Trị giá tính thuế nhập khẩu là căn cứ quan trọng để xác định số thuế mà doanh nghiệp phải nộp khi nhập khẩu hàng hóa vào Việt Nam. Việc xác định chính xác trị giá này không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ pháp luật mà còn tránh rủi ro về phạt vi phạm thuế. Trong bài viết dưới đây, AZTAX sẽ phân tích chi tiết các yếu tố ảnh hưởng, phương pháp xác định và lưu ý quan trọng liên quan đến trị giá tính thuế nhập khẩu.
1. Trị giá tính thuế nhập khẩu là gì?
Trị giá tính thuế nhập khẩu là trị giá của hàng hóa nhập khẩu được xác định theo quy định của pháp luật hải quan, làm căn cứ để tính thuế nhập khẩu và các khoản thuế liên quan trong trường hợp pháp luật quy định sử dụng trị giá này làm cơ sở tính thuế.

Khác với giá ghi trên hóa đơn thương mại, trị giá tính thuế nhập khẩu được xác định theo phương pháp và nguyên tắc cụ thể, có thể bao gồm các khoản chi phí liên quan đến hàng hóa và quá trình vận chuyển đến cửa khẩu nhập đầu tiên tùy từng trường hợp.
Việc xác định chính xác trị giá tính thuế có ý nghĩa quan trọng đối với doanh nghiệp, giúp:
- Kê khai và nộp thuế đúng quy định.
- Hạn chế sai lệch về trị giá khai báo và nguy cơ bị cơ quan hải quan kiểm tra, tham vấn.
- Tránh phát sinh truy thu thuế và xử phạt do khai sai.
- Chủ động xác định chi phí và nghĩa vụ thuế khi thực hiện hoạt động xuất nhập khẩu.
2. Cách xát định giá tính thuế nhập khẩu theo quy định
Trị giá tính thuế nhập khẩu thường được xác định theo trị giá giao dịch, tức là số tiền người nhập khẩu thực tế đã hoặc sẽ phải thanh toán cho người bán để mua hàng hóa, được xác định đến cửa khẩu nhập đầu tiên theo quy định.

Trong nhiều trường hợp, trị giá tính thuế nhập khẩu có thể tương ứng với giá CIF (Cost, Insurance and Freight). Giá CIF bao gồm các khoản chính:
- Giá hàng hóa theo hợp đồng mua bán;
- Chi phí vận chuyển hàng hóa đến cửa khẩu nhập;
- Chi phí bảo hiểm hàng hóa trong quá trình vận chuyển, nếu có.
Ngoài các khoản trên, trị giá tính thuế có thể phải cộng thêm một số khoản điều chỉnh nếu đáp ứng điều kiện và chưa được tính trong giá hàng hóa, chẳng hạn như chi phí đóng gói, hoa hồng bán hàng, phí bản quyền hoặc các khoản thanh toán liên quan đến hàng hóa nhập khẩu.
Sau khi xác định được trị giá tính thuế và thuế suất tương ứng, số thuế nhập khẩu được tính theo công thức:
Thuế nhập khẩu = Trị giá tính thuế nhập khẩu × Thuế suất thuế nhập khẩu
Trong đó, thuế suất thuế nhập khẩu được xác định dựa trên mã HS của hàng hóa và chính sách thuế áp dụng, chẳng hạn thuế suất ưu đãi (MFN) hoặc thuế suất ưu đãi đặc biệt theo các hiệp định thương mại tự do (FTA).
Ví dụ cách tính trị giá tính thuế nhập khẩu
Doanh nghiệp A nhập khẩu một lô hàng từ Trung Quốc với các khoản chi phí:
- Giá hàng hóa: 10.000 USD
- Chi phí vận chuyển quốc tế: 500 USD
- Phí bảo hiểm: 100 USD
Giả sử các khoản trên được xác định là những khoản cần tính vào trị giá hải quan và không có khoản điều chỉnh nào khác.
Khi đó, trị giá tính thuế nhập khẩu được xác định:
Trị giá tính thuế = 10.000 + 500 + 100 = 10.600 USD
Nếu thuế suất nhập khẩu của mặt hàng là 10%, số thuế nhập khẩu phải nộp là:
Thuế nhập khẩu = 10.600 × 10% = 1.060 USD
Như vậy, trong trường hợp này, 10.600 USD là trị giá tính thuế nhập khẩu, được sử dụng làm căn cứ để tính số thuế nhập khẩu doanh nghiệp phải nộp.
Xem thêm: Nộp thuế nhập khẩu online
3. Tổng trị giá tính thuế trên tờ khai hải quan được xác định như thế nào?
Tổng trị giá tính thuế trên tờ khai hải quan được hiểu là tổng trị giá tính thuế của các mặt hàng được khai báo trên tờ khai, sau khi xác định trị giá của từng dòng hàng theo quy định.

Việc xác định tổng trị giá tính thuế thường căn cứ vào các yếu tố như:
- Giá trị hàng hóa và trị giá giao dịch;
- Chi phí vận chuyển, bảo hiểm đến cửa khẩu nhập đầu tiên nếu thuộc khoản phải cộng;
- Các khoản điều chỉnh cộng theo quy định;
- Tỷ giá áp dụng để quy đổi trị giá từ ngoại tệ sang đồng Việt Nam.
Sau khi xác định trị giá tính thuế của từng mặt hàng, doanh nghiệp thực hiện tổng hợp theo các chỉ tiêu tương ứng trên tờ khai hải quan. Đây là cơ sở quan trọng để xác định thuế nhập khẩu và các khoản thuế liên quan theo từng loại hàng hóa, thuế suất và quy định áp dụng.
Kê khai chính xác trị giá tính thuế giúp doanh nghiệp xác định đúng nghĩa vụ thuế, hạn chế sai lệch trong hồ sơ và giảm nguy cơ phát sinh yêu cầu giải trình, kiểm tra hoặc truy thu thuế.
4. Các yếu tố ảnh hưởng đến trị giá tính thuế
Trị giá tính thuế là cơ sở quan trọng để xác định số thuế phải nộp, nhưng không phải lúc nào cũng cố định. Nhiều yếu tố khác nhau có thể tác động trực tiếp đến cách xác định trị giá này. Dưới đây là những yếu tố chính cần lưu ý khi tính toán.

Trị giá tính thuế nhập khẩu có thể thay đổi tùy thuộc vào giá trị hàng hóa, điều kiện giao dịch và các khoản chi phí liên quan đến quá trình đưa hàng đến cửa khẩu nhập đầu tiên. Một số yếu tố cần lưu ý gồm:
Giá hàng hóa trên hợp đồng, hóa đơn: Giá mua bán hàng hóa là một trong những căn cứ quan trọng để xác định trị giá tính thuế. Khi giá hàng hóa thay đổi, trị giá tính thuế có thể thay đổi tương ứng nếu các điều kiện xác định trị giá giao dịch vẫn được đáp ứng.
Chi phí vận chuyển và bảo hiểm: Tùy điều kiện giao hàng, chi phí vận chuyển, bảo hiểm quốc tế và các khoản chi phí liên quan có thể được tính vào trị giá tính thuế nếu chưa được bao gồm trong giá hàng hóa. Vì vậy, điều kiện giao hàng như FOB, CFR hay CIF có thể ảnh hưởng đến số tiền được sử dụng để xác định trị giá tính thuế.
Các khoản điều chỉnh cộng: Một số khoản chi phí như chi phí đóng gói, hoa hồng, phí bản quyền hoặc các khoản thanh toán liên quan đến hàng hóa có thể phải cộng vào trị giá tính thuế nếu đáp ứng điều kiện theo quy định và chưa được tính trong giá khai báo.
Tỷ giá hối đoái: Đối với hàng hóa được thanh toán bằng ngoại tệ, trị giá được quy đổi sang đồng Việt Nam theo tỷ giá áp dụng khi xác định trị giá tính thuế. Do đó, biến động tỷ giá có thể làm thay đổi trị giá tính thuế quy đổi ra VND và số thuế phải nộp.
5. Một số lưu ý khi tính thuế nhập khẩu
Kê khai trị giá tính thuế nhập khẩu cần được thực hiện chính xác, thống nhất với hồ sơ và chứng từ liên quan.

Doanh nghiệp nên lưu ý một số vấn đề sau:
- Chuẩn bị đầy đủ chứng từ: Kiểm tra hợp đồng mua bán, hóa đơn thương mại, vận đơn, chứng từ bảo hiểm và các tài liệu liên quan đến việc xác định trị giá.
- Khai báo trung thực, nhất quán: Thông tin về giá hàng hóa, điều kiện giao hàng và các khoản chi phí trên tờ khai cần phù hợp với chứng từ thực tế.
- Xác định đúng tỷ giá: Đối với giao dịch bằng ngoại tệ, cần sử dụng đúng tỷ giá áp dụng để quy đổi trị giá sang đồng Việt Nam theo quy định.
- Kiểm tra các khoản điều chỉnh: Xác định đầy đủ những khoản phải cộng hoặc được trừ khi xác định trị giá tính thuế, tránh bỏ sót chi phí làm ảnh hưởng đến trị giá khai báo.
- Lưu giữ hồ sơ, chứng từ: Doanh nghiệp nên lưu đầy đủ tài liệu làm căn cứ xác định trị giá để thuận tiện giải trình khi cơ quan hải quan yêu cầu.
Việc xác định và kê khai đúng trị giá tính thuế nhập khẩu giúp doanh nghiệp thực hiện đúng nghĩa vụ thuế, hạn chế sai sót trong hồ sơ và giảm nguy cơ phát sinh tham vấn, kiểm tra hoặc truy thu thuế.
Xem thêm: Tính thuế nhập khẩu theo giá FOB
Xem thêm: Cách tính thuế nhập khẩu
Với việc hiểu rõ cách xác định trị giá tính thuế nhập khẩu, doanh nghiệp có thể đảm bảo việc tính toán thuế chính xác, tuân thủ quy định và tối ưu hóa chi phí. Điều này không chỉ giúp tránh các rủi ro pháp lý mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình nhập khẩu. Nếu bạn còn bất kỳ thắc mắc nào, vui lòng liên hệ ngay với AZTAX qua HOTLINE: 0932 383 089 để được tư vấn kịp thời và nhanh chóng nhé!
6. Các câu hỏi thường gặp
6.1 Chi phí vận chuyển và bảo hiểm có được cộng vào trị giá tính thuế không?
Có. Chi phí vận chuyển và bảo hiểm có thể được cộng vào trị giá tính thuế nhập khẩu nếu các khoản này chưa được tính trong giá hàng hóa và thuộc các khoản điều chỉnh theo quy định. Việc có cộng hay không phụ thuộc vào điều kiện giao hàng và phương pháp xác định trị giá áp dụng cho lô hàng.
6.2 Trị giá tính thuế nhập khẩu có được điều chỉnh sau khi thông quan không?
Có. Trong một số trường hợp, trị giá tính thuế nhập khẩu có thể được điều chỉnh sau khi thông quan nếu phát sinh thay đổi hoặc phát hiện sai sót liên quan đến các yếu tố dùng để xác định trị giá. Doanh nghiệp cần thực hiện khai bổ sung và điều chỉnh nghĩa vụ thuế theo quy định, đồng thời chuẩn bị đầy đủ chứng từ chứng minh cho nội dung điều chỉnh.











