“Giải đáp vấn đề bảo hiểm xã hội một lần” là nội dung được nhiều người lao động quan tâm khi có nhu cầu nghỉ việc, rút BHXH để ổn định tài chính. Việc hiểu đúng điều kiện, mức hưởng và thủ tục không chỉ giúp bạn bảo vệ quyền lợi hợp pháp mà còn tránh những sai sót, chậm trễ không đáng có trong quá trình làm hồ sơ. Cùng AZTAX tìm hiểu thông qua nội dung bài viết sau đây nhé!
1. Đối tượng được rút Bảo hiểm xã hội một lần
Căn cứ Điều 70 Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024, điều kiện hưởng bảo hiểm xã hội một lần được phân chia thành 2 nhóm đối tượng riêng biệt, dựa trên thời điểm người lao động bắt đầu tham gia BHXH. Việc xác định đúng nhóm sẽ giúp người lao động chủ động bảo vệ quyền lợi và tránh nhầm lẫn khi làm thủ tục.
1.1 Người lao động tham gia BHXH trước ngày 01/7/2025
Đối với người lao động đã có thời gian đóng BHXH trước thời điểm Luật BHXH 2024 chính thức có hiệu lực (01/7/2025), quyền rút BHXH một lần về cơ bản không thay đổi so với quy định hiện hành.
Cụ thể, nếu người lao động:
- Nghỉ việc đủ 12 tháng;
- Không tiếp tục tham gia BHXH bắt buộc hoặc BHXH tự nguyện;
- Tổng thời gian đóng BHXH chưa đủ 20 năm;
Thì vẫn có thể nộp hồ sơ đề nghị và nhận bảo hiểm xã hội một lần theo quy định.
1.2 Người lao động bắt đầu tham gia BHXH từ ngày 01/7/2025 trở đi
Với những người tham gia BHXH lần đầu từ ngày 01/7/2025, Luật BHXH 2024 quy định không cho phép rút BHXH một lần, trừ một số trường hợp đặc biệt.
Các ngoại lệ được giải quyết hưởng BHXH một lần bao gồm:
- Đã đủ tuổi nghỉ hưu nhưng chưa đủ số năm đóng BHXH để hưởng lương hưu;
- Người lao động ra nước ngoài định cư hợp pháp;
- Mắc bệnh hiểm nghèo, bệnh nguy hiểm đến tính mạng theo danh mục của Bộ Y tế;
- Người bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên hoặc thuộc diện khuyết tật nặng.
Quy định mới này hướng đến mục tiêu khuyến khích người lao động bảo lưu thời gian đóng BHXH, tiến tới hưởng lương hưu lâu dài, góp phần xây dựng hệ thống an sinh xã hội ổn định và bền vững.
2. Mức hưởng Bảo hiểm xã hội một lần hiện nay?
Mức hưởng BHXH một lần được xác định dựa trên tổng số năm đã đóng BHXH và mức bình quân tiền lương hoặc thu nhập tháng đóng BHXH, áp dụng khác nhau cho từng hình thức tham gia.
2.1 Đối với người tham gia BHXH bắt buộc
Đối với người lao động tham gia BHXH bắt buộc, mức hưởng BHXH một lần được tính như sau:
- Mỗi năm đóng trước năm 2014: hưởng bằng 1,5 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH.
- Mỗi năm đóng từ năm 2014 trở đi: hưởng bằng 02 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH.
- Thời gian đóng chưa đủ 01 năm: mức hưởng bằng số tiền đã đóng, tối đa không vượt quá 02 tháng mức bình quân tiền lương tháng.
Trường hợp thời gian đóng BHXH có tháng lẻ:
- Từ 01–06 tháng: tính là ½ năm.
- Từ 07–11 tháng: tính tròn 01 năm.
Thời điểm xác định mức hưởng là thời điểm ghi trong quyết định của cơ quan BHXH. Khoản tiền Nhà nước hỗ trợ (nếu có) không được tính vào mức hưởng BHXH một lần.
2.2 Đối với người tham gia BHXH tự nguyện
Đối với người tham gia BHXH tự nguyện, cách tính BHXH một lần tương tự BHXH bắt buộc, nhưng căn cứ vào mức bình quân thu nhập tháng đóng BHXH, cụ thể:
- Mỗi năm đóng trước năm 2014: hưởng 1,5 tháng mức bình quân thu nhập tháng.
- Mỗi năm đóng từ năm 2014 trở đi: hưởng 02 tháng mức bình quân thu nhập tháng.
- Thời gian đóng chưa đủ 01 năm: hưởng bằng số tiền đã đóng, tối đa bằng 02 tháng mức bình quân thu nhập tháng.
Cách làm tròn tháng lẻ:
- 01–06 tháng: tính ½ năm.
- 07–11 tháng: tính 01 năm.
Lưu ý: Phần tiền Nhà nước hỗ trợ đóng BHXH tự nguyện sẽ không được tính vào số tiền BHXH một lần được nhận, trừ trường hợp thời gian đóng chưa đủ 01 năm.
3. Thủ tục rút bảo hiểm xã hội một lần
3.1 Chuẩn bị hồ sơ
Theo Quyết định 222/QĐ-BHXH ngày 25/02/2021, người lao động khi làm thủ tục hưởng BHXH một lần cần chuẩn bị hồ sơ cơ bản và các giấy tờ bổ sung tùy từng trường hợp cụ thể như sau:
Hồ sơ bắt buộc
- Sổ bảo hiểm xã hội (bản chính).
- Đơn đề nghị hưởng BHXH một lần (Mẫu số 14-HSB).
Hồ sơ bổ sung theo từng trường hợp
- Trường hợp ra nước ngoài để định cư: Người lao động cần nộp thêm bản sao hợp lệ hoặc bản dịch tiếng Việt có chứng thực/công chứng một trong các giấy tờ sau:
- Giấy xác nhận của cơ quan có thẩm quyền về việc thôi quốc tịch Việt Nam;
- Hộ chiếu do nước ngoài cấp;
- Thị thực có ghi rõ mục đích định cư ở nước ngoài;
- Giấy tờ xác nhận đang làm thủ tục nhập quốc tịch nước ngoài;
- Thẻ thường trú hoặc thẻ cư trú có thời hạn từ 05 năm trở lên do cơ quan nước ngoài cấp.
- Trường hợp mắc bệnh hiểm nghèo hoặc suy giảm khả năng lao động
- Nếu mắc các bệnh nguy hiểm đến tính mạng như: ung thư, xơ gan cổ chướng, bại liệt, phong, lao nặng, HIV/AIDS giai đoạn cuối: cần trích sao hoặc tóm tắt hồ sơ bệnh án, thể hiện tình trạng không tự phục vụ được.
- Nếu mắc bệnh khác: thay thế bằng Biên bản giám định y khoa xác nhận suy giảm từ 81% khả năng lao động trở lên.
- Trường hợp thanh toán chi phí giám định y khoa: Nộp thêm hóa đơn, chứng từ thu phí giám định kèm bảng kê nội dung giám định của cơ sở y tế thực hiện.
- Trường hợp có thời gian phục vụ trong Quân đội: Nộp Bản khai cá nhân về thời gian, địa bàn phục vụ trong Quân đội (Mẫu số 04B-HBQP) nếu có thời gian công tác trước ngày 01/01/2007 tại khu vực được hưởng phụ cấp khu vực nhưng sổ BHXH không thể hiện đầy đủ thông tin.
3.2 Thủ tục nộp hồ sơ
Sau khi chuẩn bị đầy đủ hồ sơ hưởng BHXH một lần, người lao động có thể nộp hồ sơ theo một trong 3 cách sau:
- Nộp trực tiếp tại cơ quan Bảo hiểm xã hội;
- Gửi qua bưu điện theo dịch vụ bưu chính công ích;
- Nộp online trên Cổng Dịch vụ công BHXH Việt Nam hoặc ứng dụng VssID (nếu đủ điều kiện).
Về nơi nộp hồ sơ, người lao động nộp tại BHXH quận/huyện nơi mình đang thường trú hoặc tạm trú, hoặc tại nơi đã tham gia BHXH trước khi nghỉ việc.
Cơ quan BHXH sẽ tiếp nhận hồ sơ, kiểm tra thông tin và hướng dẫn bổ sung nếu còn thiếu để đảm bảo quyền lợi cho người lao động.
3.3 Thời gian giải quyết hồ sơ
Căn cứ Quyết định 222/QĐ-BHXH, thời hạn xử lý hồ sơ hưởng BHXH một lần là không quá 05 ngày làm việc, tính từ ngày cơ quan bảo hiểm xã hội nhận đủ hồ sơ hợp lệ theo quy định.
Sau khi hồ sơ được giải quyết, người lao động sẽ nhận:
Hồ sơ, giấy tờ liên quan: Được trả theo hình thức đã đăng ký khi nộp hồ sơ, bao gồm:
- Nhận trực tiếp tại cơ quan BHXH;
- Nhận qua dịch vụ bưu chính công ích;
- Nhận thông qua giao dịch điện tử (nếu đăng ký).
Tiền trợ cấp BHXH một lần: Người lao động có thể lựa chọn một trong các hình thức sau:
- Nhận trực tiếp tại cơ quan BHXH;
- Nhận qua dịch vụ bưu chính công ích;
- Nhận qua tài khoản ngân hàng cá nhân.
Lưu ý:
Trường hợp ủy quyền nhận thay: Nếu không trực tiếp nhận tiền, người lao động có thể ủy quyền cho người khác theo:
- Thủ tục ủy quyền lĩnh thay các chế độ BHXH, trợ cấp thất nghiệp theo quy định;
- Hoặc Hợp đồng ủy quyền (bản chính) được lập đúng quy định pháp luật.
4. Nghỉ việc bao lâu được nhận BHXH 1 lần
Khi người lao động đang tham gia BHXH bắt buộc và nghỉ việc, nếu có nhu cầu rút bảo hiểm xã hội một lần thì không phải lúc nào cũng được nhận ngay. Theo quy định hiện hành, người lao động phải chờ đủ 01 năm kể từ ngày nghỉ việc, đồng thời không tiếp tục tham gia BHXH và chưa đủ 20 năm đóng BHXH thì mới đủ điều kiện nộp hồ sơ hưởng BHXH một lần.
Nói cách khác, sau 12 tháng nghỉ việc, nếu không đóng BHXH nữa và chưa đủ năm để hưởng lương hưu, người lao động có thể rút BHXH một lần.
Trường hợp được rút BHXH một lần ngay, không cần chờ 1 năm
Ngoài quy định chờ 01 năm, pháp luật cho phép một số trường hợp đặc biệt được nhận BHXH một lần ngay, bao gồm:
- Người lao động đã đủ tuổi nghỉ hưu nhưng chưa đủ 20 năm đóng BHXH theo quy định.
- Lao động nữ là người hoạt động chuyên trách hoặc không chuyên trách tại xã, phường, thị trấn, khi nghỉ việc chưa đủ 15 năm đóng BHXH và không tiếp tục tham gia BHXH tự nguyện.
- Người lao động ra nước ngoài để định cư hợp pháp.
- Người lao động mắc bệnh hiểm nghèo, đe dọa tính mạng như: ung thư, bại liệt, xơ gan cổ chướng, phong, lao nặng, HIV/AIDS giai đoạn cuối hoặc các bệnh nguy hiểm khác theo quy định của Bộ Y tế.
- Người lao động thôi việc nhưng không đủ điều kiện hưởng lương hưu, thuộc các lực lượng sau:
- Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp Quân đội nhân dân;
- Sĩ quan, hạ sĩ quan nghiệp vụ hoặc chuyên môn kỹ thuật Công an nhân dân;
- Người làm công tác cơ yếu hưởng lương như quân nhân;
- Hạ sĩ quan, chiến sĩ Quân đội, Công an phục vụ có thời hạn;
- Học viên quân đội, công an, cơ yếu hưởng sinh hoạt phí khi phục viên, xuất ngũ.
5. Sau khi rút BHXH một lần có tham gia lại được không?
CÓ. Sau khi đã rút bảo hiểm xã hội một lần, người lao động vẫn được phép tham gia lại BHXH và pháp luật hiện hành không quy định thời gian chờ trước khi đóng lại. Ở đây, quy trình sẽ hệt như thủ tục đăng ký tham gia bảo hiểm xã hội lần đầu. Sau khi đăng ký hoàn tất, người lao động sẽ được cung cấp mã và sổ bảo hiểm hoàn toàn mới.
Cụ thể, nếu người lao động tiếp tục làm việc tại doanh nghiệp thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc, việc đóng BHXH sẽ được thực hiện lại như bình thường. Tuy nhiên, thời gian BHXH đã rút một lần trước đó sẽ không được cộng nối, mà thời gian đóng mới sẽ được tính lại từ đầu để làm căn cứ hưởng các chế độ như hưu trí, ốm đau, thai sản, thất nghiệp…
Người lao động cũng cần lưu ý, thời gian bắt đầu đóng BHXH mới không được trùng với thời điểm đang hưởng BHXH một lần, nhằm tránh phát sinh vướng mắc khi cơ quan BHXH kiểm tra và đối chiếu hồ sơ.
6. Nên chọn rút BHXH một lần hay hưởng lương hưu
Việc rút BHXH một lần hay hưởng lương hưu phụ thuộc vào độ tuổi, thời gian đã đóng BHXH và nhu cầu tài chính của mỗi người. Mỗi lựa chọn đều có ưu và nhược điểm riêng, người lao động cần cân nhắc kỹ trước khi quyết định.
Hưởng lương hưu là phương án phù hợp nếu người lao động đã hoặc có khả năng đóng đủ 20 năm BHXH và muốn có nguồn thu nhập ổn định hàng tháng khi về già, đồng thời được cấp thẻ BHYT miễn phí suốt đời và đảm bảo quyền lợi tử tuất cho thân nhân.
Ngược lại, rút BHXH một lần phù hợp với những người không đủ điều kiện hưởng lương hưu, ra nước ngoài định cư, mắc bệnh hiểm nghèo hoặc có nhu cầu tài chính cấp bách. Tuy nhiên, khi đã rút BHXH một lần, người lao động sẽ mất quyền hưởng lương hưu và các chế độ an sinh lâu dài.
Tóm lại: Nếu còn trẻ và có thể tiếp tục tham gia BHXH, người lao động nên ưu tiên bảo lưu thời gian đóng để hưởng lương hưu. Trường hợp không còn khả năng tham gia hoặc thuộc diện đặc biệt, rút BHXH một lần là phương án phù hợp hơn.
7. Dịch vụ bảo hiểm xã hội uy tín tại AZTAX
Ngoài cách thức nộp hồ sơ trên, bạn cũng có thể lựa chọn dịch vụ trợ cấp bhxh một lần để được AZTAX thay bạn chuẩn bị giấy tờ, thực hiện thủ tục nhanh chóng, nhằm tiết kiệm thời gian và chi phí.
AZTAX là đơn vị chuyên tư vấn và hỗ trợ các thủ tục bảo hiểm xã hội đúng quy định – nhanh chóng – minh bạch. Chúng tôi đồng hành cùng người lao động và doanh nghiệp trong suốt quá trình xử lý hồ sơ BHXH, giúp tiết kiệm tối đa thời gian, chi phí và hạn chế rủi ro pháp lý.
Khi sử dụng dịch vụ bảo hiểm xã hội tại AZTAX, khách hàng sẽ được:
- Tư vấn miễn phí, chính xác các quy định mới nhất về BHXH, BHXH một lần, lương hưu, trợ cấp liên quan
- Hỗ trợ trọn gói hồ sơ: soạn thảo, rà soát và hoàn thiện đúng chuẩn theo quy định của cơ quan BHXH
- Đại diện làm việc với cơ quan BHXH, hạn chế việc đi lại nhiều lần
- Cam kết bảo mật thông tin và chịu trách nhiệm nếu phát sinh sai sót từ phía AZTAX
- Hỗ trợ nhanh – đúng tiến độ, phù hợp cho cả người lao động và doanh nghiệp
Với đội ngũ chuyên viên giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực kế toán – thuế – bảo hiểm, AZTAX cam kết mang đến giải pháp bảo hiểm xã hội hiệu quả, an toàn và đáng tin cậy, giúp khách hàng yên tâm bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.
Tóm lại, việc nắm rõ điều kiện, hồ sơ và quy trình hưởng bảo hiểm xã hội một lần sẽ giúp người lao động tránh được những rủi ro không đáng có và đảm bảo tối đa quyền lợi hợp pháp của mình. Nếu bạn vẫn còn băn khoăn về thời gian giải quyết, mức hưởng hay các trường hợp đặc biệt liên quan, việc tìm đến đơn vị tư vấn chuyên nghiệp là lựa chọn cần thiết. AZTAX cam kết đồng hành, giải đáp vấn đề bảo hiểm xã hội một lần nhanh chóng, chính xác và đúng quy định pháp luật, giúp bạn an tâm hoàn tất thủ tục mà không mất nhiều thời gian, công sức.
