Trợ cấp thai sản là quyền lợi quan trọng giúp người lao động nữ giảm bớt gánh nặng tài chính trong thời gian mang thai và sinh con. Nếu không nắm rõ quy định mới, người lao động có thể bỏ sót quyền lợi hoặc gặp khó khăn khi làm thủ tục. Bài viết cung cấp thông tin chi tiết về quyền hưởng trợ cấp thai sản năm 2025 và cách áp dụng đúng theo quy định.
1. Trợ cấp thai sản là gì?
Trợ cấp thai sản là khoản hỗ trợ từ quỹ bảo hiểm xã hội nhằm bảo đảm thu nhập và quyền lợi cho người lao động trong các trường hợp liên quan đến thai sản. Cụ thể, người lao động được xem xét hưởng trợ cấp khi thuộc một trong các trường hợp sau:
- Lao động nữ mang thai.
- Lao động nữ sinh con.
- Lao động nam có vợ mang thai hoặc sinh con và đang tham gia bảo hiểm xã hội.
- Người lao động phải thực hiện phá thai, nạo hút thai hay lưu thai do vấn đề sức khỏe ảnh hưởng đến quá trình mang thai.
- Người lao động nhận nuôi con nuôi dưới 6 tháng tuổi.
Khi tham gia bảo hiểm xã hội, người lao động có thể được hưởng các quyền lợi xuyên suốt từ giai đoạn mang thai đến sau khi sinh con. Đây là trợ cấp quan trọng, tương tự như trợ cấp thất nghiệp hoặc thủ tục gộp sổ, mà người lao động nên chủ động tìm hiểu để bảo vệ quyền lợi của mình.
2. Cách tính trợ cấp thai sản khi sinh con trong năm 2025
Trợ cấp thai sản năm 2025 được xây dựng trên cơ sở Luật BHXH 2025 nhằm bảo đảm thu nhập và hỗ trợ sức khỏe cho người lao động trong quá trình sinh con. Các quyền lợi bao gồm trợ cấp một lần, khoản tiền thai sản trong thời gian nghỉ sinh và trợ cấp dưỡng sức sau sinh đối với lao động nữ, cùng với quyền lợi tương ứng dành cho lao động nam khi vợ sinh con. Sau đây là các quyền lợi và cách tính trợ cấp thai sản giúp người lao động chủ động, yên tâm hơn trong giai đoạn mang thai và chăm sóc con nhỏ.
Đối với lao động nữ
Quyền lợi của lao động nữ khi sinh con được xác định theo các quy định của Luật Bảo hiểm xã hội và Bộ luật Lao động, bao gồm ba nhóm trợ cấp chính.
[1] Trợ cấp một lần khi sinh con
Theo Điều 58 Luật BHXH, khoản trợ cấp một lần được xác định dựa trên mức tham chiếu. Khoản 13 Điều 141 Luật BHXH 2025 quy định mức tham chiếu tương đương mức lương cơ sở cho đến khi mức lương này bị bãi bỏ. Tại năm 2025, mức lương cơ sở là 2,34 triệu đồng/tháng theo Nghị định 73/2025/NĐ-CP.
Công thức tính:
Mức trợ cấp một lần cho mỗi con = 2 × Mức tham chiếu
Áp dụng tương ứng cho gia đình 2 con: 2 × 2,34 triệu đồng = 4,68 triệu đồng/con.
[2] Tiền hưởng trợ cấp thai sản
Khoản 1 Điều 139 Bộ luật Lao động quy định người lao động nữ được nghỉ thai sản tổng cộng 06 tháng, trong đó thời gian nghỉ trước sinh tối đa 02 tháng. Nếu sinh từ hai con trở lên thì tính từ con thứ hai, mỗi con được nghỉ thêm 01 tháng. Mức tiền hưởng trong thời gian nghỉ được quy định tại Điều 59 Luật BHXH 2025.
Công thức tính:
Mức hưởng = 100% × Mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH 6 tháng trước khi nghỉ × 6 tháng
[3] Mức tiền dưỡng sức, phục hồi sức khỏe sau sinh
Điều 60 Luật BHXH quy định mức hưởng cho mỗi ngày nghỉ dưỡng sức sau sinh bằng 30% mức tham chiếu. Quy định này không áp dụng khi người lao động quay lại làm việc trước thời điểm kết thúc thời gian nghỉ thai sản.
Đối với lao động nam
Lao động nam đang tham gia bảo hiểm xã hội cũng được hưởng quyền lợi khi vợ sinh con nếu đáp ứng điều kiện theo luật định.
[1] Tiền trợ cấp thai sản của lao động nam
Quy định mức hưởng được xác định tại Điều 59 Luật BHXH 2025 như sau.
Công thức tính:
Mức hưởng = Mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH 6 tháng trước khi nghỉ : 24 × Số ngày nghỉ
[2] Tiền trợ cấp một lần khi vợ sinh con
Theo Điều 58 Luật BHXH, trường hợp lao động nữ sinh con nhưng không đủ điều kiện hưởng trợ cấp mà người chồng đáp ứng điều kiện thì chồng được nhận trợ cấp một lần. Mức trợ cấp cho mỗi con bằng 2 lần mức tham chiếu của tháng sinh.
Áp dụng tương ứng cho gia đình 2 con: 2 × 2,34 triệu đồng = 4,68 triệu đồng/con.
3. Thời gian hưởng trợ cấp thai sản
Thời gian nghỉ hưởng trợ cấp thai sản được quy định tại các Điều 32 đến 37 của Luật BHXH 2014. Quy định này xác định cụ thể từng trường hợp phát sinh trong quá trình mang thai, sinh con và chăm sóc con nhỏ.
3.1 Thời gian hưởng trợ cấp khi khám thai
Lao động nữ được nghỉ việc để khám thai 5 lần, mỗi lần 1 ngày. Trường hợp ở xa cơ sở y tế hoặc có bệnh lý thai kỳ, thai không bình thường thì được nghỉ 2 ngày cho mỗi lần khám. Thời gian nghỉ được tính theo ngày làm việc, không bao gồm ngày nghỉ lễ, Tết và ngày nghỉ hằng tuần.
3.2 Thời gian hưởng trợ cấp khi sẩy thai, nạo, hút thai, thai chết lưu hoặc phá thai bệnh lý
Thời gian nghỉ được xác định theo chỉ định của cơ sở y tế, với mức tối đa như sau:
| Tuổi thai | Thời gian nghỉ tối đa |
| Dưới 5 tuần tuổi | 10 ngày |
| Từ 5 đến dưới 13 tuần tuổi | 20 ngày |
| Từ 13 đến dưới 25 tuần tuổi | 40 ngày |
| Từ 25 tuần tuổi trở lên | 50 ngày |
Thời gian này tính cả ngày nghỉ lễ, nghỉ Tết và ngày nghỉ hằng tuần.
3.3 Thời gian hưởng trợ cấp khi sinh con
Quy định về thời gian nghỉ sinh được thể hiện trong bảng sau:
| Trường hợp | Thời gian nghỉ |
| Lao động nữ sinh con | 6 tháng |
| Nghỉ trước khi sinh | Tối đa 2 tháng |
| Sinh đôi trở lên | Từ con thứ hai, mỗi con nghỉ thêm 1 tháng |
| Lao động nam khi vợ sinh con | 5 ngày làm việc |
| Sinh con phải phẫu thuật hoặc sinh dưới 32 tuần | 7 ngày làm việc |
| Sinh đôi | 10 ngày làm việc |
| Sinh ba trở lên | Mỗi con từ con thứ ba nghỉ thêm 3 ngày |
| Sinh đôi trở lên phải phẫu thuật | 14 ngày làm việc |
Lưu ý:
- Thời gian nghỉ của lao động nam được hưởng trong 30 ngày đầu kể từ ngày vợ sinh con.
- Thời gian nghỉ hưởng trợ cấp được tính là thời gian đóng BHXH và được tính là thời gian làm nghề, công việc nặng nhọc hoặc ở nơi có phụ cấp khu vực từ 0,7 trở lên.
Quy định bổ sung:
- Nếu con dưới 2 tháng tuổi chết sau sinh, mẹ được nghỉ 4 tháng tính từ ngày sinh.
- Nếu con từ 2 tháng tuổi trở lên chết, mẹ được nghỉ 2 tháng tính từ ngày con chết; thời gian này không trừ vào thời gian nghỉ sinh.
- Trường hợp mẹ chết sau sinh, cha hoặc người nuôi dưỡng được hưởng trợ cấp thai sản theo quy định.
3.4 Thời gian hưởng trợ cấp khi nhận nuôi con nuôi
Người lao động nhận nuôi con dưới 6 tháng tuổi được nghỉ hưởng trợ cấp thai sản đến khi con đủ 6 tháng tuổi.
3.5 Thời gian hưởng trợ cấp khi thực hiện biện pháp tránh thai
Quy định về ngày nghỉ như sau:
| Biện pháp | Thời gian nghỉ |
| Đặt vòng tránh thai | 7 ngày |
| Thực hiện triệt sản | 15 ngày |
4. Điều kiện hưởng trợ cấp thai sản năm 2025
Quyền hưởng trợ cấp thai sản được xác định theo Điều 31 Luật BHXH 2014 và Nghị định 115/2015/NĐ-CP. Người lao động phải đáp ứng đầy đủ hai nhóm điều kiện gồm đối tượng thụ hưởng và thời gian tham gia BHXH bắt buộc.
4.1 Điều kiện về đối tượng hưởng
Người lao động thuộc một trong các trường hợp sau sẽ được xem xét hưởng trợ cấp thai sản:
[1] Lao động nữ mang thai.
[2] Lao động nữ sinh con.
[3] Người lao động nhận nuôi con nuôi dưới 06 tháng tuổi.
[4] Lao động nữ đặt vòng tránh thai hoặc thực hiện biện pháp triệt sản.
[5] Lao động nữ mang thai hộ và người mẹ nhờ mang thai hộ.
[6] Lao động nam đang đóng BHXH có vợ sinh con.
4.2 Điều kiện về thời gian đóng BHXH
Thời gian đóng BHXH là yếu tố quyết định việc người lao động có được giải quyết trợ cấp hay không. Người lao động thuộc các trường hợp tại điểm [2], [3] và [4] phải đóng BHXH từ đủ 06 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng trước khi sinh con hoặc nhận con nuôi.
Trường hợp lao động nữ thuộc điểm [2] đã tham gia BHXH từ đủ 12 tháng trở lên và phải nghỉ dưỡng thai theo chỉ định của cơ sở y tế thì chỉ cần đóng đủ 03 tháng BHXH trong thời gian 12 tháng trước khi sinh.
Người lao động chỉ được giải quyết trợ cấp khi đáp ứng đồng thời điều kiện về đối tượng và điều kiện về thời gian đóng. Nếu chỉ thỏa mãn một trong hai điều kiện hoặc không đáp ứng cả hai thì không được hưởng trợ cấp thai sản theo quy định.
5. Hồ sơ hưởng trợ cấp thai sản năm 2025
Hồ sơ hưởng trợ cấp thai sản được xác lập tùy theo từng trường hợp cụ thể của người lao động. Cả lao động nữ và lao động nam đều có thể được hưởng quyền lợi nếu đáp ứng điều kiện luật định và chuẩn bị đúng thành phần hồ sơ.
5.1 Hồ sơ hưởng trợ cấp thai sản đối với lao động nữ sinh con
Theo Khoản 1 Điều 101 Luật BHXH, hồ sơ của lao động nữ sinh con gồm các giấy tờ sau:
- Bản sao giấy khai sinh hoặc giấy chứng sinh của con.
- Bản sao giấy chứng tử của con nếu con chết hoặc bản sao giấy chứng tử của mẹ nếu mẹ chết sau sinh.
- Giấy xác nhận của cơ sở y tế về tình trạng sức khỏe của mẹ sau sinh khi không đủ khả năng chăm sóc con.
- Trích sao hồ sơ bệnh án hoặc giấy ra viện của mẹ trong trường hợp con chết mà chưa được cấp giấy chứng sinh.
- Giấy xác nhận của cơ sở y tế về việc lao động nữ phải nghỉ để dưỡng thai theo quy định tại Khoản 3 Điều 31 Luật BHXH.
5.2 Các trường hợp khác
Người lao động thuộc các trường hợp khám thai, sẩy thai, nạo hút thai, thai chết lưu, phá thai bệnh lý hoặc thực hiện biện pháp tránh thai theo Khoản 1 Điều 37 Luật BHXH phải chuẩn bị:
- Giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH đối với điều trị ngoại trú.
- Bản chính hoặc bản sao giấy ra viện đối với điều trị nội trú.
Đối với người lao động nhận nuôi con nuôi dưới 6 tháng tuổi cần có giấy chứng nhận nuôi con nuôi.
5.3 Trường hợp lao động nam nghỉ việc khi vợ sinh con
Theo Khoản 4 Điều 101 Luật BHXH, hồ sơ của lao động nam gồm:
• Bản sao giấy chứng sinh hoặc giấy khai sinh của con.
• Giấy xác nhận của cơ sở y tế trong trường hợp vợ sinh phải phẫu thuật hoặc sinh con dưới 32 tuần tuổi.
6. Thủ tục hưởng trợ cấp thai sản năm 2025
Thủ tục hưởng trợ cấp thai sản được thực hiện theo ba bước, trên cơ sở người lao động phải chuẩn bị đầy đủ hồ sơ tương ứng với từng trường hợp. Quy trình này bảo đảm việc giải quyết trợ cấp được thực hiện đúng hạn và đúng quy định pháp luật.
Bước 1: Nộp hồ sơ hưởng trợ cấp thai sản
Người lao động phải nộp hồ sơ trong thời hạn 45 ngày kể từ ngày trở lại làm việc. Hồ sơ được nộp cho người sử dụng lao động để tổng hợp gửi cơ quan BHXH.
Trường hợp người lao động đã nghỉ việc trước khi sinh con hoặc trước khi nhận con nuôi thì nộp hồ sơ trực tiếp và xuất trình sổ BHXH tại cơ quan BHXH nơi cư trú.
Bước 2: Chờ cơ quan BHXH xét duyệt
Theo Điều 102 Luật BHXH 2014, người sử dụng lao động phải gửi hồ sơ đến cơ quan BHXH trong vòng 10 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ của người lao động.
Thời hạn giải quyết của cơ quan BHXH được quy định như sau:
- 10 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ do đơn vị sử dụng lao động gửi.
- 5 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ đối với trường hợp người lao động đã thôi việc trước khi sinh con hoặc nhận con nuôi.
Bước 3: Nhận chi trả từ cơ quan bảo hiểm xã hội
Trong thời hạn tối đa 20 ngày kể từ ngày nộp hồ sơ, người lao động sẽ được thông báo về việc giải quyết và phương thức chi trả. Nếu hồ sơ không được chấp nhận, cơ quan BHXH phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.
Sau khi có thông báo giải quyết, người lao động sẽ được nhận tiền hưởng trợ cấp thai sản. Thời gian chi trả không quá 20 ngày kể từ ngày hồ sơ hợp lệ được tiếp nhận.
7. Trường hợp nào không được hưởng trợ cấp thai sản?
Để có thể hưởng trợ cấp thai sản phụ thuộc chặt chẽ vào điều kiện tham gia BHXH và người tham gia tuân thủ đúng quy định pháp luật. Người lao động cần tránh các trường hợp sau vì đều có thể dẫn đến việc bị từ chối chi trả trợ cấp thai sản.
7.1 Không đáp ứng điều kiện về thời gian đóng BHXH tối thiểu
Người lao động không được hưởng nếu đóng BHXH dưới 06 tháng trong 12 tháng trước khi sinh hoặc nhận nuôi. Trường hợp đã đóng 12 tháng nhưng nghỉ dưỡng thai theo chỉ định y tế thì không đủ nếu đóng dưới 03 tháng trong 12 tháng trước khi sinh.
7.2 Không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc tại thời điểm phát sinh quyền lợi
Nếu tại thời điểm sinh con hoặc nhận nuôi con (dưới 06 tháng) người lao động đã chấm dứt hợp đồng lao động, không còn tham gia BHXH bắt buộc hoặc chưa thuộc diện tham gia bắt buộc thì không được hưởng trợ cấp.
7.3 Có hành vi gian lận hồ sơ để hưởng trợ cấp thai sản
Làm giả giấy tờ, khai báo thông tin sai sự thật hoặc các hành vi trục lợi khác bị phát hiện sẽ dẫn đến không được hưởng trợ cấp, bị truy thu số tiền đã hưởng và có thể bị xử lý theo quy định pháp luật.
7.4 Vi phạm quy định về thủ tục, thời hạn nộp hồ sơ
Nộp hồ sơ thiếu giấy tờ cần thiết, nộp quá hạn 45 ngày kể từ ngày trở lại làm việc mà không có lý do chính đáng, hoặc không thông báo kịp thời cho đơn vị sử dụng lao động có thể khiến hồ sơ bị trả lại hoặc bị từ chối giải quyết.
7. Giải đáp câu hỏi thường gặp về trợ cấp thai sản
7.1 Đóng bảo hiểm 6 tháng không liên tục có hưởng thai sản không?
Có, theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội 2014 không yêu cầu thời gian đóng BHXH phải diễn ra liên tục. Yếu tố được xét đến là tổng số tháng đã tham gia trong thời hạn 12 tháng trước khi sinh. Vì vậy, chỉ cần người lao động cộng dồn đủ 6 tháng đóng BHXH trong khoảng thời gian này, dù có ngắt quãng, vẫn được giải quyết chế độ thai sản.
7.2 Không đi làm ở nhà đóng BHXH tự nguyện được nhận mức hưởng thai sản bao nhiêu?
Từ ngày 1/7/2025, khi Luật Bảo hiểm xã hội 2024 bắt đầu áp dụng, người
tham gia BHXH tự nguyện sẽ được bổ sung quyền lợi thai sản. Trường hợp không đi làm và đóng BHXH tự nguyện tại nhà, mức hỗ trợ thai sản được xác định là 2.000.000 đồng cho mỗi con.
7.3 Đóng bảo hiểm 4 tháng người lao động có được hưởng trợ cấp thai sản không?
Người lao động đóng BHXH 4 tháng sẽ không được hưởng trợ cấp thai sản. Khoản 2 Điều 31 Luật BHXH quy định người lao động phải đóng từ đủ 6 tháng trong 12 tháng trước khi sinh mới đủ điều kiện hưởng chế độ. Vì vậy, cần bảo quản sổ BHXH cẩn thận để tránh ảnh hưởng đến quyền lợi và kịp thời làm lại sổ nếu bị mất.
Mong rằng bài viết trên có thể cung cấp đầy đủ thông tin về các quyền lợi liên quan đến trợ cấp thai sản giúp hộ gia đình nắm rõ quyền lợi khi phát sinh các trường hợp liên quan đến thai sản. AZTAX luôn sẵn sàng hỗ trợ người lao động và doanh nghiệp trong quá trình chuẩn bị hồ sơ và giải quyết trợ cấp. Liên hệ với chúng tôi qua HOTLINE: 0932.383.089 để được tư vấn và hỗ trợ kịp thời.
