Cách tính thuế TNCN theo lương NET mới nhất hiên nay

Tính thuế TNCN theo lương net là nội dung được nhiều người lao động và doanh nghiệp quan tâm khi cần xác định chính xác số thuế phải nộp từ mức lương thực nhận. Việc hiểu rõ cách quy đổi từ lương net sang thu nhập tính thuế, các khoản giảm trừ và phương pháp tính theo biểu thuế lũy tiến sẽ giúp quá trình kê khai, quyết toán đúng quy định hơn. Trong bài viết dưới đây, AZTAX sẽ hướng dẫn bạn chi tiết về cách tính.

1. Lương NET là gì?

Lương NET là mức lương người lao động thực nhận sau khi đã trừ các khoản bảo hiểm bắt buộc và thuế thu nhập cá nhân (nếu có). Với hình thức trả lương này, doanh nghiệp có trách nhiệm khấu trừ và nộp thay các khoản bảo hiểm, thuế theo quy định.

Ví dụ: Nếu công ty ký hợp đồng với nhân viên A theo mức lương NET là 10 triệu đồng/tháng, thì mỗi tháng nhân viên A sẽ nhận đủ 10 triệu đồng. Toàn bộ các khoản phải đóng khác (bảo hiểm, thuế TNCN…) sẽ do doanh nghiệp chi trả.

2. Cách tính thuế TNCN theo lương NET mới nhất

Công thức tính lương NET có thể diễn giải như sau:

Lương NET = Lương tổng (Gross) – Các khoản trừ (Bảo hiểm + Thuế TNCN)

Theo quy định tại khoản 4 Điều 7 của Thông tư 111/2013/TT-BTC, được sửa đổi bởi khoản 1 Điều 14 của Thông tư 92/2015/TT-BTC, nội dung cụ thể như sau:

Căn cứ tính thuế đối với thu nhập chịu thuế từ kinh doanh, từ tiền lương, tiền công

…

4. Quy đổi thu nhập không bao gồm thuế thành thu nhập tính thuế

Trường hợp tổ chức, cá nhân trả thu nhập từ tiền lương, tiền công cho người lao động theo hướng dẫn tại khoản 2, Điều 2 Thông tư này không bao gồm thuế thì phải quy đổi thu nhập không bao gồm thuế thành thu nhập tính thuế theo Phụ lục số 02/PL-TNCN ban hành kèm theo Thông tư này để xác định thu nhập chịu thuế. Cụ thể như sau:

a) Thu nhập làm căn cứ quy đổi thành thu nhập tính thuế là thu nhập thực nhận (không bao gồm thu nhập được miễn thuế) cộng (+) các khoản lợi ích do người sử dụng lao động trả thay cho người lao động (nếu có) trừ (-) các khoản giảm trừ. Trường hợp người sử dụng lao động áp dụng chính sách “tiền thuế giả định”, “tiền nhà giả định” thì thu nhập làm căn cứ quy đổi thành thu nhập tính thuế không bao gồm “tiền thuế giả định”, “tiền nhà giả định”. Trường hợp trong các khoản trả thay có tiền thuê nhà thì tiền thuê nhà tính vào thu nhập làm căn cứ quy đổi bằng số thực trả nhưng không vượt quá 15% tổng thu nhập chịu thuế phát sinh tại đơn vị không phân biệt nơi trả thu nhập (chưa bao gồm tiền thuê nhà, điện, nước và các dịch vụ kèm theo thực tế phát sinh, “tiền nhà giả định” (nếu có)).

….

b) Trường hợp cá nhân thuộc diện quyết toán thuế theo quy định thì thu nhập chịu thuế của năm là tổng thu nhập chịu thuế của từng tháng được xác định trên cơ sở thu nhập tính thuế đã quy đổi. Trường hợp cá nhân có thu nhập không bao gồm thuế từ nhiều tổ chức trả thu nhập thì thu nhập chịu thuế của năm là tổng thu nhập chịu thuế từng tháng tại các tổ chức trả thu nhập trong năm.

Theo quy định, để tính thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập không bao gồm thuế (hay còn gọi là lương NET), cần phải chuyển đổi thu nhập thực nhận thành thu nhập tính thuế TNCN theo công thức sau:

Thu nhập làm căn cứ quy đổi = Thu nhập thực nhận + các khoản trả thay – các khoản giảm trừ

Cụ thể:

• Thu nhập thực nhận là số tiền lương, tiền công mà người lao động nhận được hàng tháng trước thuế (hay lương NET).
• Các khoản trả thay là những khoản lợi ích bằng tiền hoặc hiện vật mà người sử dụng lao động chi trả cho người lao động theo quy định.
• Các khoản giảm trừ bao gồm các khoản giảm trừ gia cảnh, bảo hiểm, quỹ hưu trí tự nguyện, đóng góp từ thiện, khuyến học, và các khoản khác theo quy định tại Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC và Điều 15 Thông tư 92/2015/TT-BTC.

Ví dụ dưới đây minh họa trường hợp người lao động được trả lương NET, tức là số tiền nhận về đã được doanh nghiệp khấu trừ và nộp thay các khoản thuế, bảo hiểm theo quy định.

Ví dụ: Công ty Kế Toán – Thuế AZTAX ký hợp đồng lao động có thời hạn 24 tháng với anh Trịnh Quang Huy. Trong tháng 1/2026, anh Huy có các khoản thu nhập và nghĩa vụ phát sinh (đơn vị tính: đồng/tháng) như sau:

• Tổng tiền lương theo ngày công trong tháng: 30.000.000 đồng.
• Khoản hỗ trợ ăn trưa thực tế trong tháng: 1.000.000 đồng.
• Số tiền bảo hiểm bắt buộc anh Huy phải tham gia: 3.000.000 đồng.
• Thuế thu nhập cá nhân phát sinh do công ty thực hiện khấu trừ và nộp thay theo quy định.
• Anh Huy đăng ký giảm trừ gia cảnh cho bản thân tại công ty, không có người phụ thuộc và không phát sinh các khoản đóng góp được khấu trừ khác.

Với hình thức chi trả nêu trên, thu nhập mà anh Trịnh Quang Huy nhận được tại Công ty Kế Toán – Thuế AZTAX là lương NET.

BẢNG QUY ĐỔI THU NHẬP KHÔNG BAO GỒM THUẾ RA THU NHẬP TÍNH THUẾ

Sau khi quy đổi thu nhập từ lương NET thành thu nhập tính thuế, công thức tính thuế TNCN phải nộp được xác định như sau:

Số thuế TNCN phải nộp = Thu nhập tính thuế TNCN x Thuế suất

Trong đó:

• Thu nhập tính thuế TNCN là thu nhập chịu thuế từ tiền lương, tiền công, trừ đi các khoản giảm trừ theo hướng dẫn tại Điều 8 Thông tư 111/2013/TT-BTC và khoản 1 Điều 7 Thông tư 111/2013/TT-BTC.
• Thuế suất áp dụng theo Biểu thuế lũy tiến từng phần đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công.

Vì vậy, khi tính thuế TNCN theo lương NET, người lao động cần thực hiện bước quy đổi từ thu nhập thực nhận (lương NET) thành thu nhập tính thuế (lương Gross) và sau đó áp dụng các bước tính thuế theo quy định tại Điều 7 Thông tư 111/2013/TT-BTC.

3. Hướng dẫn quyết toán thuế TNCN với lương NET

Quyết toán thuế với lương NET không chỉ giúp bạn hoàn thiện nghĩa vụ thuế của mình, mà còn giúp bạn hiểu rõ hơn về số thuế phải nộp và quyền lợi được hưởng. Quá trình này đòi hỏi sự hiểu biết chính xác về cách tính thuế, các khoản giảm trừ, cũng như các bước cần thiết để đảm bảo bạn thực hiện đúng quy trình.

Căn cứ Điều 7 Thông tư 111/2013/TT-BTC, nếu cá nhân thuộc diện phải quyết toán thuế thì thu nhập chịu thuế trong năm được tính bằng tổng thu nhập chịu thuế của từng tháng, dựa trên phần thu nhập tính thuế đã được quy đổi.

Trong trường hợp một cá nhân có thu nhập chưa bao gồm thuế từ nhiều đơn vị chi trả khác nhau, thì thu nhập chịu thuế của năm chính là tổng cộng thu nhập chịu thuế hàng tháng tại tất cả các đơn vị đó trong năm.

Ví dụ: Ông A ngoài khoản lương nhận từ Công ty Thái Sơn còn ký hợp đồng lao động với Công ty B với mức lương 12 triệu đồng/tháng, đồng thời Công ty B cũng thực hiện nghĩa vụ nộp thay thuế TNCN cho ông A.

Cách tính quyết toán thuế TNCN năm 2023 của ông A được xác định như sau:

• Thu nhập chịu thuế tại Công ty Thái Sơn: 9,167 triệu đồng x 12 tháng = 110,004 triệu đồng.
• Thu nhập chịu thuế tại Công ty B: [(12 triệu – 0,75 triệu) / 0,85] x 12 tháng = 158,82 triệu đồng.
• Tổng thu nhập chịu thuế từ cả hai công ty: 110,004 triệu + 158,82 triệu = 268,824 triệu đồng.

Từ đó, thu nhập tính thuế bình quân tháng của ông A là: (268,824 triệu : 12 tháng) – (11 triệu + 1,5 triệu) = 9,902 triệu đồng.

Số thuế TNCN phải nộp trong năm được tính: (9,902 triệu x 10% – 0,25 triệu) x 12 tháng = 8,9924 triệu đồng.

4. Ví dụ về cách tính thuế TNCN lương NET trong tình huống cụ thể

Việc hiểu rõ cách tính thuế TNCN lương NET không chỉ giúp người lao động đảm bảo quyền lợi mà còn giúp các doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ thuế đúng quy định, tránh những sai sót không đáng có.

4.1 Lương NET và không có khoản trả thay

Công ty XYZ ký hợp đồng lao động với anh Phan Hoàng Minh, với thời gian làm việc là 24 tháng. Trong tháng 1 năm 2024, anh Minh có thu nhập tại công ty XYZ như sau:

• Lương chính theo số ngày công thực tế làm việc trong tháng: 22.500.000đ
• Phụ cấp ăn trưa thực tế nhận trong tháng: 850.000đ
• Số tiền bảo hiểm bắt buộc anh Minh phải đóng là: 2.200.000đ
• Công ty XYZ sẽ thực hiện việc nộp thuế thu nhập cá nhân thay cho anh Minh.
• Anh Minh thực hiện giảm trừ gia cảnh cho bản thân, không có người phụ thuộc và không có đóng góp từ thiện.

Cách tính thuế thu nhập cá nhân 2024 của anh Minh sẽ được thực hiện như sau:

Bước 1: Tính toán thu nhập quy đổi

• Đầu tiên, cần tính toán thu nhập làm căn cứ quy đổi từ thu nhập thực tế nhận được. Công thức như sau:

• • Thu nhập làm căn cứ quy đổi = (Lương chính + Tiền phụ cấp ăn trưa – Tiền ăn miễn thuế) + 0 – (Giảm trừ gia cảnh + Giảm trừ bảo hiểm xã hội)
• Áp dụng vào ví dụ: (22.500.000 + 850.000 – 500.000) + 0 – (10.000.000 + 2.200.000) = 11.650.000đ

Bước 2: Tính thu nhập tính thuế từ thu nhập quy đổi

• Dựa trên thu nhập làm căn cứ quy đổi, ta áp dụng bảng quy đổi của Phụ lục số 02/PL-TNCN để tính thu nhập tính thuế. Cụ thể, với mức thu nhập quy đổi là 11.650.000đ, áp dụng công thức:

• • Thu nhập tính thuế = (Thu nhập quy đổi – 750.000đ) / 0,85
  • Thu nhập tính thuế = (11.650.000 – 750.000) / 0,85 = 12.941.177đ

Bước 3: Tính toán số thuế TNCN phải nộp

• Sau khi xác định thu nhập tính thuế, ta sẽ tính số thuế phải nộp dựa trên biểu thuế lũy tiến theo từng phần. Với thu nhập tính thuế là 12.941.177đ, anh Minh thuộc bậc thuế 3 với thuế suất 15%. Áp dụng công thức tính thuế:

• • Số thuế phải nộp = 15% x 12.941.177đ – 750.000đ
  • Số thuế phải nộp = 1.941.177đ

Kết luận: Số thuế thu nhập cá nhân mà Công ty XYZ phải nộp thay cho anh Phan Hoàng Minh trong tháng 1/2024 là 1.941.177đ.

4.2 Lương NET và bảo hiểm do công ty đóng thay

Công ty XYZ đã ký hợp đồng lao động lâu dài với anh Nguyễn Văn B. Trong tháng 6 năm 2026, anh B nhận thu nhập tại công ty như sau:

• Lương chính theo số ngày làm việc thực tế trong tháng là: 18.500.000 VND
• Phụ cấp ăn trưa được nhận trong tháng là: 500.000 VND
• Công ty XYZ đóng thay các khoản bảo hiểm bắt buộc cho anh B là 2.000.000 VND.
• Công ty XYZ chịu trách nhiệm nộp thuế thu nhập cá nhân thay cho anh B.
• Anh B lấy giảm trừ gia cảnh cho bản thân tại công ty XYZ và có 1 người phụ thuộc đã đăng ký tại công ty. Không phát sinh các khoản đóng góp từ thiện, nhân đạo, khuyến học.

=> Như vậy, anh B đang được trả lương NET tại công ty XYZ.

Cách tính thuế tncn theo lương NET của anh B:

Bước 1: Tính toán thu nhập quy đổi

Để có thể tính thuế một cách chính xác, ta cần phải tính lại thu nhập thực nhận, các khoản trả thay và các khoản giảm trừ gia cảnh.

• Thu nhập làm căn cứ quy đổi = (Lương chính 18.500.000 + Phụ cấp ăn trưa 500.000) – 500.000 (Khoản tiền ăn miễn thuế) + 2.000.000 (Bảo hiểm công ty đóng) – (Giảm trừ bản thân 11.000.000 + Giảm trừ người phụ thuộc 4.400.000)
• Thu nhập làm căn cứ quy đổi = (18.500.000 + 500.000) – 500.000 + 2.000.000 – (11.000.000 + 4.400.000) = 18.500.000 + 2.000.000 – 15.400.000 = 5.100.000 VND

Bước 2: Quy đổi thu nhập thực tế thành thu nhập tính thuế

Sau khi tính được thu nhập quy đổi, bước tiếp theo là áp dụng quy tắc quy đổi để xác định mức thu nhập phải chịu thuế.

• Thu nhập tính thuế = Thu nhập làm căn cứ quy đổi / 0,95
• Thu nhập tính thuế = 5.100.000 / 0,95 = 5.368.421 VND

Bước 3: Áp dụng biểu thuế lũy tiến để tính số thuế TNCN

Sau khi đã có thu nhập tính thuế, ta tiến hành xác định mức thuế phải nộp theo các bậc thuế lũy tiến từng phần.

• Thu nhập tính thuế là 5.368.421 VND, nằm trong bậc 1 (từ 5 triệu đồng đến 10 triệu đồng/tháng) với thuế suất 5%.
• Số thuế TNCN phải nộp = 5% x 5.368.421 = 268.421 VND

Kết luận: Công ty XYZ phải nộp thay cho anh Nguyễn Văn B 268.421 VND thuế thu nhập cá nhân trong tháng 6 năm 2026.

4.3 Lương NET và các khoản trả thay tiền thuê nhà

Công ty Kế Toán Minh Tâm ký hợp đồng lao động 24 tháng với chị Lê Thị Lan. Trong tháng 2 năm 2026, chị Lan nhận được các khoản thu nhập tại Công ty Kế Toán Minh Tâm như sau:

• Lương chính theo ngày công làm việc thực tế là: 18.000.000đ
• Phụ cấp ăn trưa thực tế được nhận trong tháng là: 600.000đ
• Công ty Minh Tâm đóng bảo hiểm cho chị Lan là: 1.800.000đ
• Công ty Minh Tâm trả thay tiền thuê nhà cho chị Lan là: 2.500.000đ
• Công ty Minh Tâm sẽ nộp thuế thu nhập cá nhân thay cho chị Lan.
• Chị Lan lấy giảm trừ gia cảnh cho bản thân tại công ty Minh Tâm, không có người phụ thuộc và không có khoản đóng góp từ thiện, nhân đạo, khuyến học.

=> Do đó, chị Lan đang được trả lương NET tại Công ty Kế Toán Minh Tâm.

Cách tính thuế thu nhập cá nhân theo lương NET của chị Lan:

Bước 1: Xác định thu nhập làm căn cứ quy đổi (không tính tiền thuê nhà)

• Thu nhập thực nhận: 18.000.000đ + 600.000đ (phụ cấp ăn trưa) = 18.600.000đ
• Các khoản trả thay: Công ty đóng bảo hiểm cho chị Lan (1.800.000đ)
• Các khoản giảm trừ: 650.000đ cho bảo hiểm xã hội, 9.500.000đ là giảm trừ gia cảnh cho bản thân chị Lan.

Công thức tính thu nhập làm căn cứ quy đổi: Thu nhập làm căn cứ quy đổi = (18.600.000 + 1.800.000) – (650.000 + 9.500.000)
= 18.600.000 + 1.800.000 – 10.150.000 = 10.250.000đ

Bước 2: Quy đổi thu nhập tính thuế chưa bao gồm tiền thuê nhà

• Với thu nhập làm căn cứ quy đổi là 10.250.000đ, áp dụng theo Phụ lục số 02/PL-TNCN, thu nhập này nằm trong khoảng từ 6 triệu đến 12 triệu đồng. Công thức tính thu nhập tính thuế là:

Thu nhập tính thuế = (10.250.000 – 200.000) / 0.9 = 11.388.889đ

Bước 3: Xác định thu nhập chịu thuế (không bao gồm tiền thuê nhà)

• Thu nhập chịu thuế chưa bao gồm tiền thuê nhà = Thu nhập tính thuế + Các khoản giảm trừ
  = 11.388.889 + 9.500.000 + 1.800.000 = 22.688.889đ

Bước 4: Tính 15% của tổng thu nhập chịu thuế (không bao gồm tiền thuê nhà)

• 15% của tổng thu nhập chịu thuế = 15% x 22.688.889 = 3.403.333đ
• So với số tiền thuê nhà mà công ty trả thay là 2.500.000đ, thì 2.500.000đ không vượt quá 3.403.333đ. Do đó, toàn bộ số tiền 2.500.000đ sẽ được tính vào thu nhập chịu thuế.

Bước 5: Xác định thu nhập làm căn cứ quy đổi (có tính tiền thuê nhà)

• Thu nhập làm căn cứ quy đổi với tiền thuê nhà được tính:
  Thu nhập làm căn cứ quy đổi = (18.600.000 + 4.300.000) – (10.150.000) = 12.750.000đ

Bước 6: Quy đổi thu nhập tính thuế (bao gồm tiền thuê nhà)

• Với thu nhập làm căn cứ quy đổi là 12.750.000đ, thu nhập này nằm trong khoảng từ 9 triệu đến 18 triệu đồng. Công thức tính thu nhập tính thuế là:
• Thu nhập tính thuế = (12.750.000 – 750.000) / 0.85 = 14.117.647đ

Bước 7: Xác định số thuế thu nhập cá nhân phải nộp

• Với thu nhập tính thuế là 14.117.647đ, chị Lan thuộc bậc 3 (thu nhập từ 10 triệu đến 18 triệu đồng). Công thức tính thuế là:
• Thuế TNCN = 15% x 14.117.647 – 750.000 = 1.262.647đ

Kết quả cuối cùng: Số thuế thu nhập cá nhân mà chị Lan phải nộp cho tháng 2 năm 2026 là: 1.262.647đ.

5. Lương NET có được hoàn thuế không?

Việc hoàn thuế không chỉ giúp khôi phục lại một phần tài chính cho người nộp thuế, mà còn đảm bảo quyền lợi hợp pháp trong quá trình thực hiện nghĩa vụ thuế. Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp đều đủ điều kiện để hoàn thuế, và các quy định pháp lý về hoàn thuế có thể thay đổi tùy thuộc vào từng tình huống cụ thể.

Theo quy định tại Điều 8 Luật Thuế Thu nhập cá nhân năm 2007, nội dung được quy định như sau:

Quản lý thuế và hoàn thuế

1. Việc đăng ký thuế, kê khai, khấu trừ thuế, nộp thuế, quyết toán thuế, hoàn thuế, xử lý vi phạm pháp luật về thuế và các biện pháp quản lý thuế được thực hiện theo quy định của pháp luật về quản lý thuế.

2. Cá nhân được hoàn thuế trong các trường hợp sau đây:

a) Số tiền thuế đã nộp lớn hơn số thuế phải nộp;

b) Cá nhân đã nộp thuế nhưng có thu nhập tính thuế chưa đến mức phải nộp thuế;

c) Các trường hợp khác theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Theo quy định, người lao động có thể được hoàn thuế thu nhập cá nhân trong các trường hợp sau:

• Số thuế đã nộp vượt quá số thuế phải nộp thực tế;
• Người lao động đã nộp thuế nhưng thu nhập tính thuế không đạt mức phải nộp thuế;
• Các trường hợp khác theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Như vậy, theo các quy định hiện hành, khi cá nhân nhận lương NET và có số thuế nộp thừa, quá trình hoàn thuế sẽ được thực hiện như sau:

• Nếu cá nhân ủy quyền cho tổ chức hoặc cá nhân chi trả thu nhập thực hiện quyết toán thuế thay, việc hoàn thuế sẽ được thực hiện qua tổ chức hoặc cá nhân đó.
• Nếu cá nhân tự thực hiện quyết toán thuế, họ sẽ trực tiếp làm thủ tục với cơ quan thuế.

Cần lưu ý rằng, tùy theo thỏa thuận trong hợp đồng lao động về việc hoàn thuế, sẽ có những điều kiện khác nhau:

• Nếu hợp đồng lao động quy định cá nhân không chịu trách nhiệm về thuế, tổ chức chi trả sẽ chịu trách nhiệm nộp thuế và thực hiện các nghĩa vụ liên quan. Trong trường hợp này, cá nhân sẽ nhận số tiền hoàn thuế từ tổ chức chi trả nếu có khoản thuế khấu trừ thừa.
• Nếu hợp đồng lao động không quy định rõ về trách nhiệm và quyền lợi của tổ chức chi trả, cá nhân sẽ là người trực tiếp nhận số tiền hoàn thuế.

Tóm lại, hiểu rõ cách tính thuế TNCN theo lương NET mới nhất năm 2026 giúp người lao động dễ dàng tính toán và đảm bảo quyền lợi thuế của mình. Việc nắm vững quy định về thuế thu nhập cá nhân không chỉ giúp tuân thủ đúng quy định của pháp luật mà còn giúp tối ưu hóa thu nhập thực tế. Nếu bạn có nhu cầu sử dụng dịch vụ báo cáo thuế hoặc còn bất cứ thắc mắc nào liên quan tới lương NET tính thuế TNCN như thế nào, hãy liên hệ với AZTAX qua hotline 0932.383.089 để được hỗ trợ nhanh nhất nhé!