Cách tính trợ cấp thai sản là vấn đề được nhiều người lao động quan tâm khi chuẩn bị nghỉ thai sản nhưng chưa biết chính xác mình sẽ được nhận bao nhiêu và khoản trợ cấp được xác định dựa trên những căn cứ nào. Việc tính toán còn liên quan đến thời gian tham gia BHXH, mức tiền lương đóng bảo hiểm và từng trường hợp hưởng cụ thể, nên nếu không nắm rõ rất dễ xảy ra nhầm lẫn khi tự đối chiếu. Nếu bạn đang muốn tìm hiểu cách tính trợ cấp thai sản một cách dễ hiểu, AZTAX sẽ giúp bạn hệ thống các thông tin cần thiết để chủ động kiểm tra và xác định quyền lợi của mình.
1. Đóng BHXH bao lâu thì được nhận BHXH một lần?
Người lao động không phải đóng đủ một thời gian cố định trong mọi trường hợp. Theo quy định hiện hành, người đã tham gia BHXH trước ngày 01/7/2025 có thể được hưởng BHXH một lần nếu sau 12 tháng không tiếp tục đóng BHXH bắt buộc hoặc tự nguyện và có tổng thời gian đóng chưa đủ 20 năm. Ngoài ra, người đóng BHXH chưa đủ 1 năm hoặc thuộc các trường hợp như đủ tuổi nghỉ hưu nhưng chưa đủ 15 năm đóng, ra nước ngoài định cư, mắc bệnh theo quy định hoặc suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên cũng có thể được giải quyết BHXH một lần nếu đáp ứng điều kiện tương ứng. Với người bắt đầu tham gia BHXH từ ngày 01/7/2025, điều kiện hưởng có quy định riêng và không áp dụng trường hợp nghỉ 12 tháng như trên.
2. Điều kiện hưởng BHXH một lần theo quy định
Theo Điều 70 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người lao động đã chấm dứt tham gia BHXH và có yêu cầu có thể được hưởng BHXH một lần nếu thuộc một trong các trường hợp luật định. Cụ thể:
- Đủ tuổi hưởng lương hưu nhưng chưa đủ 15 năm đóng BHXH.
- Đã tham gia BHXH trước ngày 01/7/2025, sau 12 tháng không tiếp tục đóng BHXH bắt buộc, không tham gia BHXH tự nguyện và tổng thời gian đóng chưa đủ 20 năm.
- Ra nước ngoài để định cư.
- Mắc một số bệnh theo quy định, gồm ung thư, bại liệt, xơ gan mất bù, lao nặng hoặc AIDS.
- Bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên hoặc là người khuyết tật đặc biệt nặng.
- Một số trường hợp đặc thù khác theo quy định đối với từng nhóm đối tượng tham gia BHXH.
Như vậy, không phải cứ nghỉ việc hoặc đóng BHXH trong một khoảng thời gian nhất định là được rút BHXH một lần. Người lao động cần đối chiếu thời điểm tham gia BHXH, thời gian đóng và trường hợp đề nghị hưởng với quy định hiện hành để xác định mình có đủ điều kiện hay không.
Xem thêm: Cách tính BHXH 1 lần theo hệ số
3. Hồ sơ, thủ tục nhận BHXH một lần
Hồ sơ nhận BHXH một lần
Người lao động đề nghị hưởng BHXH một lần cần chuẩn bị các giấy tờ phù hợp với trường hợp của mình. Hồ sơ thông thường gồm:
- Sổ BHXH bản chính.
- Đơn đề nghị hưởng BHXH một lần theo Mẫu số 14-HSB.
- Trường hợp ra nước ngoài định cư, bổ sung giấy tờ chứng minh việc định cư ở nước ngoài theo quy định.
- Trường hợp hưởng BHXH một lần do bệnh hoặc suy giảm khả năng lao động, chuẩn bị hồ sơ y tế hoặc giấy tờ giám định theo từng trường hợp.
- Người có thời gian phục vụ trong Quân đội trước ngày 01/01/2007 thuộc trường hợp phải xác nhận thời gian, địa bàn phục vụ thì bổ sung bản khai về thời gian và địa bàn phục vụ có hưởng phụ cấp khu vực.
Tùy lý do đề nghị hưởng, cơ quan BHXH có thể yêu cầu giấy tờ chứng minh tương ứng. Vì vậy, người lao động nên kiểm tra đúng thành phần hồ sơ trước khi nộp để tránh phải bổ sung nhiều lần.
Thủ tục nhận BHXH một lần
Quy trình nhận BHXH một lần cơ bản được thực hiện theo các bước sau:
Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ
Người lao động hoàn thiện đơn đề nghị và các giấy tờ chứng minh thuộc trường hợp được hưởng BHXH một lần.
Bước 2: Nộp hồ sơ
Hồ sơ được gửi đến cơ quan BHXH có thẩm quyền theo phương thức phù hợp với quy định hiện hành.
Bước 3: Cơ quan BHXH tiếp nhận và giải quyết
Sau khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ, cơ quan BHXH kiểm tra thông tin, xác định điều kiện và mức hưởng BHXH một lần.
Bước 4: Nhận kết quả và tiền BHXH một lần
Nếu hồ sơ được giải quyết, người lao động nhận kết quả và tiền trợ cấp theo phương thức đã đăng ký, như nhận trực tiếp, qua dịch vụ bưu chính hoặc chuyển khoản vào tài khoản cá nhân.
Xem thêm: Cách tính bảo hiểm xã hội 1 lần
4. Thời hạn giải quyết hồ sơ BHXH một lần
Sau khi người lao động nộp đầy đủ hồ sơ hợp lệ, cơ quan BHXH có trách nhiệm xem xét và giải quyết chế độ BHXH một lần trong thời hạn tối đa 05 ngày làm việc. Thời gian này được tính từ ngày cơ quan BHXH tiếp nhận đủ hồ sơ theo quy định.
Kết quả giải quyết BHXH một lần
Khi hồ sơ được chấp thuận, người lao động sẽ nhận:
- Quyết định hưởng BHXH một lần và các giấy tờ liên quan đến quá trình đóng BHXH.
- Tiền BHXH một lần theo mức được cơ quan BHXH xác định.
Tiền trợ cấp có thể được nhận qua tài khoản cá nhân hoặc bằng tiền mặt theo phương thức đã đăng ký. Trường hợp nhờ người khác nhận thay, việc ủy quyền phải thực hiện đúng quy định.
Lưu ý: Mốc 05 ngày làm việc chỉ được tính khi cơ quan BHXH đã nhận đủ hồ sơ theo quy định. Nếu hồ sơ thiếu hoặc cần bổ sung, thời gian xử lý thực tế có thể phát sinh thêm để hoàn thiện hồ sơ.
5. Những câu hỏi thường gặp
5.1. Đóng bảo hiểm xã hội 3 tháng có rút được không?
Đóng BHXH 3 tháng có thể được hưởng BHXH một lần nếu đáp ứng đủ điều kiện theo luật. Theo Điều 70 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người có thời gian đóng BHXH chưa đủ 1 năm thuộc trường hợp được hưởng BHXH một lần thì mức hưởng được tính theo số tiền đã đóng, nhưng không vượt quá 02 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH. Ngoài ra, điều kiện hưởng còn phụ thuộc vào thời điểm bắt đầu tham gia và trường hợp đề nghị hưởng. Đối với người đã có thời gian đóng BHXH trước ngày 01/7/2025, sau 12 tháng không tiếp tục tham gia và chưa đủ 20 năm đóng BHXH thì có thể đề nghị nhận BHXH một lần nếu đáp ứng các điều kiện luật định.
5.2. Mức hưởng sau 3 tháng đóng bảo hiểm là bao nhiêu?
Không có một mức tiền cố định cho người đóng BHXH 3 tháng. Theo điểm c khoản 3 Điều 70 Luật BHXH 2024, nếu tổng thời gian đóng BHXH chưa đủ 1 năm thì mức hưởng BHXH một lần bằng số tiền đã đóng, nhưng tối đa không quá 02 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH. Vì vậy, số tiền thực tế phụ thuộc vào mức tiền lương làm căn cứ đóng và số tiền BHXH đã đóng trong thời gian 3 tháng.
5.3. Rút BHXH một lần rồi có được đóng lại BHXH không?
Có. Sau khi nhận BHXH một lần, người lao động vẫn có thể tiếp tục tham gia BHXH nếu thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc hoặc đủ điều kiện tham gia BHXH tự nguyện. Tuy nhiên, thời gian đóng BHXH đã được sử dụng để giải quyết BHXH một lần sẽ không tiếp tục được tính vào thời gian đóng để hưởng các chế độ BHXH về sau. Do đó, nếu quay lại tham gia, người lao động sẽ tích lũy thời gian đóng mới cho các quyền lợi BHXH tiếp theo. Luật BHXH 2024 quy định thời gian đã hưởng BHXH một lần không được tiếp tục tính để hưởng chế độ dựa trên thời gian đóng đó.
Đóng bảo hiểm xã hội bao lâu được rút là thắc mắc phổ biến của người lao động khi muốn kiểm tra điều kiện hưởng bảo hiểm xã hội một lần và chủ động tính toán quyền lợi của mình. Không chỉ thời gian tham gia, việc xem xét điều kiện hưởng, thời điểm đủ điều kiện và hồ sơ cần chuẩn bị cũng rất quan trọng để tránh hiểu sai hoặc thực hiện thiếu bước. Nếu cần giải đáp cụ thể theo từng trường hợp, AZTAX sẵn sàng hỗ trợ tư vấn và hướng dẫn.
