Việc đóng bảo hiểm xã hội cho người nước ngoài làm việc tại Việt Nam hiện đang là vấn đề được nhiều doanh nghiệp quan tâm, đặc biệt trong bối cảnh quy định pháp luật ngày càng chặt chẽ và đồng bộ. Không chỉ là nghĩa vụ bắt buộc theo luật, việc tham gia BHXH còn giúp người lao động nước ngoài được bảo đảm quyền lợi về chế độ ốm đau, thai sản, tai nạn lao động và lương hưu. Tuy nhiên, không ít doanh nghiệp vẫn gặp khó khăn trong việc xác định đối tượng, mức đóng và thủ tục tham gia. Bài viết dưới đây, AZTAX sẽ giúp các bạn làm rõ các quy định mới nhất, hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện đúng và đầy đủ nghĩa vụ này.
1. Người nước ngoài có phải đóng BHXH tại Việt Nam không?
Có, người nước ngoài làm việc tại Việt Nam bắt buộc phải tham gia bảo hiểm xã hội nếu đáp ứng các điều kiện sau: có giấy phép lao động hoặc hành nghề hợp lệ, ký hợp đồng lao động dài hạn từ 12 tháng trở lên, đồng thời không thuộc diện di chuyển nội bộ trong cùng doanh nghiệp và chưa đạt tuổi nghỉ hưu theo quy định.
Theo khoản 2 Điều 2 của Luật Bảo hiểm xã hội 2014, các quy định về đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bao gồm:
Người lao động là công dân nước ngoài vào làm việc tại Việt Nam có giấy phép lao động hoặc chứng chỉ hành nghề hoặc giấy phép hành nghề do cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cấp được tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc theo quy định của Chính phủ.
Bên cạnh đó, theo khoản 1 và khoản 2 Điều 2 Nghị định 143/2018/NĐ-CP, quy định chi tiết về đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc áp dụng cho người lao động là công dân nước ngoài làm việc tại Việt Nam như sau:
- Người lao động là công dân nước ngoài làm việc tại Việt Nam phải tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc khi sở hữu giấy phép lao động, chứng chỉ hành nghề hoặc giấy phép hành nghề do cơ quan có thẩm quyền Việt Nam cấp
- Đồng thời ký hợp đồng lao động không xác định thời hạn hoặc hợp đồng lao động xác định thời hạn từ 12 tháng trở lên với người sử dụng lao động tại Việt Nam.
2. Trường hợp người lao động nước ngoài không phải đóng BHXH
Những trường hợp này được quy định rõ ràng trong Bộ luật Lao động 2012 và được hướng dẫn chi tiết tại Điều 7 Nghị định 11/2016/NĐ-CP cũng như Điều 2 Nghị định 143/2018/NĐ-CP, cụ thể như sau:
- Di chuyển nội bộ trong doanh nghiệp theo Khoản 1, Điều 3 Nghị định 11/2016/NĐ-CP ngày 03/02/2016, bao gồm:
- Người lao động nước ngoài là nhà quản lý, giám đốc điều hành, chuyên gia hoặc lao động kỹ thuật của một doanh nghiệp nước ngoài đã có hiện diện thương mại tại Việt Nam;
- Người lao động tạm thời di chuyển trong nội bộ doanh nghiệp sang hiện diện thương mại tại Việt Nam và đã được doanh nghiệp nước ngoài tuyển dụng ít nhất 12 tháng trước đó.
- Người lao động đã đạt tuổi nghỉ hưu theo quy định tại Khoản 2, Điều 169 Bộ luật Lao động 2019.
- Các trường hợp khác nếu được quy định trong điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.
3. Các chế độ BHXH cho người nước ngoài
Người lao động nước ngoài khi tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc tại Việt Nam sẽ được hưởng đầy đủ các chế độ tương tự như người lao động trong nước, bao gồm:
- Chế độ ốm đau
- Chế độ thai sản
- Chế độ tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp
- Chế độ hưu trí và tử tuất
Tuy nhiên, công dân nước ngoài không nằm trong đối tượng được hưởng bảo hiểm thất nghiệp tại Việt Nam.
4. Mức đóng bảo hiểm xã hội cho người nước ngoài năm 2025
Căn cứ Quyết định 595/QĐ-BHXH năm 2017, Nghị định 58/2020/NĐ-CP và Luật Bảo hiểm xã hội 2024, tỷ lệ đóng bảo hiểm xã hội đối với người lao động nước ngoài hiện nay được quy định cụ thể như sau:
Từ ngày 01/7/2025, mức lương dùng làm cơ sở đóng BHXH bắt buộc bao gồm các quỹ: hưu trí (HT), ốm đau – thai sản (ÔĐ-TS), tai nạn lao động – bệnh nghề nghiệp (TNLĐ-BNN), bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) và bảo hiểm y tế (BHYT), với tỷ lệ đóng được xác định chi tiết theo từng loại quỹ.
Từ ngày 01/7/2025, tổng mức đóng bảo hiểm xã hội cho người lao động nước ngoài là 30%. Trong đó, người lao động chịu trách nhiệm đóng 9,5%, còn phần đóng của người sử dụng lao động là 20,5%, đảm bảo quyền lợi về các chế độ ốm đau, thai sản, hưu trí, tử tuất và tai nạn lao động – bệnh nghề nghiệp.
Cụ thể, từ ngày 01/7/2025, mức đóng bảo hiểm xã hội dành cho người lao động nước ngoài được xác định chi tiết như sau:
| Người lao động nước ngoài | Người sử dụng lao động | ||||||||
| BHXH | BHTN | BHYT | BHXH | BHTN | BHYT | ||||
| Hưu trí, tử tuất | Ốm đau,thai sản | TNLĐ-BNN | Hưu trí, tử tuất | Ốm đau,thai sản | TNLĐ-BNN | ||||
| 8% | – | – | 1,5% | 14% | 3% | 0,5%* | 3% | ||
| 9,5% | 20,5% | ||||||||
| Tổng cộng: 30% | |||||||||
Đối với các doanh nghiệp hoạt động trong những ngành nghề có nguy cơ cao về tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp, nếu đáp ứng đủ điều kiện, có văn bản đề nghị và được Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội chấp thuận, mức đóng vào quỹ tai nạn lao động – bệnh nghề nghiệp có thể giảm xuống còn 0,3%.
Như vậy, tỷ lệ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc cho người lao động Việt Nam trong năm 2025 là 10,5%. Từ đó, công thức tính mức tiền đóng BHXH bắt buộc cho người lao động Việt Nam được xác định như sau:
Mức tiền đóng BHXH 2025 = 10,5% x Mức tiền lương tháng đóng BHXH bắt buộc
Trong đó:
- Mức tiền lương tháng đóng BHXH bắt buộc là tiền lương tháng, bao gồm mức lương theo công việc hoặc theo chức danh, phụ cấp lương cùng nhiều khoản bổ sung khác được thỏa thuận trả trong mỗi kỳ trả lương.
- Trường hợp người lao động ngừng việc vẫn hưởng tiền lương tháng bằng hoặc cao hơn tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc thấp nhất: Đóng theo tiền lương được hưởng trong thời gian ngừng việc.
- Theo quy định, mức lương đóng BHXH bắt buộc không thấp hơn mức lương tối thiểu vùng tại thời điểm đóng đối với người lao động làm công việc hoặc chức danh giản đơn nhất trong điều kiện lao động bình thường.
5. Thủ tục đóng BHXH cho người lao động nước ngoài
Việc chuẩn bị hồ sơ đầy đủ và chính xác là bước quan trọng đầu tiên để đảm bảo quá trình đăng ký bảo hiểm xã hội diễn ra thuận lợi. Người sử dụng lao động cần kiểm tra kỹ lưỡng các tài liệu và thông tin cung cấp, đảm bảo tính chính xác và hợp pháp, nhằm tránh phát sinh các vấn đề không mong muốn trong quá trình xử lý hồ sơ.
Bước 1: Đăng ký tham gia BHXH lần đầu tại BHXH quận/huyện
Hồ sơ đăng ký BHXH lần đầu gồm có:
- Tờ khai tham gia bảo hiểm xã hội của người sử dụng lao động
- Tờ khai tham gia bảo hiểm xã hội của người lao động
Bước 2: Xử lý hồ sơ đăng ký bảo hiểm xã hội
Sau khi nhận được hồ sơ đầy đủ, cơ quan bảo hiểm xã hội sẽ tiến hành thẩm định và giải quyết trong vòng 20 ngày kể từ ngày tiếp nhận. Khoảng thời gian này được sử dụng để kiểm tra, xác minh thông tin trong hồ sơ và thực hiện các thủ tục cần thiết liên quan đến việc cấp thẻ bảo hiểm xã hội cho người lao động.
6. Cách thức đóng bảo hiểm xã hội cho người nước ngoài
Căn cứ điểm 1.1 khoản 1 Điều 3 Quyết định 595/QĐ-BHXH về phân cấp quản lý, BHXH cấp huyện có nhiệm vụ thu tiền đóng BHXH tự nguyện và thu tiền đóng BHYT của người tham gia cư trú trên địa bàn.
Do đó, cá nhân muốn tham gia BHXH tự nguyện có thể đến các địa điểm sau:
- Cơ quan BHXH cấp huyện, nơi cư trú, bao gồm cả nơi tạm trú hoặc thường trú;
- Điểm thu hoặc đại lý thu BHXH trên địa bàn, như UBND xã, phường, thị trấn hoặc Bưu điện.
Tại các địa điểm này, người tham gia sẽ được hỗ trợ kê khai thông tin và hoàn tất thủ tục đăng ký BHXH tự nguyện một cách thuận tiện và nhanh chóng.
Xem thêm: Dịch vụ đóng bảo hiểm xã hội cho công ty nước ngoài
7. Dịch vụ bảo hiểm xã hội cho người nước ngoài tại AZTAX
Để giúp doanh nghiệp giảm bớt thủ tục hồ sơ và đảm bảo thực hiện đúng các quy định pháp luật, AZTAX cung cấp gói dịch vụ hỗ trợ trọn gói, bao gồm:
- Đăng ký tham gia bảo hiểm xã hội lần đầu cho người lao động;
- Thủ tục cấp thẻ bảo hiểm y tế;
- Xử lý hồ sơ và giấy tờ liên quan đến chế độ thai sản;
- Thực hiện chế độ hưởng bảo hiểm ốm đau;
- Thực hiện chế độ bảo hiểm tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp.
Với đội ngũ chuyên môn giàu kinh nghiệm, AZTAX cam kết đồng hành cùng doanh nghiệp, hoàn thiện các thủ tục một cách nhanh chóng, chính xác, đảm bảo quyền lợi tối đa cho cả doanh nghiệp và người lao động nước ngoài.
Tóm lại, việc đóng bảo hiểm xã hội cho người nước ngoài tại Việt Nam là nghĩa vụ quan trọng, vừa đảm bảo quyền lợi hợp pháp cho người lao động, vừa giúp doanh nghiệp tuân thủ đúng quy định pháp luật. Việc thực hiện đầy đủ các thủ tục, khai báo và nộp đúng hạn không chỉ góp phần tạo môi trường làm việc minh bạch mà còn tránh các rủi ro pháp lý và tài chính cho cả doanh nghiệp và người lao động nước ngoài.
