Một công ty không có kế toán có được không? Công ty nào bắt buộc phải có kế toán? Người làm công việc kế toán có bắt buộc phải là nhân viên của doanh nghiệp hay không? doanh nghiệp không bố trí người phu trách công việc kế toán sẽ bị xử phạt ra sao? Để giúp bạn có cái nhìn rõ ràng hơn về vấn đề này, hãy cùng AZTAX khám phá bài viết dưới đây.
1. Công ty không có kế toán có được không?
Không. Theo quy định tại Luật Kế toán 2015, mọi công ty khi thành lập bắt buộc phải bố trí người làm kế toán hoặc kế toán trưởng. Trường hợp duy nhất doanh nghiệp không bắt buộc phải bố trí người làm kế toán chuyên trách là doanh nghiệp siêu nhỏ (được phép bố trí phụ trách kế toán mà không bắt buộc có kế toán trưởng).
1.1 Căn cứ pháp lý và các trường hợp ngoại lệ
Theo Điều 49 và Điều 50 Luật Kế toán 2015 (được hướng dẫn chi tiết tại Nghị định 174/2016/NĐ-CP):
- Bắt buộc tổ chức bộ máy: Doanh nghiệp phải bố trí người làm kế toán, kế toán trưởng hoặc quyết định thuê đơn vị kinh doanh dịch vụ kế toán/kế toán trưởng.
- Trường hợp doanh nghiệp siêu nhỏ: Theo Nghị định 80/2021/NĐ-CP (thay thế Nghị định 39/2018/NĐ-CP), doanh nghiệp siêu nhỏ (có tổng doanh thu năm không quá 3 tỷ đến 10 tỷ đồng tùy lĩnh vực) được quyền không bắt buộc bổ nhiệm Kế toán trưởng mà chỉ cần bố trí người phụ trách kế toán hoặc thuê dịch vụ kế toán bên ngoài.
1.2 Hậu quả và rủi ro pháp lý khi doanh nghiệp không có kế toán
Việc không có nhân sự hoặc đơn vị đảm nhận công tác kế toán sẽ khiến doanh nghiệp đối mặt với nhiều rủi ro lớn:
- Không thực hiện được nghĩa vụ thuế & tài chính: Không kê khai thuế định kỳ, không hạch toán sổ sách, không lập Báo cáo tài chính (BCTC) cuối năm.
- Bị phạt tiền nặng: Theo Nghị định 41/2018/NĐ-CP, hành vi không bố trí người làm kế toán hoặc không thuê dịch vụ kế toán theo quy định có thể bị xử phạt hành chính từ 10.000.000 VNĐ đến 20.000.000 VNĐ.
- Mất kiểm soát dòng tiền: Khó khăn trong quản trị nội bộ, dễ thất thoát tài sản và rủi ro bị ấn định thuế, truy thu thuế khi cơ quan Thuế thanh kiểm tra.
Nếu công ty mới thành lập hoặc chưa đủ ngân sách tuyển kế toán nội bộ cố định, giải pháp tối ưu và hợp pháp nhất là thuê Dịch vụ kế toán trọn gói để vừa đảm bảo đúng Luật Kế toán, vừa tiết kiệm tối đa chi phí vận hành.
Xem thêm: Có nên thuê dịch vụ kế toán cho doanh nghiệp không?
2. Vai trò của kế toán trong công ty
Kế toán giúp duy trì tài chính của công ty, ghi chép hồ sơ chính xác và cập nhật thường xuyên, điều này giúp xác định tình trạng tài chính hiện tại cũng như tương lai của công ty. Một trong những thành phần quan trọng phải kể đến kế toán doanh nghiệp – xương sống tài chính của mọi tổ chức.
Kế toán doanh nghiệp đóng vai trò thiết yếu trong việc quản lý tài chính và các hoạt động kinh doanh. Dưới đây là các vai trò quan trọng của người phụ trách kế toán doanh nghiệp:
- Quản lý và phát triển hợp pháp
- Hiển thị tình hình tài chính
- Giảm thiểu rủi ro và đảm bảo minh bạch
- Giải pháp cho doanh nghiệp không có kế toán riêng
- Duy trì mối quan hệ với khách hàng
3. Công ty nào bắt buộc phải có kế toán?
Doanh nghiệp được thành lập, hoạt động theo pháp luật Việt Nam và có lập báo cáo tài chính thì phải tổ chức bộ máy kế toán, bố trí người phụ trách kế toán hoặc thuê dịch vụ phụ trách kế toán.
Căn cứ khoản 1 Điều 49 Luật Kế toán 2015 quy định về tổ chức bộ máy kế toán trong đơn vị kế toán như sau:
Điều 49. Tổ chức bộ máy kế toán
1. Đơn vị kế toán phải tổ chức bộ máy kế toán, bố trí người làm kế toán hoặc thuê dịch vụ làm kế toán.
2. Việc tổ chức bộ máy, bố trí người làm kế toán, kế toán trưởng, phụ trách kế toán hoặc thuê dịch vụ làm kế toán, kế toán trưởng thực hiện theo quy định của Chính phủ.
Căn cứ theo Điều 20 của Nghị định 174/2016/NĐ-CP quy định về vị trí kế toán trưởng và người phụ trách kế toán như sau thì các công ty phải có kế toán bao gồm:
- Các doanh nghiệp mới thành lập có thể bố trí người phụ trách kế toán trong tối đa 12 tháng, sau đó phải bổ nhiệm kế toán trưởng.
- Các doanh nghiệp, ngoại trừ doanh nghiệp siêu nhỏ, đều phải có kế toán trưởng.
- Doanh nghiệp siêu nhỏ, theo Luật hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, có thể bố trí người phụ trách kế toán thay vì kế toán trưởng.
4. Kế toán có bắt buộc phải là nhân viên của doanh nghiệp hay không?
Người phụ trách kế toán không bắt buộc là nhân viên chính thức của doanh nghiệp. Doanh nghiệp có thể thuê dịch vụ kế toán bên ngoài hoặc kế toán bán thời gian, miễn là họ đáp ứng yêu cầu chuyên môn và tuân thủ quy định pháp luật.
Kế toán không nhất thiết phải là nhân viên của doanh nghiệp. Doanh nghiệp có thể lựa chọn các giải pháp khác để thực hiện công việc kế toán, cụ thể như:
- Thuê dịch vụ kế toán bên ngoài: Doanh nghiệp có thể thuê các công ty dịch vụ kế toán để đảm nhận công việc kế toán. Đây là một giải pháp phổ biến, đặc biệt với các doanh nghiệp nhỏ và vừa.
- Sử dụng phần mềm kế toán: Nhiều doanh nghiệp sử dụng phần mềm kế toán để tự động hóa và quản lý các công việc kế toán.
- Thuê kế toán làm việc bán thời gian: Thay vì có kế toán toàn thời gian, doanh nghiệp có thể thuê kế toán làm việc bán thời gian hoặc theo hợp đồng.
- Thuê dịch vụ kế toán trưởng: Đối với yêu cầu phải có kế toán trưởng, doanh nghiệp có thể thuê dịch vụ làm kế toán trưởng thay vì bổ nhiệm một nhân viên chính thức.
Những giải pháp này cho phép doanh nghiệp linh hoạt trong quản lý tài chính mà không nhất thiết phải có kế toán là nhân viên chính thức của mình.
5. Xử lý trường hợp doanh nghiệp không bố trí người phu trách công việc kế toán
Theo Nghị định 41/2018/NĐ-CP, doanh nghiệp không bố trí người phụ trách kế toán hoặc kế toán trưởng sẽ bị phạt từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng. Doanh nghiệp cần bổ nhiệm người phụ trách kế toán hoặc thuê dịch vụ kế toán từ bên ngoài để tuân thủ quy định và tránh rủi ro pháp lý.
Nhiều người thắc mắc liệu công ty không có kế toán trưởng có bị phạt không. Theo điểm a khoản 2 Điều 17 Nghị định 41/2018/NĐ-CP, quy định về hình thức xử phạt đối với hành vi vi phạm quy định về bố trí người phụ trách kế toán hoặc thuê làm kế toán như sau:
- Doanh nghiệp sẽ bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng nếu không tổ chức bộ máy kế toán, không bố trí người phụ trách kế toán, không có kế toán trưởng, hoặc không thuê tổ chức/cá nhân kinh doanh dịch vụ phụ trách công việc kế toán để đảm nhận các vai trò này theo quy định.
Mức phạt này áp dụng cho cá nhân. Đối với tổ chức, mức phạt sẽ gấp đôi, theo khoản 2 Điều 5 Nghị định 102/2021/NĐ-CP.
Như vậy, doanh nghiệp bắt buộc phải bố trí kế toán trưởng hoặc người phụ trách kế toán theo quy định pháp luật. Doanh nghiệp có thể tự bổ nhiệm hoặc thuê dịch vụ phụ trách kế toán bên ngoài. Nếu vi phạm, doanh nghiệp sẽ bị xử phạt tiền theo mức quy định trên.
6. Câu hỏi thường gặp về kế toán công ty
6.1 Công ty không có kế toán trưởng bị phạt không?
Theo Luật Kế toán 2016, mọi doanh nghiệp, tổ chức, hộ kinh doanh đều có nghĩa là dịch vụ thiết lập hệ thống đơn vị kế toán và sử dụng dịch vụ kế toán. Do đó, công ty không có kế toán trưởng phụ trách kế toán có thể bị xử phạt theo quy định của pháp luật.
Mức phạt sẽ tùy thuộc vào loại hình doanh nghiệp , quy mô hoạt động và tính chất vi phạm.
6.2 Công ty TNHH có cần kế toán trưởng không?
Có, công ty TNHH cần có đơn vị kế toán trưởng phụ trách kế toán hoặc người được giao phụ trách kế toán. Kế toán trưởng phải có trình độ chuyên môn theo quy định của pháp luật.
6.3 Một công ty cần bao nhiêu kế toán?
Số lượng người phụ trách kế toán cần thiết cho một công ty sẽ phụ thuộc vào quy mô hoạt động, ngành nghề kinh doanh và lượng giao dịch phát sinh. Doanh nghiệp có thể tự quyết định số lượng kế toán phù hợp với nhu cầu của mình.
6.4 Công ty có bắt buộc phải có kế toán trưởng không?
Có, công ty bắt buộc phải có kế toán trưởng hoặc người được giao phụ trách kế toán. Kế toán trưởng phụ trách kế toán phải có trình độ chuyên môn theo quy định của pháp luật.
6.5 Doanh nghiệp tư nhân có cần kế toán không?
Có, doanh nghiệp tư nhân cần có đơn vị kế toán hoặc người được giao phụ trách kế toán. Kế toán phải có trình độ chuyên môn theo quy định của pháp luật.
6.6 Công ty có một kế toán có đủ không?
Có thể, công ty chỉ có thể có một kế toán nếu quy mô hoạt động nhỏ, lượng giao dịch phát sinh ít. Tuy nhiên, doanh nghiệp cần đảm bảo rằng đơn vị kế toán có đủ trình độ chuyên môn và có năng lực để hoàn thành tốt công việc.
6.7 Không có chứng chỉ kế toán trưởng nào được làm kế toán không?
Có thể, không có chứng chỉ kế toán trưởng nào vẫn có thể làm kế toán. Tuy nhiên, để làm kế toán trưởng, cần phải có chứng chỉ kế toán trưởng theo quy định của pháp luật.
6.8 Công ty nhỏ có cần kế toán trưởng không?
Có, công ty nhỏ vẫn cần có kế toán trưởng hoặc người được giao phụ trách kế toán. Kế toán trưởng phải có trình độ chuyên môn theo quy định của pháp luật.
Hy vọng bài viết đã giúp bạn giải đáp các thắc mắc xoay quanh việc công ty không có kế toán có được không. Nếu bạn còn câu hỏi, xin vui lòng liên hệ ngay với AZTAX để được hỗ trợ thêm.
Xem thêm: Dịch vụ kế toán thuế giá rẻ
