Tiền hoa hồng là khoản thù lao được trả cho nhân viên bán hàng, đại lý hoặc người môi giới dựa trên kết quả giao dịch, doanh số hay lợi nhuận theo thỏa thuận. Khoản này thường được tính bằng doanh thu đủ điều kiện nhân với tỷ lệ hoa hồng, hoặc theo mức cố định và bậc doanh số. Doanh nghiệp cần quy định rõ căn cứ tính, thời điểm chi trả, chứng từ và nghĩa vụ thuế; riêng ngành đặc thù phải tuân thủ giới hạn pháp luật chuyên ngành.
1. Tiền hoa hồng là gì?
Tiền hoa hồng là khoản thù lao mà người môi giới, đại lý hoặc nhân viên kinh doanh nhận được khi thực hiện thành công một giao dịch thay mặt cho bên thuê. Khoản tiền này thường được tính theo tỷ lệ phần trăm (%) trên giá trị hợp đồng hoặc doanh thu thực tế phát sinh.

Xem thêm: Thù lao là gì?
2. Các loại tiền hoa hồng phổ biến hiện nay
Trong hoạt động kinh doanh, đặc biệt là trong những lĩnh vực như là bán hàng, bảo hiểm, bất động sản hay tiếp thị liên kết, tiền hoa hồng đóng vai trò là một nguồn thu nhập quan trọng, đồng thời cũng là công cụ khuyến khích hiệu quả để thúc đẩy hiệu suất làm việc.
Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ về các hình thức chi trả hoa hồng đang được áp dụng trên thị trường hiện nay. Việc nắm bắt các loại tiền hoa hồng phổ biến hiện nay sẽ giúp doanh nghiệp xây dựng chính sách đãi ngộ hợp lý, còn người lao động có định hướng rõ ràng hơn trong công việc.

2.1 Hoa hồng theo doanh số
Mức tiền hoa hồng này được các doanh nghiệp quy định dựa trên những ngưỡng doanh thu nhất định. Do đó, tùy thuộc vào từng mốc doanh số cụ thể, nhân viên sẽ nhận được các mức hoa hồng khác nhau. Đây là hình thức hoa hồng phổ biến nhất, giúp doanh nghiệp quản lý chi phí một cách hiệu quả hơn.
Công thức tính tiền hoa hồng theo doanh thu như sau:
Tiền hoa hồng = Giá bán x Tỷ lệ phần trăm hoa hồng
Ví dụ: Một cửa hàng bán lẻ balo quy định mức hoa hồng là 10% cho nhân viên dựa trên doanh thu. Nếu nhân viên B đạt doanh thu 60.000.000 VND, thì khoản hoa hồng mà nhân viên này nhận được sẽ là:
60.000.000 x 10%= 6.000.000 VND
2.2 Hoa hồng theo lãi gộp
Mỗi sản phẩm đều được sản xuất với một chi phí nhất định và thường được bán với giá cao hơn chi phí đó. Sự khác biệt giữa doanh thu từ việc bán hàng và các chi phí liên quan đến quá trình sản xuất và tiêu thụ sản phẩm được gọi là lãi gộp. Để nhận được hoa hồng dựa trên lợi nhuận gộp, nhân viên cần phải bán sản phẩm với mức giá vượt qua chi phí hoặc giá nhập.
Ví dụ: Một cửa hàng điện tử nhập điện thoại di động từ nhà sản xuất với giá 10.000.000 VND mỗi chiếc. Khi nhân viên bán chiếc điện thoại đó với giá 12.000.000 VND, khoản chênh lệch 2.000.000 VND giữa giá bán và giá nhập chính là lãi gộp.
2.3 Hoa hồng lệ phí vị trí
Cách tính thuế tncn hoa hồng môi giới này dựa trên hiệu suất và doanh thu của nhân viên. Cụ thể, với mỗi sản phẩm được bán ra, nhân viên kinh doanh sẽ nhận một khoản tiền cố định, được gọi là hoa hồng vị trí. Điều này có nghĩa là nếu bạn bán được nhiều sản phẩm hơn, số tiền hoa hồng bạn nhận được cũng sẽ tăng lên. Thực tế, hoa hồng vị trí thường được tính cùng với các loại hoa hồng khác.
Vì vậy, đây được coi là hình thức mang lại lợi ích tài chính cao nhất cho nhân viên bán hàng. Tuy nhiên, với cách tính này, doanh nghiệp cũng sẽ phải chi trả một khoản tiền lớn nhất cho nhân viên. Do tính chất phức tạp và chi phí cao, hình thức hoa hồng này thường ít được các công ty, tổ chức áp dụng.
Ví dụ: Một cửa hàng kinh doanh thiết bị thể thao quy định mức hoa hồng vị trí là 300.000 VND cho mỗi chiếc xe đạp. Nếu nhân viên bán được 20 chiếc xe đạp, họ sẽ nhận được tổng cộng 6.000.000 VND tiền hoa hồng.
2.4. Hoa hồng theo ngành nghề
Pháp luật không quy định một mức hoa hồng chung cho tất cả ngành nghề. Khoản hoa hồng được xác định theo thỏa thuận, hợp đồng lao động, hợp đồng môi giới hoặc chính sách của doanh nghiệp; riêng một số lĩnh vực như bảo hiểm và chứng khoán phải tuân thủ mức trần hoặc điều kiện chuyên ngành. Vì vậy, các tỷ lệ phổ biến trên thị trường chỉ có giá trị tham khảo, không nên trình bày như mức cố định do Nhà nước quy định.
(1) Hoa hồng bất động sản
Hoa hồng môi giới bất động sản do doanh nghiệp môi giới và khách hàng thỏa thuận, đồng thời phải được thể hiện trong hợp đồng kinh doanh dịch vụ bất động sản. Luật Kinh doanh bất động sản 2023 không ấn định mức hoa hồng bắt buộc là 1–2% giá trị giao dịch, 1–2 tháng tiền thuê hay 3–5% đối với dự án cao cấp.
Mức chi thực tế có thể được xác định theo tỷ lệ phần trăm giá trị giao dịch, một khoản tiền cố định hoặc cơ chế thưởng doanh số. Cá nhân hành nghề môi giới phải đáp ứng điều kiện chuyên môn và hoạt động trong doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ môi giới bất động sản theo quy định hiện hành.
(2) Hoa hồng bảo hiểm
Hoa hồng đại lý bảo hiểm không được áp dụng đồng loạt ở mức 20–40% phí năm đầu hoặc 5–10% cho các năm tiếp theo. Tỷ lệ tối đa phải được xác định theo loại sản phẩm, thời hạn hợp đồng, phương thức đóng phí, năm hợp đồng và thời điểm phát hành.
Căn cứ hiện hành gồm Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022, Nghị định 46/2023/NĐ-CP, Điều 51 Thông tư 67/2023/TT-BTC và Thông tư 96/2026/TT-BTC. Với hợp đồng bảo hiểm nhân thọ cá nhân phát hành từ ngày 01/7/2024 đến hết ngày 31/12/2026, hợp đồng có thời hạn không quá một năm hoặc tái tục hằng năm áp dụng mức hoa hồng tối đa 20% phí thực tế thu được; hợp đồng dài hạn áp dụng bảng tỷ lệ riêng. Các quy định mới cho hợp đồng phát hành từ ngày 01/01/2027 được thực hiện theo Thông tư 96/2026/TT-BTC.
(3) Hoa hồng thương mại điện tử và tiếp thị liên kết
Pháp luật không quy định tỷ lệ hoa hồng cố định cho Shopee Affiliate, TikTok Shop Affiliate, Lazada Affiliate hoặc các chương trình tiếp thị liên kết khác. Mức chi trả do nền tảng, nhà bán hàng và người tiếp thị liên kết xác lập theo điều khoản chương trình; tỷ lệ có thể thay đổi theo ngành hàng, sản phẩm, chiến dịch, nguồn ngân sách và hiệu quả đơn hàng.
Người tham gia cần kiểm tra chính sách tại thời điểm phát sinh giao dịch, điều kiện ghi nhận đơn hợp lệ, trường hợp hoàn hoặc hủy đơn và nghĩa vụ thuế đối với thu nhập từ hoa hồng. Vì vậy, khoảng 3–15% chỉ nên được xem là số liệu tham khảo thị trường, không phải khung pháp lý bắt buộc.
(4) Hoa hồng tài chính và chứng khoán
Cần phân biệt phí môi giới mà công ty chứng khoán thu của khách hàng với hoa hồng hoặc thưởng doanh số trả cho nhân viên môi giới. Mức phí giao dịch của khách hàng chịu sự điều chỉnh của pháp luật về giá dịch vụ chứng khoán; trong khi thu nhập của nhân viên được xác định theo hợp đồng lao động, quy chế tiền lương, thưởng và chính sách kinh doanh của từng công ty.
Do đó, tỷ lệ 0,1–0,5% giá trị giao dịch không thể mặc nhiên xem là hoa hồng của nhân viên. Tương tự, khoản chi trả dựa trên giá trị tài sản quản lý hoặc hiệu quả đầu tư phải phù hợp với hợp đồng, quy chế nội bộ và quy định áp dụng cho từng sản phẩm tài chính; không được cam kết lợi nhuận trái pháp luật.
(5) Hoa hồng ngành dược và thiết bị y tế
Pháp luật không ấn định mức hoa hồng chung từ 5–15% doanh thu cho trình dược viên hoặc nhân viên kinh doanh thiết bị y tế. Doanh nghiệp có thể xây dựng cơ chế lương, thưởng và hoa hồng nội bộ dựa trên doanh số, hiệu quả công việc và hợp đồng lao động, nhưng phải bảo đảm chứng từ, nghĩa vụ thuế và tính hợp pháp của khoản chi.
Đặc biệt, trong lĩnh vực dược, nghiêm cấm sử dụng lợi ích vật chất hoặc tài chính dưới mọi hình thức để tác động đến người hành nghề y, dược nhằm thúc đẩy việc kê đơn, mua bán hoặc sử dụng thuốc. Vì vậy, hoa hồng bán hàng hợp pháp cần được tách biệt hoàn toàn với khoản “lại quả”, chi ngoài hợp đồng hoặc lợi ích dành cho người có quyền quyết định chuyên môn và mua sắm.
Nhìn chung, doanh nghiệp chỉ nên chi hoa hồng khi có căn cứ rõ ràng như hợp đồng, quy chế bán hàng, bảng xác nhận doanh số, chứng từ thanh toán và hồ sơ thuế. Các tỷ lệ thị trường có thể dùng để tham khảo khi xây dựng chính sách, nhưng không thay thế giới hạn pháp lý của từng ngành.
3. Cách tính tiền hoa hồng cho nhân viên kinh doanh
Tiền hoa hồng là một phần thu nhập quan trọng đối với nhân viên kinh doanh, góp phần thúc đẩy động lực làm việc và gia tăng hiệu quả bán hàng. Tuy nhiên, cách tính hoa hồng không phải lúc nào cũng giống nhau mà sẽ tùy thuộc vào chính sách từng doanh nghiệp.
Để đảm bảo minh bạch và công bằng, việc hiểu rõ cách tính tiền hoa hồng cho nhân viên kinh doanh là điều cần thiết đối với cả người lao động lẫn nhà quản lý.

3.1 Tính tiền hoa hồng cộng với lương cơ bản
Mô hình lương cơ bản cộng hoa hồng là một phương pháp phổ biến trong nhiều lĩnh vực, đặc biệt là trong ngành bán hàng. Phương pháp này kết hợp hai yếu tố chính: lương cơ bản đảm bảo cung cấp thu nhập ổn định cho nhân viên, và hoa hồng, dựa vào kết quả kinh doanh để khuyến khích họ phấn đấu và cải thiện hiệu suất làm việc.
Công thức tính tổng thu nhập như sau:
Tổng thu nhập = Lương cơ bản + Tổng hoa hồng
Trong đó:
- Lương cơ bản: Là khoản thu nhập cố định mà nhân viên nhận được, không phụ thuộc vào kết quả bán hàng. Mức lương này thường dựa vào các yếu tố như trình độ, kinh nghiệm và vị trí trong tổ chức.
- Tổng hoa hồng: Là phần thưởng được tính toán dựa trên tỷ lệ hoa hồng và doanh thu mà nhân viên đã đạt được từ việc bán hàng.
Ví dụ: Công ty B hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh thiết bị điện tử. Nhân viên bán hàng có lương cơ bản là 9.000.000 VND mỗi tháng. Họ cũng nhận hoa hồng dựa trên doanh thu bán hàng với tỷ lệ hoa hồng là 5%. Trong tháng, nhân viên A đã bán được thiết bị với doanh thu tổng cộng là 200.000.000 VND.
Cách tính thu nhập của nhân viên A:
- Tổng hoa hồng = 200.000.000 VND x 5% = 10.000.000 VND
- Tổng thu nhập = 9.000.000 VND + 10.000.000 VND = 19.000.000 VND
Như vậy, tổng thu nhập của nhân viên bán hàng này trong tháng đó là 19.000.000 VND.
3.2 Tính tiền hoa hồng trực tiếp và không kèm lương cơ bản
Phương pháp tính hoa hồng này rất dễ hiểu và thường được sử dụng cho những người làm việc theo hình thức tự do, cộng tác viên hoặc các nhân viên dựa trên doanh thu.
Công thức tính hoa hồng trực tiếp, không kèm lương cơ bản:
Tiền hoa hồng = Doanh thu bán hàng x Tỷ lệ hoa hồng
Ví dụ: Một cộng tác viên bán hàng online cho một công ty mỹ phẩm, với tỷ lệ hoa hồng là 10% trên tổng doanh thu. Nếu trong tháng, cộng tác viên này đã bán được sản phẩm với doanh thu tổng cộng là 30.000.000 VND
Số tiền hoa hồng mà công tác viên đó nhận được 30.000.000 x 10% = 3.000.000 VND
3.3 Tính tiền hoa hồng thặng dư
Hoa hồng thặng dư là một phương pháp tính hoa hồng cho nhân viên bán hàng dựa trên khoản doanh thu vượt mục tiêu đã đề ra. Phương pháp này thường được áp dụng trong những lĩnh vực cạnh tranh khốc liệt, nơi mà việc vượt qua chỉ tiêu doanh thu là cần thiết để đạt được thu nhập cao hơn, như trong các ngành bảo hiểm, bất động sản hoặc mua hàng trả góp.
Công thức tính hoa hồng thặng dư là:
Tiền hoa hồng thặng dư = (Doanh thu thực tế – Doanh thu mục tiêu) x Tỷ lệ hoa hồng thặng dư
Ví dụ: Công ty B hoạt động trong lĩnh vực bảo hiểm, đặt ra mục tiêu doanh thu cho nhân viên là 1.000.000.000 VND trong một quý. Tỷ lệ hoa hồng thặng dư được quy định là 10% cho doanh thu vượt mục tiêu.
Nếu nhân viên A đã đạt doanh thu thực tế là 1.200.000.000 VND, tiền hoa hồng thặng dư của A sẽ được tính như sau:
- Doanh thu thặng dư: 1.200.000.000 – 1.000.000.000 = 200.000.000 VND
- Tiền hoa hồng thặng dư: 200.000.000 x 10% = 20.000.000 VND
Vậy, nhân viên A sẽ nhận được 20.000.000 VND tiền hoa hồng thặng dư từ doanh thu vượt mục tiêu.
3.4 Tính tiền hoa hồng theo doanh thu
Hoa hồng dựa trên doanh thu là một trong những phương pháp tính hoa hồng phổ biến nhất, đặc biệt trong ngành bán hàng. Phương pháp này không chỉ đơn giản và dễ áp dụng mà còn tạo động lực cho nhân viên tập trung vào việc gia tăng doanh thu cho doanh nghiệp.
Công thức tính hoa hồng theo doanh thu:
Hoa hồng doanh thu = Tỷ lệ phần trăm hoa hồng x Doanh thu bán hàng
Ví dụ:Công ty B chuyên bán đồ điện tử có quy định về hoa hồng theo doanh thu cho nhân viên bán hàng như sau: nhân viên sẽ nhận được 5% hoa hồng trên mỗi sản phẩm bán ra. Nếu nhân viên A bán được 100 triệu đồng tiền hàng trong tháng này, thì hoa hồng mà A nhận được sẽ được tính như sau:
Tiền hoa hồng doanh thu = 5% x 100.000.000 = 5.000.000 VND
Như vậy, A sẽ nhận được 5 triệu đồng tiền hoa hồng cho doanh số bán hàng của mình trong tháng.
3.5 Tính tiền hoa hồng theo cấp doanh thu
Hoa hồng theo cấp doanh thu là một phương pháp tính toán hoa hồng hiện đại, phát triển từ phương thức truyền thống dựa trên doanh thu. Trong cách tính này, doanh thu bán hàng được phân chia thành các bậc khác nhau, mỗi bậc sẽ tương ứng với một tỷ lệ hoa hồng riêng biệt, tạo ra động lực cho nhân viên tăng cường nỗ lực bán hàng.
Ví dụ: Công ty B chuyên bán đồ điện tử áp dụng phương pháp hoa hồng theo cấp doanh thu như sau:
| Doanh thu bán hàng (VND) | Tỷ lệ hoa hồng (%) |
| Dưới 10.000.000 | 3% |
| Từ 10.000.000 đến 20.000.000 | 5% |
| Trên 20.000.000 | 7% |
Nếu nhân viên C đạt doanh thu 25.000.000 VND trong tháng, cách tính hoa hồng sẽ như sau:
- Doanh thu dưới 10.000.000 VND: 10.000.000 x 3% = 300.000 VND
- Doanh thu từ 10.000.001 đến 20.000.000 VND: 10.000.000 x 5% = 500.000 VND
- Doanh thu trên 20.000.000 VND: 5.000.000 x 7% = 350.000 VND
- Tổng hoa hồng: 300.000 + 500.000 + 350.000 = 1.150.000 VND
Như vậy, nhân viên C sẽ nhận được tổng cộng 1.150.000 VND tiền hoa hồng cho doanh thu bán hàng đạt được trong tháng.
3.6 Tính tiền hoa hồng theo khu vực
Phương pháp hoa hồng theo khu vực là một cách tính hoa hồng dựa trên vùng lãnh thổ mà nhân viên bán hàng phụ trách. Phương thức này thường được áp dụng cho các doanh nghiệp có quy mô lớn, hoạt động trên nhiều chi nhánh hoặc thị trường khác nhau, nhằm khuyến khích nhân viên nỗ lực phát triển doanh thu trong khu vực được giao.
Ví dụ:Công ty B chuyên cung cấp thiết bị công nghệ và có các chi nhánh ở ba khu vực: miền Bắc, miền Trung và miền Nam. Công ty quy định mức hoa hồng như sau:
- Khu vực miền Bắc: 5% tổng doanh thu
- Khu vực miền Trung: 7% tổng doanh thu
- Khu vực miền Nam: 6% tổng doanh thu
Cách tính tiền hoa hồng theo khu vực:
- Nếu nhân viên A phụ trách bán hàng tại miền Bắc và tạo ra doanh thu 1.000.000.000 VND, hoa hồng của nhân viên A = 1.000.000.000 VND x 5% = 50.000.000 VND
- Nếu nhân viên B phụ trách miền Trung với doanh thu 1.000.000.000 VND, hoa hồng =1.000.000.000 VND x 7% = 70.000.000 VND
4. Một số quy định của Nhà nước về tiền hoa hồng

Pháp luật hiện hành không ấn định một tỷ lệ hoa hồng chung cho mọi hoạt động kinh doanh. Mức hoa hồng được xác định theo thỏa thuận trong hợp đồng, trừ những ngành nghề chuyên biệt có quy định về điều kiện chi trả hoặc mức tối đa, điển hình là kinh doanh bảo hiểm. Vì vậy, doanh nghiệp phải xác định đúng lĩnh vực, đối tượng nhận hoa hồng và văn bản chuyên ngành trước khi thanh toán.
Trong hoạt động thương mại thông thường, các bên được thỏa thuận mức thù lao hoặc hoa hồng trong hợp đồng trên cơ sở tự nguyện, minh bạch và không trái pháp luật. Đối với môi giới bất động sản, phí dịch vụ, thù lao và hoa hồng cũng do các bên thống nhất trong hợp đồng; pháp luật không quy định một tỷ lệ phần trăm cố định áp dụng cho mọi giao dịch.
Riêng lĩnh vực bảo hiểm, căn cứ cũ tại Điều 5 Thông tư 50/2017/TT-BTC không còn phù hợp để áp dụng. Quy định hiện hành được xác định theo Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022, Nghị định 46/2023/NĐ-CP, Điều 51 Thông tư 67/2023/TT-BTC và các nội dung sửa đổi, bổ sung tại Thông tư 96/2026/TT-BTC, có hiệu lực từ ngày 02/7/2026.
Theo đó:
- Doanh nghiệp bảo hiểm và chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài được trả hoa hồng khi đại lý thực hiện hoạt động theo phạm vi ủy quyền trong hợp đồng đại lý bảo hiểm.
- Mức hoa hồng phải được quy định trong quy chế chi trả của doanh nghiệp và không vượt quá tỷ lệ tối đa do Bộ Tài chính quy định đối với từng loại sản phẩm, thời hạn hợp đồng, phương thức đóng phí và năm hợp đồng.
- Đối với hợp đồng bảo hiểm nhân thọ cá nhân phát hành từ ngày 01/7/2024 đến hết ngày 31/12/2026, hợp đồng có thời hạn không quá một năm hoặc tái tục hằng năm có mức hoa hồng đại lý tối đa là 20% phí bảo hiểm thực tế thu được. Hợp đồng có thời hạn trên một năm áp dụng tỷ lệ riêng theo bảng tại Điều 51 Thông tư 67/2023/TT-BTC, được sửa đổi bởi Thông tư 96/2026/TT-BTC.
- Từ ngày 01/01/2027, cơ chế hoa hồng đối với hợp đồng bảo hiểm nhân thọ, phí đóng thêm của sản phẩm liên kết đầu tư, bảo hiểm hưu trí và các khoản thưởng, hỗ trợ đại lý tiếp tục áp dụng theo quy định mới tại Điều 16 và Điều 17 Thông tư 96/2026/TT-BTC. Trong đó, hoa hồng đối với phí bảo hiểm cơ bản của hợp đồng bảo hiểm hưu trí tối đa bằng 3% tổng phí bảo hiểm cơ bản.
Như vậy, không nên tiếp tục khẳng định chung rằng hoa hồng bảo hiểm chỉ dao động từ 0,3% đến 10%. Tỷ lệ hợp pháp phải được xác định theo đúng sản phẩm bảo hiểm, thời hạn hợp đồng, thời điểm phát hành và loại phí thực tế thu được; đồng thời phải có hợp đồng, quy chế chi trả và chứng từ thanh toán đầy đủ.
5. Phương pháp tính tỷ lệ phần trăm hoa hồng
Hiện nay, có nhiều phương pháp để tính tỷ lệ phần trăm hoa hồng, tùy thuộc vào từng lĩnh vực, mô hình kinh doanh, cũng như mức lương và chế độ đãi ngộ của các doanh nghiệp. Dưới đây là 5 phương pháp phổ biến để tính toán tỷ lệ phần trăm hoa hồng:

5.1 Tính tỷ lệ phần trăm cố định
Tỷ lệ phần trăm cố định là mức hoa hồng không thay đổi, bất kể doanh số bán hàng cao hay thấp
Phương pháp này đảm bảo rằng tiền hoa hồng của nhân viên bán hàng sẽ luôn được tính dựa trên một tỷ lệ nhất định, không bị ảnh hưởng bởi sự biến động của doanh thu. Phương pháp này thường được sử dụng cho các sản phẩm hoặc dịch vụ có mức giá tương đối đồng đều.
Một trong những lợi ích của việc áp dụng tỷ lệ phần trăm cố định là tạo ra sự công bằng trong việc cạnh tranh và khen thưởng cho các nhân viên có xuất phát điểm tương tự. Tuy nhiên, nhược điểm của phương pháp này là nó không khuyến khích nhân viên phát triển kỹ năng và nỗ lực cạnh tranh một cách tích cực.
Ví dụ: Tại một cửa hàng điện máy, có hai nhân viên, A và B. Cửa hàng quy định tỷ lệ hoa hồng cố định là 6% cho mỗi máy xay sinh tố có giá 1.500.000 VND.
- Nhân viên A bán được 5 máy xay sinh tố trong tháng:Tổng hoa hồng của nhân viên A sẽ là 5 máy x 90.000 đồng = 450.000 VND.
- Nhân viên B bán được 3 máy xay sinh tố: Tổng hoa hồng mà nhân viên B nhận được sẽ là 3 máy x 90.000 VND = 270.000 VND.
5.2 Tính tỷ lệ phần trăm hoa hồng theo nấc thang
Phương pháp tính hoa hồng theo nấc thang xác định tỷ lệ hoa hồng cho nhân viên dựa trên các mức doanh thu cụ thể
Thông thường, mỗi ngưỡng doanh thu sẽ đi kèm với một tỷ lệ phần trăm khác nhau, và tỷ lệ hoa hồng này sẽ tăng lên khi doanh số bán hàng đạt đến các mức cao hơn.
Cách tính hoa hồng cho sale theo nấc thang là một phương pháp phổ biến cho nhân viên bán hàng, khuyến khích họ nỗ lực đạt doanh thu cao hơn và ghi nhận thành tích. Phương pháp này dễ dàng theo dõi doanh thu, nhưng cũng có nhược điểm. Nó có thể gây áp lực lớn, dẫn đến căng thẳng và tình trạng “chạy theo số”, ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ. Bên cạnh đó, sự không công bằng trong thu nhập có thể làm gia tăng tỷ lệ rời bỏ nhân viên, gây ảnh hưởng đến sự ổn định của đội ngũ.
Ví dụ: Một cửa hàng thời trang có quy định về các bậc tỷ lệ phần trăm hoa hồng như sau:
| Doanh thu mỗi đơn hàng (VND) | Tỷ lệ phần trăm hoa hồng (%) |
| Từ 0 đến 1.500.000 | 4% tổng giá trị đơn hàng |
| Từ hơn 1.500.000 đến 4.000.000 | 7% tổng giá trị đơn hàng |
| Trên 4.000.000 | 12% tổng giá trị đơn hàng |
Trong tháng, nhân viên A bán được 1 hóa đơn trị giá 2.000.000 VND và nhân viên B bán được 5.500.000 VND. Tính hoa hồng của từng nhân viên như sau:
- Nhân viên A với doanh thu 2.000.000 VND: 2.000.000 x 7% = 140.000 VND
- Nhân viên B với doanh thu 5.500.000 VND: 4.000.000 x 7% + 1.500.000 x 12% = 460.000 VND
5.3 Tính tỷ lệ phần trăm hoa hồng theo từng dự án
Phương pháp tính hoa hồng theo dự án cho phép điều chỉnh tỷ lệ hoa hồng của nhân viên dựa trên tính chất và độ khó của từng dự án mà họ tham gia
Phương pháp này là lựa chọn phổ biến của nhiều agency để xác định mức hoa hồng cho nhân viên tham gia vào các dự án cụ thể. Cách tính này được coi là hợp lý, vì nó cho phép điều chỉnh tỷ lệ hoa hồng dựa trên tính chất và độ phức tạp của từng dự án, từ đó tạo động lực cho nhân viên nhằm đạt hiệu quả công việc tối ưu.
Nhân viên sẽ có cơ hội gia tăng thu nhập hoa hồng nếu họ tham gia vào nhiều dự án. Điều này có thể khuyến khích sự chăm chỉ và nỗ lực. Tuy nhiên, nếu một nhân viên tham gia quá nhiều dự án cùng lúc, chất lượng kết quả có thể bị ảnh hưởng, dẫn đến hiệu suất công việc không như mong đợi.
Ví dụ: Công ty Y hoạt động trong lĩnh vực Digital Marketing và nhận được hợp đồng thực hiện chiến dịch quảng cáo cho một thương hiệu nổi tiếng. Do chiến dịch này yêu cầu nhiều nỗ lực sáng tạo và có tính cạnh tranh cao, công ty quyết định áp dụng mức hoa hồng 12% trên tổng giá trị hợp đồng cho nhóm nhân viên tham gia thực hiện dự án này.
5.4 Tính tỷ lệ phần trăm hoa hồng theo các điều kiện cụ thể
Phương pháp tính hoa hồng này yêu cầu nhân viên hoàn thành các tiêu chí cụ thể và số tiền hoa hồng thường linh hoạt tùy theo từng dự án và tình hình kinh doanh.
Trong phương pháp tính hoa hồng này, các doanh nghiệp thiết lập các tiêu chí kinh doanh rõ ràng mà nhân viên bán hàng cần phải thực hiện. Khi nhân viên hoàn thành các tiêu chí đó đúng hạn hoặc sớm hơn thời gian yêu cầu, họ sẽ nhận được khoản hoa hồng tương ứng. Tuy nhiên, số tiền hoa hồng này thường không cố định và có thể thay đổi tùy thuộc vào các yếu tố như hoàn cảnh kinh doanh hay từng dự án cụ thể.
Ví dụ:Công ty B yêu cầu mỗi nhân viên kinh doanh hoàn thành 15 hợp đồng dịch vụ trong vòng 45 ngày. Nếu hoàn thành trước hạn, nhân viên sẽ được thưởng 7% doanh thu. Nhân viên M và nhân viên K hoàn thành hợp đồng như sau:
- Nhân viên M ký kết 15 hợp đồng vào ngày thứ 30, mang về doanh thu 60.000.000 VND. Do đó, hoa hồng của M sẽ được tính là 60.000.000 x 7% = 4.200.000 VND.
- Nhân viên H chỉ hoàn thành 12 hợp đồng trong thời hạn 45 ngày mà không có thời gian sớm hơn, thì anh không đủ điều kiện nhận hoa hồng. Dù doanh thu từ các hợp đồng đạt 50.000.000 VND, nhưng do không đạt chỉ tiêu thì H sẽ không nhận được khoản hoa hồng nào.
5.5 Tính tỷ lệ phần trăm hoa hồng dựa vào thâm niên
Hình thức đãi ngộ này dành riêng cho những nhân viên có nhiều năm cống hiến cho công ty, nhằm giữ chân và khuyến khích họ duy trì lâu dài.
Theo phương pháp này, mức hoa hồng sẽ tăng theo thâm niên. Điều này có nghĩa là nhân viên gắn bó lâu với công ty sẽ nhận được hoa hồng cao hơn. Thông thường, cách tính hoa hồng này được áp dụng bởi các doanh nghiệp lớn, trong đó có việc chia cổ phiếu cho những nhân viên đã đóng góp lâu dài, như một cách tri ân những nỗ lực và cống hiến của họ.
Ví dụ: Công ty thiết kế đồ họa T quy định bảng tỷ lệ phần trăm hoa hồng dựa trên thâm niên công tác của nhân viên như sau:
| Số năm công tác | Tỷ lệ phần trăm hoa hồng theo thâm niên (%) |
| Dưới 1 năm | 3% tổng giá trị mỗi dự án |
| Từ 1 – 2 năm | 5% tổng giá trị mỗi dự án |
| Từ trên 2 năm trở lên | 10% tổng giá trị mỗi dự án |
Với quy định này, nếu một nhân viên làm việc tại công ty hơn 2 năm và hoàn thành một dự án có giá trị 50 triệu VND, thì họ sẽ nhận được khoản hoa hồng 50.000.000 x 10% = 5.000.000 VND
Xem thêm: Mẫu phụ lục hợp đồng tăng lương
Tiền hoa hồng là nội dung quan trọng đã được AZTAX tổng hợp nhằm giúp doanh nghiệp cũng như các cá nhân hiểu rõ cách tính, cách chi trả cũng như các quy định liên quan để áp dụng đúng trong thực tế, từ đó đảm bảo tính minh bạch và hạn chế rủi ro phát sinh. Nếu bạn còn thắc mắc về cách tính chiết khấu phần trăm hoa hồng hoặc chi phí hoa hồng môi giới cho cá nhân, hãy liên hệ AZTAX qua HOTLINE: 0932.383.089 để được tư vấn chi tiết nhất
6. Các câu hỏi thường gặp về tiền hoa hồng
6.1 Tiền hoa hồng có phải tiền lương, tiền công không?
Có. Theo Điều 90 của Luật Lao động năm 2019, tiền hoa hồng được định nghĩa là khoản thu nhập mà người sử dụng lao động chi trả cho người lao động dựa trên thỏa thuận giữa hai bên khi người lao động thực hiện công việc.
6.2 Tiền hoa hồng có phải chịu thuế TNCN không?
Có. Dựa theo Điều 2 của Thông tư 111/2013/TT-BTC, tiền hoa hồng được coi là khoản thù lao và được xem như một phần thu nhập từ tiền lương của người lao động. Vì vậy, khoản thu này cũng cần phải được tính vào thuế thu nhập cá nhân. Nếu không thực hiện nghĩa vụ nộp thuế đầy đủ, cá nhân sẽ phải đối mặt với một số hệ lụy pháp lý và sẽ bị xử lý theo quy định hiện hành.
6.3 Doanh nghiệp có bắt buộc phải trả tiền hoa hồng không?
Doanh nghiệp chỉ bắt buộc trả tiền hoa hồng khi có thỏa thuận rõ ràng trong hợp đồng lao động, phụ lục hợp đồng hoặc quy chế nội bộ. Khi người lao động đáp ứng đủ điều kiện đã cam kết, doanh nghiệp phải chi trả đầy đủ. Còn đối với trường hợp không có quy định hoặc cam kết về tiền hoa hồng, hoặc hoa hồng chỉ mang tính khuyến khích, thì doanh nghiệp không bắt buộc phải trả.
6.4 Tiền hoa hồng chịu thuế và được chi trả như thế nào?
| Trường hợp | Cách xác định thu nhập | Phương pháp khấu trừ | Hồ sơ cần có | Căn cứ pháp lý |
| Người lao động ký HĐLĐ từ 3 tháng | Tiền lương, tiền công | Biểu thuế lũy tiến | HĐLĐ, quy chế hoa hồng, bảng doanh số | Luật TNCN 2025; NĐ 253/2026 |
| Cá nhân không ký HĐLĐ hoặc HĐLĐ dưới 3 tháng | Tiền thù lao/tiền công | 10% từ 5 triệu đồng/lần | Hợp đồng, chứng từ chi trả | Điều 50 NĐ 253/2026 |
| Cá nhân kinh doanh, đại lý hoặc môi giới | Thu nhập kinh doanh | Theo quy định dành cho cá nhân kinh doanh | Hồ sơ đăng ký và chứng từ liên quan | Luật TNCN 2025; NĐ 253/2026 |
| Ngành bảo hiểm, chứng khoán… | Theo pháp luật chuyên ngành | Tùy trường hợp | Hợp đồng, quy chế chi trả | Văn bản chuyên ngành |
6.5 Làm sao để tối ưu thuế khi nhận tiền hoa hồng?
Để tối ưu thuế khi nhận tiền hoa hồng một cách hợp pháp, bạn có thể lưu ý các điểm sau:
- Trước hết, hãy xác định đúng hình thức nhận hoa hồng. Nếu nhận qua hợp đồng lao động, tiền hoa hồng sẽ được tính chung vào thu nhập và áp dụng biểu thuế lũy tiến, thường có lợi khi thu nhập chưa quá cao.
- Nếu nhận hoa hồng theo hợp đồng dịch vụ hoặc là cộng tác viên, doanh nghiệp thường khấu trừ 10% thuế TNCN khi chi trả từ 5 triệu đồng/lần theo Điều 50 Nghị định 253/2026/NĐ-CP. Trường hợp thu nhập cả năm thấp, bạn nên quyết toán thuế để được hoàn lại phần thuế đã khấu trừ.
- Ngoài ra, cần đăng ký mã số thuế cá nhân để được áp dụng giảm trừ gia cảnh, từ đó giảm số thuế phải nộp. Đồng thời, nên lưu giữ đầy đủ hợp đồng và chứng từ chi trả hoa hồng để thuận tiện khi kê khai, quyết toán và giải trình với cơ quan thuế.
Tóm lại, cách tối ưu thuế hiệu quả nhất là kê khai đúng quy định, lựa chọn hình thức nhận phù hợp và thực hiện quyết toán thuế đầy đủ, tránh nộp thừa thuế.











