Luật Thuế giá trị gia tăng mới nhất áp dụng trong năm 2026 được xác định trên cơ sở Luật số 48/2024/QH15, các luật sửa đổi, bổ sung và văn bản hướng dẫn có hiệu lực. Trong đó, Luật Thuế GTGT 2024 có hiệu lực từ ngày 01/7/2025; Luật số 149/2025/QH15 tiếp tục sửa đổi, bổ sung một số quy định của luật này. Vì vậy, khi tra cứu chính sách thuế năm 2026, cần đối chiếu văn bản gốc với các quy định sửa đổi thay vì chỉ sử dụng Luật Thuế GTGT 2008.
1. Các văn bản pháp lý cần tra cứu
Hệ thống văn bản được đề cập trong tài liệu gồm:
- Luật Thuế giá trị gia tăng số 48/2024/QH15: Văn bản nền tảng quy định về đối tượng chịu thuế, đối tượng không chịu thuế, thuế suất, phương pháp tính thuế, khấu trừ và hoàn thuế GTGT.
- Luật số 149/2025/QH15: Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế giá trị gia tăng.
- Luật số 90/2025/QH15: Sửa đổi, bổ sung một số quy định liên quan đến nhiều luật, trong đó có Luật Thuế giá trị gia tăng.
- Nghị định 181/2025/NĐ-CP: Quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Thuế giá trị gia tăng.
- Nghị định 359/2025/NĐ-CP: Sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 181/2025/NĐ-CP.
- Thông tư 69/2025/TT-BTC: Hướng dẫn một số nội dung của Luật Thuế GTGT và Nghị định 181/2025/NĐ-CP.
Ngoài các văn bản quy định chung, người nộp thuế cần lưu ý Nghị quyết 204/2025/QH15 và Nghị định 174/2025/NĐ-CP về chính sách giảm thuế GTGT. Các văn bản như Nghị định 117/2025/NĐ-CP về quản lý thuế đối với hoạt động kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử, nền tảng số và Nghị định 82/2025/NĐ-CP về gia hạn thời hạn nộp thuế năm 2025 chỉ nên được tra cứu khi phát sinh nội dung liên quan.
Xem thêm: Thuế VAT là gì? Thuế VAT năm 2026 được quy định ra sao?
Xem thêm: Thuế giá trị gia tăng là gì? Những đối tượng áp dụng thuế GTGT
2. Thuế suất thuế GTGT năm 2026 gồm những mức nào?
Các mức thuế suất GTGT được đề cập trong tài liệu gồm 0%, 5% và 10%; riêng một số hàng hóa, dịch vụ thuộc diện giảm thuế được áp dụng mức 8% trong thời gian chính sách có hiệu lực. Việc xác định thuế suất phải căn cứ vào bản chất hàng hóa, dịch vụ, điều kiện áp dụng và thời điểm phát sinh giao dịch.
Theo Nghị định 174/2025/NĐ-CP, chính sách giảm 2% thuế GTGT được áp dụng từ 01/7/2025 đến hết 31/12/2026 đối với các nhóm hàng hóa, dịch vụ thuộc phạm vi được giảm.
2.1. Hàng hóa, dịch vụ áp dụng thuế suất 0%
Thuế suất 0% chủ yếu áp dụng đối với hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu đáp ứng điều kiện pháp luật. Các trường hợp được đề cập gồm:
- Hàng hóa xuất khẩu ra nước ngoài; hàng hóa bán vào khu phi thuế quan và được tiêu dùng tại khu phi thuế quan để phục vụ trực tiếp hoạt động sản xuất xuất khẩu.
- Dịch vụ cung cấp trực tiếp cho tổ chức, cá nhân ở nước ngoài và được tiêu dùng ngoài Việt Nam; dịch vụ cung cấp cho tổ chức trong khu phi thuế quan đáp ứng điều kiện.
- Một số hoạt động xuất khẩu khác như vận tải quốc tế, xây dựng công trình ở nước ngoài hoặc trong khu phi thuế quan, hàng hóa gia công chuyển tiếp và các trường hợp được pháp luật quy định.
Lưu ý: Không phải mọi giao dịch với tổ chức, cá nhân nước ngoài đều được áp dụng thuế suất 0%. Một số hoạt động như chuyển giao công nghệ, chuyển nhượng quyền sở hữu trí tuệ ra nước ngoài, cấp tín dụng, chuyển nhượng vốn, dịch vụ bưu chính, viễn thông và các trường hợp khác thuộc diện không áp dụng mức thuế suất này theo quy định.
2.2. Hàng hóa, dịch vụ áp dụng thuế suất 5%
Thuế suất 5% áp dụng đối với một số nhóm hàng hóa, dịch vụ được pháp luật quy định, chủ yếu liên quan đến nhu cầu thiết yếu, nông nghiệp, y tế và giáo dục. Các nhóm được đề cập trong tài liệu gồm:
- Nước sạch phục vụ sản xuất và sinh hoạt, không bao gồm nước uống đóng chai, đóng bình và các loại nước giải khát khác.
- Phân bón, quặng sản xuất phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và một số sản phẩm phục vụ nông nghiệp.
- Một số dịch vụ phục vụ sản xuất nông nghiệp; sản phẩm trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản chưa chế biến hoặc chỉ qua sơ chế thông thường thuộc diện chịu thuế.
- Tàu khai thác thủy sản tại vùng biển; máy móc, thiết bị chuyên dùng phục vụ sản xuất nông nghiệp theo quy định.
- Thiết bị y tế, thuốc phòng bệnh, chữa bệnh và một số nguyên liệu sản xuất thuốc.
- Thiết bị dùng để giảng dạy, học tập; đồ chơi trẻ em; một số loại sách.
- Hoạt động nghệ thuật biểu diễn truyền thống, dân gian; dịch vụ khoa học, công nghệ; bán, cho thuê, cho thuê mua nhà ở xã hội theo quy định.
Việc áp dụng mức 5% cần được xác định theo đúng danh mục và điều kiện của từng loại hàng hóa, dịch vụ, không chỉ dựa vào tên gọi chung của sản phẩm.
2.3. Hàng hóa, dịch vụ áp dụng thuế suất 8%
Thuế suất 8% là mức thuế sau khi giảm 2% đối với một số hàng hóa, dịch vụ đang áp dụng thuế suất 10%. Chính sách này không áp dụng đồng loạt cho tất cả hàng hóa, dịch vụ.
Theo nội dung tài liệu, các nhóm không thuộc diện giảm bao gồm một số hoạt động viễn thông, tài chính, ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm, kinh doanh bất động sản, sản phẩm kim loại, sản phẩm khai khoáng và hàng hóa, dịch vụ chịu thuế tiêu thụ đặc biệt, trừ các trường hợp ngoại lệ được quy định.
Doanh nghiệp cần đối chiếu danh mục hàng hóa, dịch vụ và phụ lục của nghị định giảm thuế trước khi áp dụng mức 8%.
2.4. Hàng hóa, dịch vụ áp dụng thuế suất 10%
Thuế suất 10% là mức thuế suất thông thường, áp dụng đối với hàng hóa, dịch vụ không thuộc đối tượng không chịu thuế, không áp dụng thuế suất 0% hoặc 5% và không thuộc diện được giảm thuế theo chính sách có hiệu lực.
Đối với hàng hóa, dịch vụ do nhà cung cấp nước ngoài cung cấp cho tổ chức, cá nhân tại Việt Nam qua thương mại điện tử hoặc nền tảng số, việc xác định nghĩa vụ thuế cần căn cứ vào quy định áp dụng cho từng trường hợp.
Xem thêm: Ưu nhược điểm của thuế giá trị gia tăng
3. Lưu ý khi xác định thuế suất GTGT
Cơ sở kinh doanh có nhiều loại hàng hóa, dịch vụ chịu các mức thuế suất khác nhau cần xác định và kê khai riêng theo từng mức thuế suất. Trường hợp không xác định được theo từng mức, việc tính và nộp thuế được thực hiện theo quy định áp dụng đối với hàng hóa, dịch vụ có mức thuế suất cao nhất.
Đối với sản phẩm nông nghiệp, phụ phẩm, phế phẩm hoặc phế liệu, thuế suất cần được xác định theo bản chất hàng hóa bán ra và quy định tương ứng. Không nên mặc nhiên áp dụng cùng một mức thuế cho mọi sản phẩm có nguồn gốc nông nghiệp.
Tóm lại, khi xác định thuế GTGT năm 2026, doanh nghiệp cần kiểm tra đồng thời ba yếu tố: đối tượng chịu thuế, thuế suất theo luật và chính sách giảm thuế đang có hiệu lực. Đây là cơ sở để lập hóa đơn, kê khai và tính số thuế phải nộp chính xác.
Cập nhật và hiểu rõ Luật thuế giá trị gia tăng mới nhất không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ đầy đủ quy định pháp luật mà còn góp phần tối ưu hóa dòng tiền và hạn chế rủi ro về thuế. Nếu bạn muốn nắm chi tiết cách áp dụng vào thực tiễn, hãy liên hệ ngay với AZTAX. Mọi thắc mắc sẽ được giải đáp nhanh chóng và chuyên sâu qua HOTLINE: 0932 383 089.
Xem thêm: Thuế giá trị gia tăng tiếng trung là gì?
Xem thêm: Thuế giá trị gia tăng tiếng anh là gì?
