Hoàn thuế tiêu thụ đặc biệt được áp dụng trong một số trường hợp cụ thể theo quy định pháp luật hiện hành. Doanh nghiệp cần nắm rõ các trường hợp được hoàn thuế, điều kiện, hồ sơ và thủ tục thực hiện để xác định đúng số thuế được hoàn và hạn chế sai sót. Vậy những trường hợp nào được hoàn thuế tiêu thụ đặc biệt? Hồ sơ, thủ tục hoàn thuế được thực hiện như thế nào? Bài viết dưới đây AZTAX sẽ giải đáp chi tiết các vấn đề doanh nghiệp cần biết.
1. Những trường hợp được hoàn thuế tiêu thụ đặc biệt
Theo khoản 1 Điều 9 Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt 2025, người nộp thuế tiêu thụ đặc biệt được hoàn số thuế đã nộp trong các trường hợp sau:
- Hàng hóa là nguyên liệu nhập khẩu để sản xuất, gia công hàng xuất khẩu ra nước ngoài. Việc hoàn thuế chỉ thực hiện đối với số lượng hàng hóa thực tế xuất khẩu ra nước ngoài.
- Quyết toán thuế khi giải thể, phá sản có số thuế tiêu thụ đặc biệt chưa được khấu trừ hết. Trường hợp tổ hợp tác chuyển đổi thành hợp tác xã, hợp tác xã được kế thừa số thuế tiêu thụ đặc biệt nộp thừa hoặc chưa được khấu trừ hết của tổ hợp tác để khấu trừ, hoàn thuế theo quy định.
- Hoàn thuế tiêu thụ đặc biệt theo điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên.
Như vậy, có 3 trường hợp được hoàn thuế tiêu thụ đặc biệt, cụ thể:
[1] Hoàn thuế đối với nguyên liệu nhập khẩu để sản xuất, gia công hàng xuất khẩu
Doanh nghiệp được hoàn thuế tiêu thụ đặc biệt đối với phần nguyên liệu nhập khẩu thực tế sử dụng để sản xuất, gia công hàng hóa đã xuất khẩu ra nước ngoài.
Việc hoàn thuế được xác định theo số lượng hàng hóa thực tế xuất khẩu, không áp dụng đối với phần nguyên liệu không được sử dụng cho hàng hóa xuất khẩu.
[2] Hoàn thuế khi giải thể, phá sản có số thuế chưa được khấu trừ hết
Khi thực hiện quyết toán thuế trong trường hợp giải thể hoặc phá sản, nếu còn số thuế tiêu thụ đặc biệt chưa được khấu trừ hết thì người nộp thuế được hoàn số thuế này theo quy định.
Đối với trường hợp tổ hợp tác chuyển đổi thành hợp tác xã, hợp tác xã được kế thừa số thuế tiêu thụ đặc biệt nộp thừa hoặc chưa được khấu trừ hết của tổ hợp tác để thực hiện khấu trừ hoặc hoàn thuế.
[3] Hoàn thuế theo điều ước quốc tế
Người nộp thuế được hoàn thuế tiêu thụ đặc biệt theo các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên, phù hợp với cam kết và quy định có liên quan.
Việc xác định đúng trường hợp được hoàn thuế tiêu thụ đặc biệt giúp doanh nghiệp chủ động chuẩn bị hồ sơ, thực hiện thủ tục và hạn chế sai sót trong quá trình đề nghị hoàn thuế.
Xem thêm: Khấu trừ thuế tiêu thụ đặc biệt
2. Đối tượng nộp thuế và đối tượng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt
Theo quy định hiện hành, đối tượng nộp thuế và đối tượng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt được xác định cụ thể dựa trên loại hình hoạt động, hàng hóa và dịch vụ.
Nội dung chi tiết như sau:
[1] Đối tượng nộp thuế tiêu thụ đặc biệt
Theo Điều 4 Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt 2025, người nộp thuế tiêu thụ đặc biệt gồm các tổ chức, cá nhân sản xuất, gia công, nhập khẩu hàng hóa và kinh doanh dịch vụ thuộc đối tượng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt.
Cụ thể:
- Tổ chức, cá nhân sản xuất, gia công, nhập khẩu hàng hóa và kinh doanh dịch vụ thuộc đối tượng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt.
- Tổ chức, cá nhân kinh doanh xuất khẩu mua hàng hóa thuộc đối tượng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt của tổ chức, cá nhân sản xuất để xuất khẩu nhưng không thực hiện xuất khẩu ra nước ngoài mà tiêu thụ trong nước thì tổ chức, cá nhân kinh doanh xuất khẩu là người nộp thuế tiêu thụ đặc biệt.
[2] Đối tượng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt
Theo Điều 2 Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt 2025, đối tượng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt gồm hàng hóa và dịch vụ sau:
Hàng hóa:
- Thuốc lá theo quy định của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá;
- Rượu theo quy định của Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia;
- Bia theo quy định của Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia;
- Xe có gắn động cơ dưới 24 chỗ, gồm: xe ô tô chở người; xe chở người bốn bánh có gắn động cơ; xe ô tô pick-up chở người; xe ô tô pick-up chở hàng cabin kép; xe ô tô tải VAN có từ hai hàng ghế trở lên, có thiết kế vách ngăn cố định giữa khoang chở người và khoang chở hàng;
- Xe mô tô hai bánh, xe mô tô ba bánh có dung tích xi lanh trên 125 cm³;
- Máy bay, trực thăng, tàu lượn và du thuyền;
- Xăng các loại;
- Điều hòa nhiệt độ có công suất trên 24.000 BTU đến 90.000 BTU, trừ loại theo thiết kế của nhà sản xuất chỉ để lắp trên phương tiện vận tải như ô tô, toa xe lửa, máy bay, trực thăng, tàu, thuyền. Trường hợp sản xuất hoặc nhập khẩu riêng cục nóng, cục lạnh thì từng bộ phận vẫn thuộc đối tượng chịu thuế như sản phẩm hoàn chỉnh;
- Bài lá;
- Vàng mã, hàng mã, trừ hàng mã là đồ chơi trẻ em và đồ dùng dạy học;
- Nước giải khát theo Tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) có hàm lượng đường trên 5g/100mL.
Lưu ý: Hàng hóa thuộc nhóm trên là sản phẩm hoàn chỉnh, không bao gồm linh kiện để lắp ráp các hàng hóa này.
Dịch vụ:
- Kinh doanh vũ trường;
- Kinh doanh mát-xa (massage), ka-ra-ô-kê (karaoke);
- Kinh doanh ca-si-nô (casino), trò chơi điện tử có thưởng, bao gồm trò chơi bằng máy giắc-pót (jackpot), máy sờ-lot (slot) và các loại máy tương tự;
- Kinh doanh đặt cược, bao gồm đặt cược thể thao, giải trí và các hình thức đặt cược khác theo quy định của pháp luật;
- Kinh doanh gôn (golf);
- Kinh doanh xổ số.
Xem thêm: Giá tính thuế tiêu thụ đặc biệt
3. Quy định giảm thuế tiêu thụ đặc biệt
Theo Điều 9 Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt 2008, người nộp thuế sản xuất hàng hóa thuộc đối tượng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt gặp khó khăn do thiên tai, tai nạn bất ngờ được xem xét giảm thuế.
Mức giảm thuế được xác định dựa trên mức độ tổn thất thực tế do thiên tai, tai nạn bất ngờ gây ra, nhưng không vượt quá 30% số thuế phải nộp của năm xảy ra thiệt hại và không vượt quá giá trị tài sản bị thiệt hại sau khi đã được bồi thường (nếu có).
Xem thêm: Cách tính thuế tiêu thụ đặc biệt
4. Hồ sơ và thủ tục hoàn thuế tiêu thụ đặc biệt
Hồ sơ và thủ tục hoàn thuế tiêu thụ đặc biệt được xác định tùy theo từng trường hợp hoàn thuế. Theo quy định hiện hành, doanh nghiệp cần chuẩn bị hồ sơ phù hợp với trường hợp phát sinh và thực hiện theo trình tự quản lý thuế tương ứng.
[1] Hồ sơ hoàn thuế tiêu thụ đặc biệt đối với nguyên liệu nhập khẩu để sản xuất, gia công hàng xuất khẩu
Đối với nguyên liệu nhập khẩu để sản xuất, gia công hàng xuất khẩu, số thuế tiêu thụ đặc biệt được hoàn tương ứng với lượng nguyên liệu thực tế sử dụng để sản xuất, gia công hàng hóa thực tế xuất khẩu. Việc hoàn thuế đối với trường hợp này thực hiện theo quy định về hoàn thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu.
Doanh nghiệp cần chuẩn bị các hồ sơ, chứng từ liên quan để chứng minh:
- Hàng hóa, nguyên liệu đã được nhập khẩu và thuộc đối tượng được hoàn thuế;
- Nguyên liệu nhập khẩu thực tế được sử dụng để sản xuất, gia công hàng xuất khẩu;
- Sản phẩm đã thực tế xuất khẩu ra nước ngoài;
- Số lượng nguyên liệu sử dụng tương ứng với số hàng hóa thực tế xuất khẩu;
- Các chứng từ, hồ sơ hải quan và tài liệu liên quan đến việc nhập khẩu, sản xuất, gia công và xuất khẩu.
[2] Hồ sơ hoàn thuế tiêu thụ đặc biệt khi giải thể, phá sản
Trường hợp doanh nghiệp giải thể hoặc phá sản, nếu sau khi quyết toán còn số thuế tiêu thụ đặc biệt chưa được khấu trừ hết thì được thực hiện hoàn thuế theo quy định.
Hồ sơ cần có các tài liệu liên quan đến việc quyết toán thuế, xác định số thuế tiêu thụ đặc biệt đã nộp nhưng chưa được khấu trừ hết và các giấy tờ chứng minh tình trạng giải thể, phá sản theo quy định.
Đối với trường hợp tổ hợp tác chuyển đổi thành hợp tác xã, hợp tác xã được kế thừa số thuế tiêu thụ đặc biệt nộp thừa hoặc chưa được khấu trừ hết của tổ hợp tác để thực hiện khấu trừ hoặc hoàn thuế.
[3] Hồ sơ hoàn, khấu trừ thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng sinh học
Đối với xăng sinh học, số thuế tiêu thụ đặc biệt đầu vào từ xăng khoáng được thực hiện khấu trừ theo quy định. Trường hợp số thuế chưa được khấu trừ hết, doanh nghiệp có thể thực hiện hoàn thuế theo quy định.
Hồ sơ hoàn thuế đối với xăng sinh học gồm các giấy tờ theo quy định, trong đó có:
- Giấy đề nghị hoàn thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng sinh học theo Mẫu số 01a/ĐNHT;
- Văn bản của cơ quan có thẩm quyền chứng minh người nộp thuế được phép sản xuất xăng sinh học đối với trường hợp phải cung cấp;
- Các tài liệu, chứng từ liên quan theo quy định về quản lý thuế.
[4] Trình tự thực hiện hoàn thuế tiêu thụ đặc biệt
Về cơ bản, doanh nghiệp thực hiện các bước:
Bước 1: Xác định trường hợp và số thuế được hoàn
Kiểm tra điều kiện hoàn thuế, xác định số thuế tiêu thụ đặc biệt đủ điều kiện đề nghị hoàn và chuẩn bị các chứng từ liên quan.
Bước 2: Chuẩn bị và nộp hồ sơ
Lập hồ sơ hoàn thuế theo đúng trường hợp phát sinh và gửi đến cơ quan có thẩm quyền theo quy định.
Bước 3: Cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận, kiểm tra và xử lý hồ sơ
Cơ quan quản lý thuế tiếp nhận, phân loại và xử lý hồ sơ hoàn thuế theo quy định của pháp luật về quản lý thuế.
Bước 4: Nhận kết quả hoàn thuế
Sau khi hồ sơ được giải quyết, doanh nghiệp nhận kết quả và số tiền thuế được hoàn theo quy định.
5. Các câu hỏi thường gặp
5.1 Hoàn thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng sinh học được thực hiện ra sao?
Đối với xăng sinh học, số thuế tiêu thụ đặc biệt đầu vào từ xăng khoáng được khấu trừ với số thuế tiêu thụ đặc biệt phải nộp. Trường hợp số thuế chưa được khấu trừ hết, doanh nghiệp có thể thực hiện hoàn thuế theo quy định. Hồ sơ hoàn thuế gồm giấy đề nghị hoàn thuế theo Mẫu số 01a/ĐNHT và các tài liệu liên quan theo quy định.
5.2 Doanh nghiệp giải thể hoặc phá sản có được hoàn số thuế tiêu thụ đặc biệt chưa khấu trừ hết không?
Có. Khi thực hiện quyết toán thuế để giải thể hoặc phá sản, nếu doanh nghiệp còn số thuế tiêu thụ đặc biệt chưa được khấu trừ hết thì được hoàn thuế theo quy định. Trường hợp tổ hợp tác chuyển đổi thành hợp tác xã, hợp tác xã được kế thừa số thuế tiêu thụ đặc biệt nộp thừa hoặc chưa được khấu trừ hết của tổ hợp tác để khấu trừ hoặc hoàn thuế.
5.3 Cơ quan nào có thẩm quyền tiếp nhận và giải quyết hồ sơ hoàn thuế tiêu thụ đặc biệt?
Cơ quan tiếp nhận và giải quyết hồ sơ hoàn thuế được xác định theo từng trường hợp hoàn thuế và quy định về quản lý thuế. Người nộp thuế cần lập hồ sơ theo đúng quy định, gửi đến cơ quan có thẩm quyền để được tiếp nhận, kiểm tra và xử lý.
Đối với hồ sơ hoàn thuế xăng sinh học, việc tiếp nhận và xử lý được thực hiện theo quy định về quản lý thuế hiện hành.
Hoàn thuế tiêu thụ đặc biệt có thể được áp dụng trong nhiều trường hợp như: hàng hóa xuất khẩu, hàng nhập khẩu bị trả lại, hoặc khi doanh nghiệp đã nộp thừa thuế theo quy định. Việc xác định đúng đối tượng và chuẩn bị đầy đủ hồ sơ là yếu tố then chốt để quá trình hoàn thuế diễn ra suôn sẻ. AZTAX luôn sẵn sàng hỗ trợ bạn trong mọi vấn đề liên quan đến thuế. Hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua HOTLINE: 0932 383 089 để được tư vấn chi tiết và hỗ trợ chuyên sâu!
