Cách tính bảo hiểm xã hội 1 lần là nội dung được nhiều người lao động quan tâm khi có nhu cầu rút BHXH để giải quyết tài chính trước mắt trong năm 2025. Thực hiện áp dụng đúng công thức, hệ số trượt giá và xác định chính xác thời gian đóng BHXH giúp tránh rủi ro tính sai, dẫn đến thiệt thòi quyền lợi. Bài viết sẽ giúp bạn hiểu rõ cách tính, ví dụ minh họa cụ thể và những lưu ý quan trọng theo quy định mới nhất.
1. Bảo hiểm xã hội 1 lần là gì?
Theo Điều 3 Luật Bảo hiểm xã hội 2014, bảo hiểm xã hội một lần là khoản tiền do cơ quan bảo hiểm xã hội chi trả nhằm bù đắp một phần thu nhập cho người lao động trong các trường hợp không tiếp tục tham gia hoặc không đủ điều kiện hưởng lương hưu. Khoản chi trả này gắn với quá trình người lao động đã tham gia đóng bảo hiểm xã hội trước đó.
Căn cứ Luật Bảo hiểm xã hội sửa đổi đã được Quốc hội thông qua tại Kỳ họp thứ 7 Quốc hội khóa XV, từ ngày 01/7/2025, quyền hưởng bảo hiểm xã hội một lần được quy định theo hướng phân nhóm đối tượng cụ thể như sau:
Đối với người lao động đã tham gia BHXH trước ngày 01/7/2025
Người lao động được giải quyết hưởng bảo hiểm xã hội một lần khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau:
- Đã tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc hoặc bảo hiểm xã hội tự nguyện trước ngày 01/7/2025.
- Đã chấm dứt việc làm và không tiếp tục tham gia đóng bảo hiểm xã hội trong thời gian ít nhất 12 tháng.
- Tổng thời gian đóng bảo hiểm xã hội chưa đủ 20 năm.
- Có đơn đề nghị hưởng bảo hiểm xã hội một lần theo quy định.
Đối với người lao động bắt đầu tham gia BHXH từ ngày 01/7/2025
Người lao động vẫn được rút bảo hiểm xã hội một lần nếu thuộc một trong các trường hợp đặc biệt sau:
- Đã đủ tuổi nghỉ hưu nhưng thời gian đóng bảo hiểm xã hội chưa đủ 15 năm.
- Ra nước ngoài để định cư.
- Mắc bệnh hiểm nghèo như ung thư, bại liệt, xơ gan mất bù, lao nặng, AIDS.
- Suy giảm khả năng lao động từ 81 phần trăm trở lên.
- Là người khuyết tật đặc biệt nặng theo quy định của pháp luật.
Như vậy, chính sách hưởng bảo hiểm xã hội một lần vẫn tiếp tục được áp dụng sau ngày 01/7/2025. Người lao động tham gia bảo hiểm xã hội trước thời điểm này được bảo đảm quyền lợi theo quy định chuyển tiếp, đồng thời người tham gia từ ngày 01/7/2025 vẫn có thể hưởng bảo hiểm xã hội một lần nếu thuộc các trường hợp đặc biệt do pháp luật quy định.
2. Cách tính bảo hiểm xã hội 1 lần
Căn cứ Khoản 4 Điều 19 Thông tư 59/2015/TT-BLĐTBXH, mức hưởng bảo hiểm xã hội một lần được xác định dựa trên tổng thời gian người lao động đã tham gia BHXH và mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH. Việc tính toán được thực hiện theo nguyên tắc tách riêng thời gian đóng trước năm 2014 và từ năm 2014 trở đi, đồng thời áp dụng hệ số điều chỉnh tiền lương theo quy định.
2.1 Công thức tính bảo hiểm xã hội 1 lần
Công thức chung
Mức hưởng BHXH một lần = (1.5 × MBQTL × Thời gian đóng BHXH trước năm 2014) + (2 × MBQTL × Thời gian đóng BHXH từ năm 2014 trở đi)
Trong đó, mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH được xác định theo công thức:
MBQTL = (Số tháng đóng BHXH x Mức lương đóng BHXH x Hệ số trượt giá) / Tổng số tháng đóng BHXH
Một số lưu ý khi tính toán
- Trường hợp thời gian đóng BHXH chưa đủ 01 năm thì mức hưởng bằng 22 phần trăm tổng tiền lương tháng đã đóng BHXH, tối đa không vượt quá 02 tháng MBQTL.
- Thời gian đóng BHXH lẻ được làm tròn như sau: từ 01 đến 06 tháng tính là 0.5 năm, từ 07 đến 11 tháng tính là 01 năm.
- Mức hưởng BHXH một lần không bao gồm phần tiền Nhà nước hỗ trợ đóng BHXH tự nguyện, trừ trường hợp người lao động mắc bệnh hiểm nghèo.
- Hệ số trượt giá được xác định trên cơ sở chỉ số giá tiêu dùng bình quân năm do Tổng cục Thống kê công bố, theo quy định tại Nghị định 115/2015/NĐ-CP và Nghị định 134/2015/NĐ-CP.
2.2 Bảng hệ số trượt giá BHXH áp dụng năm 2025
| Năm đóng | Trước 1995 | 1995 | 1996 | 1997 | 1998 | 1999 | 2000 | 2001 | 2002 | 2003 |
| Hệ số | 5.43 | 4.61 | 4.36 | 4.22 | 3.92 | 3.75 | 3.82 | 3.83 | 3.68 | 3.57 |
| Năm đóng | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 |
| Hệ số | 3.31 | 3.06 | 2.85 | 2.63 | 2.14 | 2.00 | 1.83 | 1.54 | 1.41 | 1.33 |
| Năm đóng | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | Sau 2025 |
| Hệ số | 1.27 | 1.27 | 1.23 | 1.19 | 1.15 | 1.12 | 1.08 | 1.07 | 1.03 | 1.00 | 1.00 | 1.00 |
2.3 Ví dụ cách tính bảo hiểm xã hội một lần
Bạn Đỗ Quỳnh Mai tham gia BHXH từ tháng 01/2021 đến tháng 04/2024 với mức lương thay đổi theo từng giai đoạn như sau:
| Giai đoạn | Số tháng | Mức lương đóng BHXH | Hệ số trượt giá | Tổng tiền quy đổi |
| 01/2021 – 12/2021 | 12 | 5,000,000 | 1.07 | 64,200,000 |
| 01/2022 – 12/2022 | 12 | 6,000,000 | 1.03 | 74,160,000 |
| 01/2023 – 04/2023 | 4 | 6,000,000 | 1.00 | 24,000,000 |
| 05/2023 – 12/2023 | 8 | 7,000,000 | 1.00 | 56,000,000 |
| 01/2024 – 04/2024 | 4 | 7,000,000 | 1.00 | 28,000,000 |
[1] Tổng tiền lương đã điều chỉnh
= 246,360,000 đồng
[2] Tổng thời gian tham gia BHXH
= 03 năm 04 tháng ≈ 3.5 năm
[3] Mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH
= 246,360,000 ÷ 40 tháng = 6,159,000 đồng
Do toàn bộ thời gian đóng BHXH của Mai đều từ năm 2014 trở đi, mức hưởng BHXH một lần được xác định như sau:
Mức hưởng BHXH một lần
= 6,159,000 × 3.5 × 2
= 43,113,000 đồng
Như vậy, số tiền bảo hiểm xã hội một lần mà bạn Đỗ Quỳnh Mai có thể nhận là khoảng 43,113,000 đồng, căn cứ theo quy định hiện hành.
3. Chọn hình thức nộp hồ sơ nhận bảo hiểm xã hội 1 lần
Pháp luật hiện hành cho phép người lao động lựa chọn nhiều hình thức nộp hồ sơ hưởng bảo hiểm xã hội một lần nhằm tạo thuận lợi trong quá trình thực hiện thủ tục. Tùy điều kiện thực tế, người lao động có thể áp dụng một trong các hình thức sau:
3.1 Nộp hồ sơ trực tiếp
Người lao động nộp hồ sơ trực tiếp tại cơ quan bảo hiểm xã hội hoặc Trung tâm phục vụ hành chính công các cấp nếu địa phương có tổ chức tiếp nhận. Sau khi hồ sơ được giải quyết, người lao động nhận kết quả theo hình thức đã đăng ký, bao gồm nhận trực tiếp, qua dịch vụ bưu chính công ích hoặc thông qua giao dịch điện tử. Tiền trợ cấp bảo hiểm xã hội một lần được chi trả qua tài khoản cá nhân hoặc nhận bằng tiền mặt tại cơ quan bảo hiểm xã hội theo quy định. Trường hợp ủy quyền cho người khác nhận thay, việc thực hiện phải tuân thủ quy định về ủy quyền lĩnh thay các chế độ bảo hiểm xã hội.
3.2 Nộp hồ sơ trực tuyến
Người lao động có thể nộp hồ sơ điện tử thông qua các cổng dịch vụ công theo hướng dẫn của cơ quan bảo hiểm xã hội. Trường hợp hồ sơ giấy không thể chuyển đổi sang dạng điện tử, người lao động gửi bổ sung hồ sơ bản giấy qua dịch vụ bưu chính. Việc nhận kết quả và tiền trợ cấp được thực hiện tương tự như hình thức nộp trực tiếp, bảo đảm thuận tiện và đúng quy định.
3.3 Nộp hồ sơ qua dịch vụ bưu chính
Người lao động gửi toàn bộ hồ sơ hưởng bảo hiểm xã hội một lần qua dịch vụ bưu chính công ích đến cơ quan bảo hiểm xã hội có thẩm quyền. Kết quả giải quyết được trả theo phương thức đã đăng ký, có thể nhận trực tiếp, qua bưu chính hoặc qua giao dịch điện tử. Tiền trợ cấp được chi trả qua tài khoản cá nhân hoặc bằng tiền mặt tại cơ quan bảo hiểm xã hội theo quy định hiện hành.
4. Chuẩn bị hồ sơ đề nghị hưởng bảo hiểm xã hội 1 lần
Căn cứ Điều 109 Luật Bảo hiểm xã hội 2014, hồ sơ đề nghị hưởng bảo hiểm xã hội một lần của người lao động được quy định tương đối đơn giản, bao gồm các giấy tờ cơ bản sau:
- Sổ bảo hiểm xã hội của người lao động.
- Đơn đề nghị hưởng bảo hiểm xã hội một lần theo mẫu do cơ quan bảo hiểm xã hội ban hành.
Đối với trường hợp người lao động ra nước ngoài để định cư, ngoài các giấy tờ nêu trên, hồ sơ cần bổ sung thêm bản sao giấy tờ chứng minh việc định cư ở nước ngoài. Các giấy tờ này phải được dịch sang tiếng Việt và chứng thực hoặc công chứng theo quy định, bao gồm một trong các loại sau:
- Hộ chiếu do cơ quan có thẩm quyền của nước ngoài cấp.
- Thị thực do cơ quan nước ngoài có thẩm quyền cấp, trong đó thể hiện rõ việc cho phép nhập cảnh với mục đích định cư.
- Giấy tờ xác nhận đang làm thủ tục nhập quốc tịch nước ngoài.
- Giấy xác nhận hoặc thẻ thường trú, thẻ cư trú có thời hạn từ 05 năm trở lên do cơ quan nước ngoài có thẩm quyền cấp.
- Trường hợp đã thôi quốc tịch Việt Nam thì nộp bản sao giấy xác nhận của cơ quan có thẩm quyền về việc thôi quốc tịch.
Người lao động nộp hồ sơ hưởng bảo hiểm xã hội một lần tại cơ quan bảo hiểm xã hội quận hoặc huyện nơi cư trú, bao gồm nơi đăng ký thường trú hoặc tạm trú. Trong một số địa bàn cụ thể, cơ quan bảo hiểm xã hội cấp tỉnh có thể được phân cấp trực tiếp tiếp nhận và giải quyết hồ sơ theo quy định của cơ quan quản lý bảo hiểm xã hội.
5. Thời gian nhận được bảo hiểm xã hội 1 lần
Căn cứ Khoản 4 Điều 110 Luật Bảo hiểm xã hội 2014, thời hạn giải quyết và chi trả tiền bảo hiểm xã hội một lần được quy định rõ ràng nhằm bảo đảm quyền lợi của người lao động.
Theo đó, trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày cơ quan bảo hiểm xã hội nhận đủ hồ sơ hợp lệ, cơ quan bảo hiểm xã hội có trách nhiệm giải quyết và tổ chức chi trả tiền bảo hiểm xã hội một lần cho người lao động. Trường hợp hồ sơ không đủ điều kiện giải quyết, cơ quan bảo hiểm xã hội phải có văn bản trả lời và nêu rõ lý do không giải quyết theo đúng quy định pháp luật.
Quy định về thời hạn này giúp người lao động chủ động trong việc theo dõi tiến độ xử lý hồ sơ và sớm nhận được khoản trợ cấp bảo hiểm xã hội một lần khi đủ điều kiện.
6. Những lưu ý khi nhận và rút bảo hiểm xã hội 1 lần
Trong thực tế, nhiều người lao động lựa chọn hưởng bảo hiểm xã hội một lần do không muốn tiếp tục đóng bảo hiểm xã hội hằng tháng hoặc có nhu cầu sử dụng ngay một khoản tiền để trang trải chi phí sinh hoạt. Tuy nhiên, trước khi quyết định rút bảo hiểm xã hội một lần, người lao động cần cân nhắc kỹ các hệ quả phát sinh để tránh ảnh hưởng lâu dài đến quyền lợi an sinh.
[1] Số tiền bảo hiểm xã hội một lần người lao động nhận được thường thấp hơn tổng số tiền đã đóng trong suốt quá trình tham gia bảo hiểm xã hội. Khoản chi trả này chỉ mang tính hỗ trợ trước mắt và không phản ánh đầy đủ giá trị đóng góp dài hạn.
[2] Khi đã hưởng bảo hiểm xã hội một lần, toàn bộ thời gian đã tham gia bảo hiểm xã hội trước đó sẽ không còn được bảo lưu. Điều này đồng nghĩa với việc người lao động không thể tiếp tục cộng dồn thời gian đóng để xét hưởng các chế độ về hưu trí sau này.
[3] Người lao động có thể mất cơ hội được cấp thẻ bảo hiểm y tế miễn phí khi đủ điều kiện hưởng lương hưu. Trong khi đó, chi phí khám chữa bệnh ở độ tuổi cao thường lớn và kéo dài.
[4] Việc rút bảo hiểm xã hội một lần dẫn đến không có lương hưu hằng tháng khi về già, làm giảm nguồn thu nhập ổn định và lâu dài, đồng thời tăng nguy cơ phụ thuộc tài chính vào gia đình hoặc xã hội.
[5] Người lao động sẽ không còn được hưởng các chế độ liên quan đến trợ cấp mai táng và trợ cấp tử tuất khi không may qua đời, đây là những quyền lợi có ý nghĩa thiết thực đối với thân nhân.
Trong trường hợp người lao động đã đến tuổi nghỉ hưu nhưng chưa đủ số năm đóng bảo hiểm xã hội theo quy định, pháp luật cho phép tiếp tục tham gia đóng bảo hiểm xã hội để đủ điều kiện hưởng lương hưu. Việc duy trì và hoàn tất thời gian đóng sẽ giúp người lao động bảo đảm các quyền lợi lâu dài về hưu trí, bảo hiểm y tế và các chế độ an sinh khác.
7. Giải đáp câu hỏi thường gặp khi rút bảo hiểm xã hội một lần
7.1 Nghỉ việc 01 năm khi chưa đủ 20 năm đóng BHXH có được rút BHXH một lần không?
Có, người lao động đã tham gia BHXH trước ngày 01/7/2025, sau khi nghỉ việc đủ 12 tháng và không tiếp tục đóng BHXH, nếu tổng thời gian đóng chưa đủ 20 năm thì vẫn được giải quyết hưởng BHXH một lần khi có yêu cầu theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội 2024.
7.2 Mức hưởng BHXH 1 lần đối với người tham gia BHXH tự nguyện được tính như thế nào?
Mức hưởng BHXH một lần của người tham gia BHXH tự nguyện được xác định căn cứ vào tổng thời gian đã đóng, mức thu nhập làm căn cứ đóng BHXH và chính sách hỗ trợ từ ngân sách nhà nước nếu người tham gia thuộc đối tượng được hỗ trợ. Việc tính toán tuân thủ cùng nguyên tắc về thời gian và mức hưởng như đối với BHXH bắt buộc.
7.3 Nhận tiền BHXH 1 lần có phải nộp thuế thu nhập cá nhân không?
Khoản tiền bảo hiểm xã hội một lần không thuộc diện thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân. Do đó, người lao động được nhận đầy đủ số tiền theo quyết định của cơ quan bảo hiểm xã hội mà không bị khấu trừ thuế.
7.4 Nộp hồ sơ rút BHXH 1 lần có phải đóng lệ phí không?
Thủ tục hưởng bảo hiểm xã hội một lần là thủ tục hành chính không thu phí. Người lao động không phải nộp bất kỳ khoản lệ phí nào khi nộp hồ sơ và thực hiện các bước giải quyết theo quy định.
Cách tính bảo hiểm xã hội 1 lần cần được thực hiện đúng quy định để bảo đảm người lao động nhận đủ quyền lợi hợp pháp của mình trong năm 2025.
Nếu bạn gặp khó khăn trong việc xác định mức hưởng, hồ sơ hoặc thủ tục liên quan, AZTAX luôn sẵn sàng hỗ trợ chi tiết và chính xác. Liên hệ với chúng tôi qua HOTLINE: 0932.383.089 để được tư vấn cách tính và thực hiện thủ tục BHXH một lần nhanh chóng, đúng quy định.
