đi làm 24 ngày
Lương thực nhận = (16.000.000 /26)x24 = 14.769.231 đồng
5. Mức phạt về xây dựng thang bảng lương 2026
Theo khoản 3 Điều 23 Nghị định 283/2026/NĐ-CP, người sử dụng lao động trả lương thấp hơn mức lương tối thiểu do Chính phủ quy định sẽ bị xử phạt hành chính tùy theo số lượng người lao động bị vi phạm.

Căn cứ khoản 1 Điều 7 Nghị định này, mức phạt đối với tổ chức gấp 02 lần mức phạt đối với cá nhân, cụ thể:
| Số lượng người lao động vi phạm | Cá nhân | Tổ chức |
|---|---|---|
| Từ 01 – 10 người | 20 – 30 triệu đồng | 40 – 60 triệu đồng |
| Từ 11 – 50 người | 30 – 50 triệu đồng | 60 – 100 triệu đồng |
| Từ 51 người trở lên | 50 – 75 triệu đồng | 100 – 150 triệu đồng |
Ngoài ra, theo điểm a khoản 5 Điều 23, người sử dụng lao động còn phải trả đủ tiền lương còn thiếu và tiền lãi trên số tiền chậm trả, tính theo mức lãi suất tiền gửi không kỳ hạn cao nhất của các ngân hàng thương mại nhà nước tại thời điểm xử phạt.
Như vậy, từ ngày 10/9/2026, doanh nghiệp trả lương thấp hơn mức lương tối thiểu có thể bị phạt từ 40 – 150 triệu đồng, đồng thời phải thanh toán đầy đủ phần tiền lương còn thiếu và tiền lãi tương ứng.
AZTAX vừa hướng dẫn bạn cách xây dựng thang bảng lương mới nhất 2026. Thực tế, thang bảng lương phải được sửa đổi và đăng ký lại hằng năm. Do đó, doanh nghiệp nên cập nhật những thông tin trên để xây dựng bảng lương đúng với yêu cầu. Nếu doanh nghiệp vẫn còn bối rối về vấn đề này, liên hệ ngay AZTAX để được hỗ trợ tư vấn miễn phí về dịch vụ lao động thang bảng lương, dịch vụ kê khai lao động, dịch vụ kế toán.
Xem thêm: Mẫu thang bảng lương mới nhất năm 2026
Xem thêm: Quyết định ban hành hệ thống thang bảng lương 2025
5. Một số câu hỏi thường gặp về cách xây dựng thang bảng lương
5.1 Doanh nghiệp dưới 10 lao động có phải xây dựng bảng lương không?
Có. Doanh nghiệp dưới 10 lao động vẫn xây dựng thang lương, bảng lương để làm căn cứ trả lương, ký hợp đồng cho người lao động. Theo quy định tại Nghị định 121/2018/NĐ-CP, doanh nghiệp được miễn gửi thang bảng lương và định mức lao động đến cơ quan quản lý nhà nước cấp huyện.
5.2 Có bắt buộc niêm yết công khai thang bảng lương không?
Có. Căn cứ theo quy định tại Điều 93 Bộ luật Lao động 2019, người sử dụng lao động có trách nhiệm công khai thang lương, bảng lương và định mức lao động tại nơi làm việc trước khi chính thức áp dụng. Quy định này nhằm bảo đảm tính minh bạch trong chính sách tiền lương, đồng thời bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động trong quá trình làm việc.
5.3 Mức chệch lệch giữa các bậc lương tối thiếu là bao nhiêu?
Pháp luật hiện hành không quy định cụ thể mức chênh lệch giữa các bậc lương. Tuy vậy, trong thực tiễn áp dụng tại doanh nghiệp, khoảng cách giữa các bậc thường được thiết kế dao động từ 5% đến 10% nhằm khuyến khích người lao động nâng cao năng lực, tạo động lực thăng tiến và phản ánh sự cải thiện về hiệu quả công việc theo thời gian.











