Bán hàng không xuất hóa đơn bị phạt bao nhiêu? Đây là câu hỏi được nhiều doanh nghiệp và hộ kinh doanh quan tâm trong năm 2025, khi cơ quan thuế tăng cường quản lý việc phát hành và sử dụng hóa đơn điện tử. Việc không xuất hóa đơn không chỉ bị xử phạt hành chính mà còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu bị xác định là hành vi trốn thuế. Cùng AZTAX tìm hiểu qua bài viết sau.
1. Bán hàng không xuất hóa đơn bị phạt bao nhiêu?
Căn cứ quy định tại Điều 24 Nghị định 125/2020/NĐ-CP, các hành vi vi phạm quy định về lập hóa đơn sẽ bị xử phạt tùy theo tính chất và mức độ vi phạm, cụ thể như sau:
Mức xử phạt hành chính đối với hành vi không lập hóa đơn
- Phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.500.000 đồng: Áp dụng cho hành vi không lập hóa đơn tổng hợp theo quy định; hoặc không lập hóa đơn đối với hàng hóa, dịch vụ sử dụng cho mục đích khuyến mại, quảng cáo, làm hàng mẫu, cho – biếu – tặng, trao đổi, trả thay lương (trừ hàng hóa luân chuyển nội bộ, tiêu dùng nội bộ để tiếp tục sản xuất).
- Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng: Áp dụng đối với hành vi không lập hóa đơn khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ cho người mua, trừ trường hợp được pháp luật quy định khác.
Trường hợp hành vi bị xác định là trốn thuế
Theo Điểm c Khoản 1 Điều 17 Nghị định 125/2020/NĐ-CP, nếu hành vi không xuất hóa đơn khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ bị cơ quan thuế kết luận là hành vi trốn thuế, người vi phạm sẽ bị xử phạt theo số lần của số thuế trốn, cụ thể:
- Phạt 1 lần số thuế trốn: Có tình tiết giảm nhẹ.
- Phạt 1,5 lần số thuế trốn: Không có tình tiết tăng nặng hoặc giảm nhẹ.
- Phạt 2 lần số thuế trốn: Có 1 tình tiết tăng nặng.
- Phạt 2,5 lần số thuế trốn: Có 2 tình tiết tăng nặng.
- Phạt 3 lần số thuế trốn: Có từ 3 tình tiết tăng nặng trở lên.
Người vi phạm buộc phải nộp đủ số tiền thuế trốn vào ngân sách nhà nước.
Truy cứu trách nhiệm hình sự (nếu đủ yếu tố cấu thành tội phạm)
Trường hợp hành vi không xuất hóa đơn bị xác định cấu thành tội trốn thuế, sẽ bị truy cứu theo Điều 200 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) với mức xử phạt:
- Phạt tiền từ 100 triệu đồng đến 4,5 tỷ đồng tùy mức độ vi phạm.
- Phạt tù từ 3 năm đến 7 năm đối với cá nhân vi phạm nghiêm trọng.
Ngoài ra, người phạm tội có thể bị phạt bổ sung: phạt tiền từ 20–100 triệu đồng, cấm hành nghề, đảm nhiệm chức vụ hoặc tịch thu tài sản từ 1–5 năm.
Như vậy, tùy theo hành vi cụ thể, mức phạt cho việc bán hàng không xuất hóa đơn có thể chỉ từ vài trăm nghìn đồng đến hàng tỷ đồng hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu hành vi có tính chất trốn thuế.
2. Trường hợp miễn xuất hóa đơn bán hàng
Theo quy định hiện hành, chỉ có duy nhất một trường hợp được miễn xuất hóa đơn bán hàng, đó là hàng hóa luân chuyển nội bộ để tiếp tục quá trình sản xuất. Tất cả các trường hợp bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ khác (kể cả khuyến mại, cho, biếu, tặng, trả thay lương, tiêu dùng nội bộ) đều phải lập và xuất hóa đơn điện tử theo đúng quy định pháp luật.
Căn cứ pháp lý:
- Khoản 1 Điều 90 Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14 quy định:
“Khi bán hàng hóa hoặc cung cấp dịch vụ, người bán phải lập hóa đơn điện tử giao cho người mua, không phân biệt giá trị từng lần.”
- Khoản 1 Điều 4 Nghị định 123/2020/NĐ-CP có nêu rõ:
“Khi bán hàng hóa hoặc cung cấp dịch vụ, người bán phải lập hóa đơn để giao cho người mua (bao gồm cả các trường hợp hàng hoá và dịch vụ dùng để quảng cáo, khuyến mại, hàng mẫu; hàng hoá và dịch vụ dùng để cho, biếu, tặng, trao đổi, trả thay lương cho người lao động và tiêu dùng nội bộ), trừ hàng hóa trung chuyển nội bộ để tiếp tục quá trình sản xuất.”
Giải thích cụ thể:
Từ ngày 01/7/2022, khi Nghị định 123/2020/NĐ-CP có hiệu lực, mọi hoạt động bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ đều bắt buộc lập hóa đơn điện tử, không phân biệt giá trị giao dịch.
Tuy nhiên, pháp luật cho phép miễn xuất hóa đơn trong trường hợp hàng hóa luân chuyển nội bộ, tức là hàng hóa được di chuyển giữa các bộ phận, đơn vị trong cùng một doanh nghiệp để tiếp tục phục vụ cho sản xuất, chứ không phải tiêu thụ ra bên ngoài.
Ví dụ:
- Doanh nghiệp sản xuất A chuyển nguyên liệu từ kho chính sang phân xưởng sản xuất → không cần xuất hóa đơn.
- Nhưng nếu doanh nghiệp A dùng sản phẩm để biếu tặng, khuyến mại hoặc trả lương → phải lập hóa đơn theo quy định.
Như vậy, quy định hiện hành chỉ miễn xuất hóa đơn đối với hàng hóa luân chuyển nội bộ phục vụ sản xuất, còn mọi trường hợp khác đều phải lập hóa đơn đầy đủ.
3. Thời điểm xuất hóa đơn bán hàng năm 2025
Theo quy định tại Điều 9 Nghị định 123/2020/NĐ-CP của Chính phủ, thời điểm lập hóa đơn được xác định tùy theo loại hình giao dịch, cụ thể như sau:
3.1 Đối với hoạt động bán hàng hóa
Thời điểm lập hóa đơn bán hàng hóa là thời điểm chuyển giao quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng hàng hóa cho người mua, không phụ thuộc vào việc đã thu được tiền hay chưa. Điều này có nghĩa là ngay khi hàng hóa được giao, người bán phải lập và xuất hóa đơn cho người mua, đảm bảo việc ghi nhận doanh thu và nghĩa vụ thuế kịp thời.
3.2 Đối với hoạt động cung cấp dịch vụ
Thời điểm lập hóa đơn là thời điểm hoàn thành việc cung cấp dịch vụ. Trường hợp người cung cấp dịch vụ thu tiền trước hoặc trong khi cung cấp dịch vụ thì thời điểm lập hóa đơn là thời điểm thu tiền, ngoại trừ các khoản tiền đặt cọc, tạm ứng để đảm bảo thực hiện hợp đồng đối với các dịch vụ chuyên môn như kiểm toán, tư vấn tài chính, thiết kế, thẩm định giá,…
3.3 Trường hợp giao hàng hoặc bàn giao từng phần
Nếu hàng hóa được giao nhiều lần, hoặc dịch vụ được bàn giao theo từng hạng mục, công đoạn, thì mỗi lần giao hoặc bàn giao đều phải lập hóa đơn tương ứng với giá trị phần công việc đã hoàn thành.
3.4 Một số trường hợp đặc thù
Đối với các dịch vụ phát sinh thường xuyên, cần đối soát số liệu như điện, nước, viễn thông, logistic, truyền hình,… thời điểm lập hóa đơn được xác định tại thời điểm hoàn tất đối soát dữ liệu giữa các bên, nhưng chậm nhất không quá ngày 07 của tháng sau tháng phát sinh dịch vụ hoặc không quá 07 ngày kể từ ngày kết thúc kỳ quy ước. Riêng dịch vụ viễn thông, công nghệ thông tin có thể chậm hơn, nhưng không quá 02 tháng kể từ tháng phát sinh cước kết nối.
Như vậy, trong năm 2025, thời điểm xuất hóa đơn bán hàng được xác định là thời điểm chuyển giao quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng hàng hóa cho người mua, bất kể đã thu tiền hay chưa. Quy định này giúp đảm bảo tính minh bạch, thống nhất trong công tác quản lý thuế, đồng thời hạn chế tình trạng lập hóa đơn sai thời điểm hoặc chậm xuất hóa đơn.
4. Cách xử lý khi không xuất được HĐĐT có mã của cơ quan Thuế
Theo quy định tại Điều 20 Nghị định 123/2020/NĐ-CP, trong trường hợp hệ thống cấp mã của cơ quan thuế gặp sự cố kỹ thuật dẫn đến việc người nộp thuế không thể lập hoặc gửi hóa đơn điện tử có mã, cơ quan thuế và doanh nghiệp cần thực hiện các biện pháp xử lý như sau:
Trách nhiệm của cơ quan thuế
- Khi hệ thống cấp mã hóa đơn gặp trục trặc, Tổng cục Thuế phải triển khai giải pháp kỹ thuật chuyển sang hệ thống dự phòng để bảo đảm hoạt động liên tục.
- Đồng thời, Tổng cục Thuế có trách nhiệm thông báo công khai về sự cố trên Cổng thông tin điện tử của Tổng cục Thuế, nhằm giúp người nộp thuế nắm bắt thông tin và có hướng xử lý phù hợp.
- Trong thời gian hệ thống chính chưa khắc phục được, Tổng cục Thuế được phép ủy quyền cho một số tổ chức cung cấp dịch vụ hóa đơn điện tử đủ điều kiện để cấp mã hóa đơn điện tử thay cơ quan thuế.
Trường hợp sự cố kéo dài
- Nếu hệ thống vẫn chưa được khắc phục, cơ quan thuế có thể tạm thời bán hóa đơn do cơ quan thuế đặt in cho một số tổ chức, cá nhân để sử dụng, nhằm không làm gián đoạn hoạt động kinh doanh.
Sau khi hệ thống hoạt động trở lại
- Khi sự cố được khắc phục, cơ quan thuế phải ra thông báo cho các tổ chức, cá nhân biết để quay lại sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế.
Thời hạn thông báo chậm nhất là 02 ngày làm việc kể từ ngày ghi trên thông báo của cơ quan thuế.
Lưu ý đối với doanh nghiệp
- Doanh nghiệp sử dụng hóa đơn điện tử cần theo dõi thông tin thông báo từ Tổng cục Thuế để kịp thời chuyển đổi hình thức xuất hóa đơn phù hợp. Trong thời gian sự cố, doanh nghiệp không nên tự ý lập hóa đơn điện tử không có mã hoặc trì hoãn xuất hóa đơn, vì có thể bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định tại Nghị định 125/2020/NĐ-CP.
Như vậy, khi không xuất được hóa đơn điện tử có mã do sự cố hệ thống thuế, doanh nghiệp cần thực hiện đúng hướng dẫn và thông báo của cơ quan thuế để đảm bảo tính pháp lý và tránh bị xử phạt.
Mong các thông tin trên sẽ giúp bạn giải đáp thắc mắc bán hàng không xuất hóa đơn bị phạt bao nhiêu? Việc hiểu rõ quy định về xử phạt giúp doanh nghiệp tránh rủi ro pháp lý khi kê khai và xuất hóa đơn. Liên hệ AZTAX qua HOTLINE: 0932.383.089 để được tư vấn chi tiết và hỗ trợ tuân thủ quy định về hóa đơn năm 2025.
