Phụ cấp lương là gì? và tại sao nó lại quan trọng với người lao? Đây là khoản tiền bổ sung bên cạnh lương cơ bản, giúp người lao động nhận thêm quyền lợi theo vị trí, chức vụ hoặc điều kiện làm việc. Hiểu rõ phụ cấp lương giúp bạn nắm quyền lợi, đồng thời doanh nghiệp có cơ sở áp dụng chính sách trả lương minh bạch, hợp pháp. Hãy để AZTAX cung cấp cho bạn thông tin chi tiết về vấn đề này, cùng theo dõi nhé!
1. Phụ cấp lương là gì?
Phụ cấp lương là khoản tiền bổ sung mà người sử dụng lao động trả cho người lao động để bù đắp các yếu tố mà mức lương cơ bản chưa phản ánh đầy đủ, như điều kiện làm việc, tính chất phức tạp của công việc hay là mức độ thu hút lao động.
Ví dụ: Phụ cấp trách nhiệm, phụ cấp độc hại, phụ cấp khu vực, phụ cấp làm đêm, phụ cấp đi lại.
Xem thêm: Tiền lương là gì?
Xem thêm: Thù lao là gì?
Xem thêm: Dịch vụ kế toán trọn gói TPHCM
2. Các khoản phụ cấp lương mới nhất hiện nay
Hiện nay, các khoản phụ cấp lương đã được cập nhật để phản ánh sát hơn điều kiện làm việc, tính chất công việc và nhu cầu thực tế của người lao động. Những khoản phụ cấp này không chỉ bù đắp cho mức lương cơ bản mà còn khuyến khích hiệu quả làm việc, nâng cao động lực và thu hút nhân lực chất lượng cao.
2.1. Các khoản phụ cấp lương tính đóng BHXH
Theo khoản 2 Điều 89 của Luật Bảo hiểm xã hội 2014, tiền lương tháng dùng để đóng BHXH bắt buộc bao gồm các mức lương cơ bản, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác. Đồng thời, tại Điều 30 theo Thông tư 59/2015/TT-BLĐTBXH, được sửa đổi bởi khoản 26 Điều 1 Thông tư 06/2021/TT-BLĐTBXH, quy định cụ thể về các loại phụ cấp phải tính đóng BHXH bắt buộc. Theo đó, hiện nay có 08 loại phụ cấp nằm trong diện đóng BHXH, bao gồm các khoản chi tiết như sau:
- Phụ cấp chức vụ, chức danh là khoản phụ cấp dành cho công chức, viên chức, người lao động trong lực lượng vũ trang hoặc doanh nghiệp, khi họ vừa đảm nhận công tác chuyên môn nghiệp vụ vừa giữ vị trí lãnh đạo nhưng tiền lương chỉ được tính theo ngạch chuyên môn.
- Phụ cấp trách nhiệm là khoản hỗ trợ dành cho người lao động khi họ vừa tham gia sản xuất trực tiếp hoặc đảm nhận chuyên môn nghiệp vụ, đồng thời giữ thêm nhiệm vụ quản lý không thuộc chức danh lãnh đạo; hoặc đối với những công việc đòi hỏi mức độ trách nhiệm cao nhưng chưa được xác nhận trong thang lương.
- Phụ cấp nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm đây là khoản hỗ trợ dành cho người lao động làm việc trong môi trường có điều kiện làm việc bất lợi như nặng nhọc, độc hại hoặc nguy hiểm. Khoản phụ cấp này được thanh toán cùng với mức lương hàng tháng, dựa trên thời gian thực tế người lao động làm việc trong điều kiện đó.
- Phụ cấp thâm niên: khoản hỗ trợ dành cho người lao động đã gắn bó lâu năm với nghề. Những cá nhân này tích lũy được nhiều kinh nghiệm hơn thông qua quá trình làm việc, và trong bất kỳ lĩnh vực nào, từ cơ quan nhà nước đến doanh nghiệp tư nhân, kinh nghiệm luôn được coi là yếu tố then chốt để đánh giá.
- Phụ cấp khu vực là khoản hỗ trợ dành cho cán bộ, công chức, viên chức làm việc tại những địa bàn có điều kiện tự nhiên khắc nghiệt, khí hậu khắc nghiệt, xa xôi hẻo lánh, đi lại và sinh hoạt khó khăn. Mục đích của phụ cấp này là bù đắp bất lợi, đồng thời giúp ổn định lực lượng lao động ở các vùng có điều kiện địa lý không thuận lợi. (Căn cứ theo Thông tư liên tịch 11/2005/TTLT-BNV-BLĐTBXH-BTC-UBDT).
- Phụ cấp lưu động là khoản hỗ trợ dành cho người lao động thực hiện những công việc hoặc nghề nghiệp yêu cầu thường xuyên di chuyển nơi ở, nơi làm việc, với điều kiện sinh hoạt không ổn định và nhiều khó khăn, trong khi tính chất lưu động của công việc chưa được phản ánh trong mức lương cơ bản.
- Phụ cấp thu hút là khoản hỗ trợ dành cho cán bộ, công chức, viên chức, người lao động và lực lượng hưởng lương trong Quân đội, Công an và cơ yếu, khi công tác tại những vùng có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn, nơi cơ sở hạ tầng ban đầu chưa hoàn thiện, gây ảnh hưởng đến đời sống vật chất và tinh thần của người lao động.
- Các khoản phụ cấp khác có tính chất tương tự (khoản phụ cấp này dùng để bù đắp các yếu tố về điều kiện lao động, công việc có tính chất phức tạp, điều kiện sinh hoạt, mức độ thu hút lao động mà mức lương thỏa thuận trong HĐLĐ chưa được tính đến hoặc tính chưa đầy đủ).
Hiện tại, pháp luật không quy định chi tiết về số lượng các loại phụ cấp, mà chỉ liệt kê các loại phổ biến. Việc chi trả phụ cấp, bao gồm loại nào và có hay không, phụ thuộc vào thỏa thuận giữa người sử dụng lao động và người lao động trong quan hệ lao động.
2.2. Các khoản phụ cấp không tính đóng BHXH
Theo Khoản 2.3, Điều 6 của Quyết định 595/QĐ-BHXH, tiền lương tháng dùng để đóng BHXH không tính các khoản chế độ và phúc lợi. Do đó, các khoản phụ cấp lương không tham gia bảo hiểm xã hội có thể xác định như sau:
- Tiền thưởng dựa trên kết quả sản xuất, kinh doanh và hiệu quả hoàn thành công việc của người lao động, bao gồm cả thưởng sáng kiến.
- Hỗ trợ người lao động với tiền ăn giữa ca cùng các khoản trợ giúp về xăng xe, điện thoại, đi lại, nhà ở và chăm sóc con nhỏ.
- Hỗ trợ người lao động trong những sự kiện quan trọng như tang lễ, hôn lễ của người thân hoặc dịp sinh nhật cá nhân.
- Trợ cấp dành cho người lao động gặp hoàn cảnh khó khăn do tai nạn lao động hoặc mắc bệnh nghề nghiệp.
- Các khoản hỗ trợ khác ghi thành mục riêng trong bản hợp đồng lao động.
Hiện nay, phần lớn các doanh nghiệp áp dụng triển khai các khoản phụ cấp lương này với mục đích khuyến khích và nâng cao động lực làm việc của người lao động.
Xem thêm: Tiền công là gì?
3. Mức phụ cấp lương hiện nay là bao nhiêu?
Tại Điểm b, Khoản 5, Điều 3 Thông tư 10/2020/TT-BLĐTBXH nêu rõ rằng mức phụ cấp lương được xác định theo thỏa thuận giữa hai bên. Như vậy, pháp luật không quy định con số cụ thể mà phụ cấp lương sẽ do người sử dụng lao động và người lao động tự thống nhất.
4. Doanh nghiệp có bắt buộc trả phụ cấp lương cho người lao động không?
Theo Điều 21 của Bộ luật Lao động 2019, hợp đồng lao động phải bao gồm các nội dung cụ thể sau đây:
Nội dung hợp đồng lao động
1. Hợp đồng lao động phải có những nội dung chủ yếu sau đây:
a) Tên, địa chỉ của người sử dụng lao động và họ tên, chức danh của người giao kết hợp đồng lao động bên phía người sử dụng lao động;
b) Họ tên, ngày tháng năm sinh, giới tính, nơi cư trú, số thẻ Căn cước công dân, Chứng minh nhân dân hoặc hộ chiếu của người giao kết hợp đồng lao động bên phía người lao động;
c) Công việc và địa điểm làm việc;
d) Thời hạn của hợp đồng lao động;
đ) Mức lương theo công việc hoặc chức danh, hình thức trả lương, thời hạn trả lương, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác;
e) Chế độ nâng bậc, nâng lương;
g) Thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi;
h) Trang bị bảo hộ lao động cho người lao động;
i) Bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp;
k) Đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ, kỹ năng nghề.
2. Khi người lao động làm việc có liên quan trực tiếp đến bí mật kinh doanh, bí mật công nghệ theo quy định của pháp luật thì người sử dụng lao động có quyền thỏa thuận bằng văn bản với người lao động về nội dung, thời hạn bảo vệ bí mật kinh doanh, bảo vệ bí mật công nghệ, quyền lợi và việc bồi thường trong trường hợp vi phạm.
3. Đối với người lao động làm việc trong lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp, diêm nghiệp thì tùy theo loại công việc mà hai bên có thể giảm một số nội dung chủ yếu của hợp đồng lao động và thỏa thuận bổ sung nội dung về phương thức giải quyết trong trường hợp thực hiện hợp đồng chịu ảnh hưởng của thiên tai, hỏa hoạn, thời tiết.
4. Chính phủ quy định nội dung của hợp đồng lao động đối với người lao động được thuê làm giám đốc trong doanh nghiệp có vốn nhà nước.
5. Bộ trưởng Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội quy định chi tiết các khoản 1, 2 và 3 Điều này.
Có thể thấy rằng, phụ cấp lương là một trong những nội dung quan trọng cần được ghi rõ trong hợp đồng lao động giữa các bên.
Khoản phụ cấp này với mục đích bù đắp cho những yếu tố như điều kiện làm việc, tính chất phức tạp của công việc, điều kiện sinh hoạt, mức độ hấp dẫn của công việc mà mức lương cơ bản trong hợp đồng chưa xác nhận đầy đủ.
Tuy nhiên, Các khoản phụ cấp không áp dụng đồng loạt cho tất cả nhân viên, mà còn tùy thuộc vào tính chất công việc và điều kiện cụ thể của từng người. Khi chi trả phụ cấp, người sử dụng lao động cần cân nhắc để đảm bảo tổng mức lương đúng như đã thỏa thuận trong hợp đồng.
Do đó, người sử dụng lao động không bắt buộc phải trả phụ cấp lương cho toàn bộ người lao động
Như vậy, phụ cấp lương là gì đã được làm rõ thông qua những phân tích trên: đây là khoản tiền bổ sung nhằm bù đắp các yếu tố chưa được phản ánh trong mức lương cơ bản, bao gồm điều kiện lao động, tính chất công việc, điều kiện sinh hoạt và khả năng thu hút lao động. Việc hiểu rõ phụ cấp lương không chỉ giúp người lao động nắm được quyền lợi của mình mà còn hỗ trợ người sử dụng lao động trong việc xây dựng chế độ lương thưởng minh bạch, công bằng và tạo động lực làm việc hiệu quả. Để cập nhật thêm thông tin và quy định mới nhất về các vấn đề liên quan đến phụ cấp lương là gì hoặc là bảng phụ cấp lương, bạn đừng ngần ngại liên hệ ngay cho AZTAX để được hỗ trợ, tư vấn miễn phí và nhanh chóng nhất nhé!
Xem thêm: Giảm nguyên lương là gì?
Xem thêm: Lương net và gross khác nhau như thế nào?
