Mất sổ bảo hiểm xã hội là tình huống khiến nhiều người lo lắng về khả năng nhận các khoản trợ cấp và chế độ liên quan. Nếu không hiểu rõ quy định có thể dẫn đến chậm trễ trong giải quyết chế độ hoặc bỏ lỡ quyền lợi đáng lẽ được hưởng. Bài viết giải đáp cụ thể việc mất sổ có ảnh hưởng đến quyền nhận tiền hay không và những bất lợi ảnh hưởng đến lợi ích của người lao động.
1. Mất sổ bảo hiểm xã hội có lấy được tiền không?
Không thể nhận tiền BHXH khi chưa có sổ BHXH. Người lao động cần thực hiện thủ tục xin cấp lại sổ, sau đó mới đủ điều kiện để giải quyết chế độ. Điều này cho thấy việc làm mất sổ BHXH gây ảnh hưởng đáng kể đến quyền lợi của người lao động, cụ thể ở các khía cạnh sau:
1.1 Mất sổ bảo hiểm xã hội không được nhận tiền BHXH 1 lần
Theo quy định tại Quyết định 166/QĐ-BHXH, hồ sơ hưởng BHXH 1 lần bắt buộc phải có sổ BHXH và đơn đề nghị hưởng theo mẫu 14-HSB. Khi nộp hồ sơ, người lao động cần mang theo sổ hộ khẩu hoặc giấy tờ tạm trú và giấy tờ tùy thân. Do đó, mất sổ BHXH sẽ không thể làm thủ tục rút BHXH 1 lần cho đến khi được cấp lại sổ.
1.2 Mất sổ bảo hiểm không được hưởng trợ cấp thất nghiệp
Khi không có sổ bảo hiểm xã hội, người lao động sẽ không được giải quyết trợ cấp thất nghiệp. Vì sổ bảo hiểm là một loại giấy tờ không thể thiếu trong quá trình làm thủ tục và hưởng trợ cấp thất nghiệp.
Qua đó ta thấy việc làm mất sổ bảo hiểm ảnh hưởng đến rất nhiều quyền lợi của người lao động. Vậy nên cần thực hiện xin cấp lại sổ ngay khi bị mất để tránh ảnh hưởng quyền lợi trong quá trình tham gia.
Nếu công ty cũ làm mất, người lao động cũng phải yêu cầu giải quyết. Doanh nghiệp có trách nhiệm phải cấp lại sổ mới, nếu không sẽ bị xử lí theo quy định.
1.3 Chậm trễ trong quá trình chốt sổ và giải quyết chế độ
Khi sổ BHXH bị mất, cơ quan BHXH buộc phải xác minh lại quá trình tham gia để đảm bảo hồ sơ đầy đủ và hợp lệ. Theo quy định về giải quyết chế độ trong Quyết định 595/QĐ-BHXH, chỉ khi thông tin về quá trình đóng được xác nhận chính xác thì thủ tục chốt sổ và giải quyết các chế độ như ốm đau, thai sản, hưu trí hay BHXH một lần mới được thực hiện. Điều này khiến thời gian xử lý hồ sơ thường kéo dài hơn so với trường hợp có sẵn sổ BHXH.
1.4 Khó khăn trong việc đối chiếu và điều chỉnh quá trình đóng BHXH
Sổ BHXH vốn là căn cứ quan trọng để đối chiếu và điều chỉnh thông tin tham gia của người lao động. Khi sổ bị mất, việc này trở nên phức tạp hơn do cơ quan BHXH phải kiểm tra lại hồ sơ lưu trữ hoặc yêu cầu xác minh từ đơn vị sử dụng lao động. Quyết định 595/QĐ-BHXH quy định rõ rằng mọi điều chỉnh quá trình đóng đều phải dựa trên dữ liệu chính xác và hồ sơ chứng minh hợp lệ, vì vậy mất sổ đồng nghĩa với việc người lao động có thể mất nhiều thời gian hơn để hoàn thiện thủ tục và khôi phục thông tin.
2. Giải đáp câu hỏi thường gặp về mất sổ bảo hiểm xã hội
2.1 Có được xin cấp lại sổ bảo hiểm xã hội khi bị mất không?
Quyết định 595/QĐ-BHXH quy định sổ BHXH được cấp lại trong trường hợp mất, hỏng hoặc cần điều chỉnh thông tin. Hồ sơ cấp lại gồm 01 bộ với thành phần chính là Tờ khai TK1-TS và giấy tờ liên quan đến thông tin nhân thân như giấy khai sinh, căn cước công dân hoặc hộ chiếu.
Người lao động có thể nộp hồ sơ tại đơn vị đang làm việc hoặc nộp trực tiếp tại cơ quan BHXH nơi quản lý. Đơn vị sử dụng lao động có trách nhiệm xác nhận thông tin trên tờ khai và lập bảng kê theo quy định. Thời gian giải quyết không quá 10 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ. Trường hợp cần xác minh quá trình đóng ở nhiều nơi thì tối đa 45 ngày và phải có thông báo cho người lao động.
2.2 Chờ cấp lại sổ nhưng quá thời hạn nộp hồ sơ hưởng BHXH 1 lần có được giải quyết không?
Nghị định 115/2015/NĐ-CP và Luật BHXH 2014 quy định người lao động sau 1 năm nghỉ việc, chưa đủ 20 năm đóng BHXH và có yêu cầu thì được nhận BHXH 1 lần. Trong thời hạn 30 ngày tính đến thời điểm đủ điều kiện, người lao động có thể nộp hồ sơ.
Nếu đang chờ cấp lại sổ mà quá thời hạn này, người lao động vẫn được nộp hồ sơ hưởng BHXH 1 lần khi đáp ứng điều kiện theo luật.
2.3 Nếu không làm hồ sơ nhận tiền thì sau bao lâu sẽ không được nhận nữa?
Căn cứ tại Điều 61 Luật Bảo hiểm năm 2014 quy định:
Điều 61. Bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm xã hội
Người lao động khi nghỉ việc mà chưa đủ điều kiện để hưởng lương hưu theo quy định tại Điều 54 và Điều 55 của Luật này hoặc chưa hưởng bảo hiểm xã hội một lần theo quy định tại Điều 60 của Luật này thì được bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm xã hội.
…
Luật BHXH 2014 quy định thời gian đóng BHXH được bảo lưu nếu người lao động chưa nhận BHXH 1 lần hoặc chưa đủ điều kiện hưởng lương hưu. Theo đó, người lao động sẽ không mất quyền lợi và có thể giải quyết chế độ bất cứ lúc nào khi đáp ứng điều kiện theo quy định.
2.4 Khi bị mất sổ bảo hiểm, người lao động có được bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm không?
Khi người lao động làm mất sổ bảo hiểm sẽ không ảnh hưởng đến việc bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm. Thời gian đó sẽ được tự động lưu trên hệ thống dữ liệu của cơ quan bảo hiểm.
Điều 61 và 78 Luật Bảo hiểm Xã hội quy định về bảo lưu quá trình đóng:
…
– Nghỉ việc hoặc dừng đóng Bảo hiểm Xã hội tự nguyện mà chưa đủ điều kiện hưởng lương hưu
– Nghỉ việc hoặc dừng đóng Bảo hiểm Xã hội tự nguyện mà chưa nhận bảo hiểm một lần.
…
Người lao động cũng phải chủ động làm hồ sơ xin cấp sổ để được giải quyết nhanh chóng và đầy đủ quyền lợi hơn.
Xem thêm: Chốt sổ bảo hiểm xã hội là gì?
Mong rằng nội dung đã làm rõ mức độ ảnh hưởng khi mất sổ bảo hiểm xã hội, vì vậy người lao động cần phải nhanh chóng thực hiện thủ tục cấp lại sổ BHXH bị mất để không bị gián đoạn quyền lợi. AZTAX luôn đồng hành hỗ trợ bạn trong các thủ tục cấp lại sổ và giải quyết chế độ nhanh chóng. Liên hệ với chúng tôi qua HOTLINE: 0932.383.089 để được tư vấn và hỗ trợ kịp thời.
