Thủ tục hưởng BHXH 1 lần là vấn đề được nhiều người lao động quan tâm khi có nhu cầu nhận khoản bảo hiểm xã hội một lần sau thời gian tham gia nhưng chưa biết mình có đủ điều kiện hay cần chuẩn bị những giấy tờ gì. Việc thực hiện thủ tục còn liên quan đến thời gian đóng BHXH, hồ sơ và cách nộp theo từng trường hợp, nên nếu chưa nắm rõ rất dễ phải bổ sung hoặc điều chỉnh. Nếu bạn đang tìm hiểu thủ tục hưởng BHXH 1 lần nhưng chưa biết bắt đầu từ đâu và thực hiện như thế nào, AZTAX sẽ giúp bạn làm rõ những nội dung cần thiết để thuận tiện hơn khi chuẩn bị hồ sơ.
1. Quy định rút BHXH một lần
Từ 01/7/2025, Luật Bảo hiểm xã hội 2024 chính thức có hiệu lực và thay đổi đáng kể điều kiện hưởng BHXH một lần. Quy định mới phân biệt giữa người đã có thời gian tham gia BHXH trước thời điểm này và người bắt đầu tham gia từ ngày 01/7/2025.
Người đã tham gia BHXH trước ngày 01/7/2025
Nhóm này vẫn có thể đề nghị nhận BHXH một lần nếu đáp ứng điều kiện luật định. Đáng chú ý, trường hợp sau 12 tháng không tiếp tục tham gia BHXH, không thuộc diện BHXH bắt buộc, không tham gia BHXH tự nguyện và có thời gian đóng chưa đủ 20 năm thì được giải quyết BHXH một lần khi có yêu cầu.
Ngoài trường hợp trên, người lao động còn có thể hưởng BHXH một lần khi thuộc các diện như: đủ tuổi nghỉ hưu nhưng chưa đủ thời gian đóng để hưởng lương hưu, ra nước ngoài định cư, mắc một số bệnh theo luật định hoặc suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên, khuyết tật đặc biệt nặng.
Người bắt đầu tham gia BHXH từ ngày 01/7/2025
Đối tượng bắt đầu tham gia từ thời điểm Luật BHXH 2024 có hiệu lực không còn được rút BHXH một lần chỉ vì đã nghỉ việc và ngừng đóng đủ 12 tháng.
Việc hưởng một lần chỉ được giải quyết trong các trường hợp luật quy định, chẳng hạn đủ tuổi nghỉ hưu nhưng chưa đủ 15 năm đóng BHXH, ra nước ngoài định cư, mắc bệnh thuộc diện quy định, suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên hoặc khuyết tật đặc biệt nặng.
Như vậy, từ ngày 01/7/2025, quyền hưởng BHXH một lần vẫn được duy trì nhưng điều kiện đối với người mới tham gia BHXH đã được giới hạn hơn. Quy định này đồng thời tạo cơ sở để người lao động bảo lưu thời gian đóng và hướng tới hưởng các chế độ dài hạn khi đủ điều kiện.
2. Thành phần hồ sơ đề nghị hưởng BHXH một lần
Theo Điều 78 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, hồ sơ hưởng BHXH một lần được xác định dựa trên trường hợp cụ thể của người lao động. Về cơ bản, hồ sơ gồm:
Hồ sơ thông thường:
- Sổ BHXH
- Văn bản đề nghị hưởng BHXH một lần của người lao động
Trường hợp ra nước ngoài định cư:
Ngoài hồ sơ cơ bản, cần bổ sung giấy tờ chứng minh việc định cư ở nước ngoài, như hộ chiếu nước ngoài, thị thực cho phép nhập cảnh để định cư, thẻ thường trú dài hạn hoặc giấy tờ hợp pháp khác. Trường hợp sử dụng giấy tờ nước ngoài phải kèm bản dịch tiếng Việt được chứng thực hoặc công chứng theo quy định.
Trường hợp mắc bệnh thuộc diện được hưởng:
Bổ sung bản tóm tắt hồ sơ bệnh án hoặc bản chính/bản sao giấy ra viện để chứng minh tình trạng bệnh theo quy định.
Trường hợp suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên hoặc khuyết tật đặc biệt nặng:
Ngoài hồ sơ cơ bản, người lao động cần có biên bản giám định mức suy giảm khả năng lao động của Hội đồng giám định y khoa hoặc bản sao giấy xác nhận mức độ khuyết tật đặc biệt nặng.
Như vậy, người lao động nên xác định đúng trường hợp hưởng BHXH một lần trước khi chuẩn bị giấy tờ, bởi mỗi diện có thể yêu cầu thêm tài liệu chứng minh tương ứng.
3. Thủ tục rút BHXH một lần chi tiết
Sau khi xác định đủ điều kiện hưởng BHXH một lần, người lao động có thể thực hiện thủ tục theo các bước dưới đây:
Bước 1: Xác định điều kiện và chuẩn bị hồ sơ
Trước tiên, cần kiểm tra thời điểm bắt đầu tham gia BHXH, thời gian đã đóng và trường hợp hưởng có thuộc quy định của Luật BHXH 2024 hay không. Sau đó, chuẩn bị hồ sơ tương ứng, gồm sổ BHXH, đơn đề nghị hưởng BHXH một lần (Mẫu 14-HSB) và giấy tờ bổ sung nếu thuộc trường hợp đặc biệt.
Bước 2: Nộp hồ sơ
Hồ sơ có thể được gửi trực tiếp, qua dịch vụ bưu chính hoặc giao dịch điện tử theo phương thức được cơ quan BHXH cung cấp. Người lao động có thể nộp tại cơ quan BHXH có thẩm quyền hoặc thực hiện tại nơi thuận tiện theo quy định hiện hành.
Bước 3: Cơ quan BHXH kiểm tra và giải quyết
Cơ quan BHXH tiếp nhận, đối chiếu thông tin và kiểm tra điều kiện hưởng. Nếu hồ sơ đầy đủ, hợp lệ, việc giải quyết BHXH một lần được thực hiện trong thời hạn tối đa 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ. Trường hợp không giải quyết, cơ quan BHXH phải trả lời và nêu rõ lý do.
Bước 4: Nhận kết quả và tiền BHXH một lần
Khi hồ sơ được chấp thuận, người lao động nhận quyết định và tiền BHXH một lần theo phương thức đã đăng ký, như chuyển vào tài khoản cá nhân hoặc nhận bằng tiền mặt theo quy định.
Lưu ý: Do điều kiện hưởng BHXH một lần từ ngày 01/7/2025 có sự phân biệt theo thời điểm tham gia, người lao động nên xác định đúng trường hợp của mình trước khi nộp hồ sơ để tránh phải bổ sung hoặc điều chỉnh.
4. Thời hạn giải quyết và nơi nộp hồ sơ BHXH một lần
Sau khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ, cơ quan BHXH sẽ xem xét và giải quyết yêu cầu hưởng BHXH một lần trong thời hạn tối đa 05 ngày làm việc. Người lao động có thể nộp hồ sơ tại cơ quan BHXH có thẩm quyền bằng hình thức trực tiếp, gửi qua dịch vụ bưu chính hoặc thực hiện giao dịch điện tử nếu phương thức này được áp dụng. Trường hợp hồ sơ vẫn chưa đầy đủ, thông tin kê khai chưa chính xác hoặc cần bổ sung giấy tờ chứng minh, cơ quan BHXH sẽ yêu cầu người lao động hoàn thiện hồ sơ theo quy định, thời hạn giải quyết được tính khi đã tiếp nhận đầy đủ hồ sơ hợp lệ. Vì vậy, người lao động nên kiểm tra kỹ thành phần hồ sơ trước khi nộp để hạn chế việc phải bổ sung và kéo dài thời gian nhận kết quả.
Xem thêm: Thời gian giải quyết bhxh 1 lần
Xem thêm: Nộp hồ sơ hưởng bhxh 1 lần ở đâu
5. Những câu hỏi thường gặp về rút BHXH 1 lần
5.1. Sau khi nhận BHXH 1 lần có được tham gia BHXH lại không?
Có. Sau khi đã nhận BHXH một lần, người lao động vẫn có thể tiếp tục tham gia BHXH khi đi làm và thuộc đối tượng tham gia theo quy định hoặc tham gia BHXH tự nguyện nếu đủ điều kiện.
Tuy nhiên, thời gian đóng BHXH đã được giải quyết hưởng một lần sẽ không còn được bảo lưu để tính các chế độ BHXH sau này. Khi tham gia lại, người lao động sẽ đóng và tích lũy thời gian BHXH mới.
Ngược lại, nếu chưa nhận BHXH một lần, thời gian đã đóng có thể được bảo lưu để cộng với thời gian đóng tiếp theo khi tham gia lại BHXH.
5.2. Có thể ủy quyền cho người khác nhận BHXH 1 lần không?
Có. Người lao động có thể ủy quyền bằng văn bản cho người khác thực hiện thủ tục và nhận tiền BHXH một lần thay mình.
Theo điểm d khoản 1 Điều 10 Luật BHXH 2024, người tham gia BHXH có quyền ủy quyền bằng văn bản cho người khác thực hiện các công việc liên quan đến BHXH. Văn bản ủy quyền phải đáp ứng yêu cầu về hình thức theo quy định pháp luật.
Khi ủy quyền, người lao động nên sử dụng giấy ủy quyền hoặc hợp đồng ủy quyền hợp lệ và ghi rõ phạm vi ủy quyền, đặc biệt là nội dung nộp hồ sơ, nhận kết quả và nhận tiền BHXH một lần. Cơ quan BHXH cũng lưu ý người lao động không nên giao sổ BHXH, giấy tờ tùy thân cho các cá nhân nhận làm dịch vụ không rõ nguồn gốc để tránh nguy cơ bị lợi dụng thông tin.
5.3. Hồ sơ rút BHXH 1 lần bị thiếu giấy tờ thì phải làm sao?
Nếu hồ sơ chưa đầy đủ hoặc chưa đúng quy định, người lao động cần bổ sung, hoàn thiện giấy tờ theo yêu cầu của cơ quan BHXH trước khi hồ sơ được giải quyết.
Tùy trường hợp hưởng BHXH một lần, ngoài hồ sơ cơ bản, người lao động có thể phải cung cấp thêm giấy tờ chứng minh như giấy tờ về định cư ở nước ngoài hoặc hồ sơ y tế đối với trường hợp hưởng do bệnh, suy giảm khả năng lao động theo quy định.
Do đó, khi phát hiện hồ sơ còn thiếu, người lao động nên bổ sung đúng loại giấy tờ được yêu cầu, thay vì nộp lại toàn bộ hồ sơ không cần thiết. Việc chuẩn bị đủ hồ sơ ngay từ đầu cũng giúp hạn chế thời gian phải bổ sung và điều chỉnh.
Thủ tục hưởng BHXH 1 lần cần được thực hiện đúng điều kiện và trình tự để người lao động bảo đảm quyền lợi, đồng thời hạn chế việc hồ sơ bị yêu cầu bổ sung do thiếu hoặc sai thông tin. Từ điều kiện hưởng, giấy tờ cần chuẩn bị đến cách nộp và nhận kết quả, mỗi bước đều nên được kiểm tra kỹ trước khi thực hiện. Nếu còn vướng mắc về hồ sơ hoặc quy trình, AZTAX sẵn sàng tư vấn và hỗ trợ chi tiết.
Xem thêm: Nghỉ việc bao lâu thì được hưởng bhxh 1 lần
