Báo cáo tài chính đã được kiểm toán là gì? Đối tượng của báo cáo tài chính đã được kiểm toán là ai? Nguyên tắc cơ bản của báo cáo tài chính ra sao? Tất cả sẽ được AZTAX giải đáp qua bài viết sau đây.
1. Báo cáo tài chính đã được kiểm toán là gì?
Báo cáo tài chính đã được kiểm toán là bản báo cáo tài chính đầy đủ và chính xác sau khi được kiểm tra bởi các kiểm toán viên. Đây là kết quả của việc xác minh và đảm bảo tính chính xác và trung thực của các số liệu. Báo cáo tài chính như vậy được xây dựng để đáp ứng nhu cầu thông tin của các bên quan tâm đối với Báo cáo tài chính. Trong quá trình này, hệ thống chuẩn mực kế toán và kiểm toán được sử dụng như một thước đo để đánh giá chất lượng của quá trình kiểm toán và báo cáo tài chính. Quy trình kiểm toán báo cáo tài chính gồm 3 bước:
Bước 1: Lập kế hoạch:
- Công ty kiểm toán cần lập kế hoạch chi tiết, mô tả rõ phạm vi và cách tiến hành kiểm toán. Sau khi tìm hiểu về khách hàng và đánh giá hệ thống kiểm soát, họ chuẩn bị phương tiện và nhân sự.
- Bản kế hoạch cần đầy đủ thông tin để làm nền tảng, đồng thời nhận định và đánh giá rủi ro gian lận và sai sót trong BCTC và cơ sở dẫn liệu.
Bước 2: Thực hiện kiểm toán:
Các kiểm toán viên sẽ sử dụng phương pháp kỹ thuật tương ứng với từng đối tượng để thu thập số liệu chính xác. Quá trình này đặt nền tảng cho việc thực hiện chủ động và tích cực kế hoạch kiểm toán, bao gồm cả lập chương trình kiểm toán. Mục tiêu của quá trình là đưa ra ý kiến về tính xác thực và hợp lý của Báo cáo tài chính của doanh nghiệp
Bước 3: Tổng hợp và kết luận
- Sau bước phân tích và đánh giá ở giai đoạn thứ hai, kiểm toán viên sẽ kết luận trong biên bản, lập báo cáo, và xử lý các phát sinh nếu có. Kết quả có thể là chấp nhận hoặc không chấp nhận toàn bộ.
- Các công việc tiền đánh giá bao gồm xem xét nợ, sự kiện sau ngày kết thúc niên độ, kiểm tra tính liên tục của hoạt động doanh nghiệp và thu thập giải trình từ Ban giám đốc (nếu có).
- Hoàn thành ba bước trên, báo cáo tài chính sẽ trở thành báo cáo tài chính đã được kiểm toán.
Xem thêm: Báo cáo tài chính có mấy loại trong doanh nghiệp 2026?
Xem thêm: Báo cáo tài chính công ty nước ngoài tại Việt Nam 2026
2. Mục đích, vai trò và lợi ích của báo cáo tài chính
2.1 Mục đích kiểm toán báo cáo tài chính
Mục đích của kiểm toán báo cáo tài chính là tăng cường độ tin cậy của người sử dụng đối với báo cáo tài chính. Điều này được đạt được thông qua việc kiểm toán viên đưa ra ý kiến về việc liệu báo cáo tài chính có được lập, trên các khía cạnh quan trọng, và có phù hợp với các nguyên tắc lập và trình bày báo cáo tài chính.
Đối với hầu hết các nguyên tắc về lập và trình bày báo cáo tài chính cho mục đích chung, kiểm toán viên cần phải đưa ra ý kiến về tính trung thực và hợp lý của báo cáo tài chính. Điều này bao gồm việc xem xét xem báo cáo có được lập và trình bày đúng cách trên các khía cạnh quan trọng, và liệu nó có tuân theo nguyên tắc lập và trình bày báo cáo tài chính được áp dụng hay không.
2.2 Vai trò của kiểm toán báo cáo tài chính
Kiểm toán báo cáo tài chính đóng vai trò quan trọng trong đảm bảo tính minh bạch, tin cậy và trung thực trong thông báo về tài chính của tổ chức. Nó đảm bảo rằng thông tin tài chính đưa ra cho cổ đông, nhà đầu tư và người quản lý là chính xác và đáng tin cậy
Việc chọn một công ty kiểm toán uy tín là quyết định quan trọng, vì nó đảm bảo quá trình kiểm toán được thực hiện kỹ lưỡng và đáng tin cậy. Công ty kiểm toán đáng tin cậy không chỉ mang lại ý kiến khách quan mà còn hỗ trợ cải thiện quản lý nội bộ và tăng cường tin cậy của thông tin tài chính. Tóm lại, kiểm toán báo cáo tài chính chơi vai trò quan trọng trong việc đảm bảo tính chính xác và tin cậy của thông tin tài chính, xây dựng niềm tin cho các bên liên quan.
Kiểm toán báo cáo tài chính không chỉ giúp tăng cường quản lý nội bộ và phát hiện sai sót, vi phạm pháp luật tài chính, mà còn xây dựng niềm tin cho các bên liên quan và cung cấp cơ sở quyết định kinh doanh hiệu quả.
2.3 Lợi ích kiểm toán BCTC mang lại
- Hỗ trợ doanh nghiệp tuân thủ pháp luật và quy định tài chính kế toán của nhà nước
- Đối với các công ty bắt buộc phải báo cáo kiểm toán theo yêu cầu của nhà nước, báo cáo kiểm toán tài chính giúp doanh nghiệp hoàn thành nhiệm vụ của mình một cách hoàn thiện đối với cơ quan nhà nước
- Kiểm toán báo cáo tài chính giúp doanh nghiệp tự nhìn nhận và dự đoán đánh giá từ bên thứ ba, từ đó đề xuất kế hoạch dự trù. Ngoài ra, doanh nghiệp cũng có cơ hội xem xét và điều chỉnh thông tin trên báo cáo tài chính để đảm bảo tính chính xác và tránh hiểu lầm từ đối tượng đọc
- Kiểm toán báo cáo tài chính tăng giá trị và minh bạch của báo cáo, nâng cao uy tín doanh nghiệp trên thị trường. Báo cáo đã kiểm toán mang lại an tâm và tín nhiệm cho người đọc và nhà đầu tư.
- Kiểm toán báo cáo tài chính giúp phát hiện lỗ hổng trong tài chính kế toán và các hoạt động kinh doanh. Điều này giúp doanh nghiệp kịp thời điều chỉnh và phát triển hiệu quả hơn trong tương lai.
- Kiểm toán báo cáo tài chính mang lại lợi ích lớn về sự kịp thời cho doanh nghiệp. Phát hiện sai sót quan trọng trong báo cáo tài chính sớm giúp doanh nghiệp thực hiện điều chỉnh kịp thời và nắm bắt tình hình kinh doanh, đồng thời thúc đẩy quá trình phát triển.
Xem thêm: Điểm khác nhau giữa báo cáo tài chính thuế và báo cáo tài chính nội bộ
3. Đối tượng của báo cáo tài chính đã được kiểm toán
Căn cứ theo quy định tại Luật số 67/011/QH12, báo cáo kiểm toán của các doanh nghiệp phải trải qua quá trình kiểm toán bao gồm các đối tượng sau:
- Tổ chức tín dụng, bao gồm cả chi nhánh ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam
- Ngân hàng, tổ chức tài chính, quỹ tín dụng
- Doanh nghiệp bảo hiểm, tái bảo hiểm, môi giới bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ ở nước ngoài.
- Doanh nghiệp mà các tổng công ty nhà nước nắm giữ từ 20% quyền biểu quyết.
- Công ty đại chúng, tổ chức phát hành hoặc kinh doanh chứng khoán.
- Doanh nghiệp niêm yết, tổ chức phát hành chứng khoán nắm giữ 20% quyền biểu quyết trở lên.
- Doanh nghiệp nhà nước.
- Đối tượng của báo cáo tài chính được kiểm toán bao gồm:
- Bảng cân đối tài khoản
- Bảng BCTC được kiểm toán
- Bảng cân đối kế toán
- Kết quả hoạt động kinh doanh được kiểm toán
- Thư báo cáo lưu chuyển tiền tệ
- Bản thuyết minh BCTC được kiểm toán.
3. Nguyên tắc cơ bản báo cáo tài chính đã được kiểm toán
Nguyên tắc của bản báo cáo tài chính đã được kiểm toán bao gồm:
- Độc lập
- Chính trực
- Khách quan
- Năng lực chuyên môn và tính thận trọng
- Tính bảo mật
- Tư cách nghề nghiệp
- Tuân thủ chuẩn mực chuyên môn
- Tuân thủ chuẩn mực kiểm toán
- Kiểm toán viên phải có thái độ hoài nghi mang tính nghề nghiệp
4. Nội dung cơ bản báo cáo tài chính cần đảm bảo
Báo cáo tài chính năm của doanh nghiệp cần được kiểm toán, tuân thủ chuẩn mực kiểm toán Việt Nam và quốc tế.. Trong quá trình kiểm toán BCTC được thực hiện với các nội dung:
- Tình trạng quản lý, kết quả của việc sử dụng tài sản, nguồn vốn của doanh nghiệp.
- Việc thực hiện nhiệm vụ của doanh nghiệp đối với cơ quan quản lý kinh tế tài chính – kế toán thống kê của Nhà nước.
Công tác kiểm toán BCTC phải làm rõ được các thông tin sau:
- Báo cáo tài chính (BCTC) được lập dựa trên cơ sở các chế độ tài chính, kế toán hiện hành của Nhà nước Việt Nam
- BCTC cần phản ánh trung thực tình hình tài chính của doanh nghiệp tại thời điểm kế toán
Hoạt động kiểm toán BCTC cũng đóng góp nhận xét về hệ thống kiểm soát nội bộ và hệ thống kế toán của đơn vị.:
- Công tác kế toán doanh nghiệp đã chuẩn xác chưa? Các ghi chép về hóa đơn và chứng từ kế toán, cách ghi sổ kế toán và công tác quản lý, lưu trữ giấy tờ của bộ phận kế toán đã đúng quy định và rõ ràng chưa?
- Cách thức và phương pháp lập Báo cáo tài chính của bộ phận kế toán và các Báo cáo quản trị, các tài liệu kế toán có liên quan đã được thực hiện như thế nào?
- Công tác hạch toán kế toán và hệ thống kiểm soát nội bộ. Kết quả của nội dung cuộc kiểm toán là giai đoạn cuối mà kiểm toán viên và công ty kiểm toán sẽ phải gửi doanh nghiệp Báo cáo kiểm toán về Báo cáo tài chính kết thúc kỳ/năm.
AZTAX tự hào giới thiệu dịch vụ làm báo cáo tài chính cuối năm, mang lại sự chuyên nghiệp và đáng tin cậy cho doanh nghiệp của bạn. Chúng tôi có đội ngũ chuyên viên tài chính chất lượng cao, sẵn sàng hỗ trợ bạn trong việc biên soạn và kiểm soát báo cáo tài chính để đảm bảo tính chính xác và tuân thủ các quy định pháp luật.
Trên đây những thông tin về báo cáo tài chính đã được kiểm toán và các thông tin liên quan. Báo cáo tài chính đóng vai trò rất quan trọng trong mọi doanh nghiệp. Hy vọng qua bài viết bài có thể cung cấp phần nào thông tin hữu ích đến cho quý khách. Nếu quý khách hàng còn bất cứ thắc mắc gì, đừng ngần ngại hãy liên hệ ngay với AZTAX để được hỗ trợ nhanh chóng và tận tâm.
5. Câu hỏi thường gặp về báo cáo tài chính đã được kiểm toán
5.1 Báo cáo tài chính đã được kiểm toán là gì và bao gồm những thành phần nào?
Báo cáo tài chính đã được kiểm toán là bộ Báo cáo tài chính (BCTC) do doanh nghiệp lập, đã được một chính thức kiểm tra, xác minh và đưa ra ý kiến độc lập bởi công ty kiểm toán độc lập được phép hoạt động tại Việt Nam.
Một bộ BCTC đã kiểm toán đầy đủ bao gồm:
- Báo cáo kiểm toán độc lập (chứa ý kiến của Kiểm toán viên).
- Báo cáo tình hình tài chính (hoặc Bảng cân đối kế toán).
- Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh.
- Báo cáo lưu chuyển tiền tệ.
- Bản thuyết minh Báo cáo tài chính.
5.2 Những doanh nghiệp nào bắt buộc phải có báo cáo tài chính đã được kiểm toán?
Căn cứ Điều 15 Nghị định 17/2012/NĐ-CP (hướng dẫn Luật Kiểm toán độc lập), các nhóm doanh nghiệp bắt buộc phải kiểm toán BCTC hàng năm gồm:
- Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI).
- Tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, công ty tài chính.
- Doanh nghiệp nhà nước (trừ doanh nghiệp nhà nước hoạt động trong lĩnh vực bí mật nhà nước).
- Công ty đại chúng, tổ chức phát hành và tổ chức kinh doanh chứng khoán.
- Doanh nghiệp thực hiện dự án quan trọng quốc gia / dự án nhóm A sử dụng vốn nhà nước.
5.3 Thời hạn nộp báo cáo tài chính đã được kiểm toán là khi nào và nộp cho cơ quan nào?
Thời hạn nộp chậm nhất là ngày thứ 90 (hoặc ngày cuối cùng của tháng thứ 3) kể từ ngày kết thúc năm tài chính (thường là ngày 31/03 năm sau đối với kỳ kế toán theo năm dương lịch).
Doanh nghiệp thuộc đối tượng bắt buộc kiểm toán phải nộp BCTC đã kiểm toán kèm Báo cáo kiểm toán cho các cơ quan:
- Cơ quan Thuế quản lý trực tiếp.
- Cơ quan Thống kê (Cục/Hạt Thống kê).
- Cơ quan Đăng ký kinh doanh (Sở Kế hoạch và Đầu tư).
- Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và Sở Giao dịch Chứng khoán (đối với công ty đại chúng/niêm yết).
5.4 Báo cáo tài chính kiểm toán của doanh nghiệp FDI có bắt buộc phải nộp bằng Đồng Việt Nam (VND)?
Có. Theo quy định tại Điều 6 Thông tư 99/2025/TT-BTC (áp dụng cho kỳ BCTC từ năm 2026), trường hợp doanh nghiệp FDI sử dụng ngoại tệ (USD, EUR…) làm đơn vị tiền tệ ghi sổ kế toán thì:
- BCTC nộp cho cơ quan quản lý nhà nước hoặc công bố ra công chúng bắt buộc phải quy đổi và trình bày bằng Đồng Việt Nam (VND).
- Báo cáo tài chính được kiểm toán và phát hành báo cáo kiểm toán pháp lý phải là phiên bản bằng VND.
5.5 Doanh nghiệp không thực hiện kiểm toán hoặc chậm nộp BCTC đã kiểm toán sẽ bị phạt bao nhiêu?
Căn cứ Điều 12 Nghị định 41/2018/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 102/2021/NĐ-CP):
- Phạt từ 10.000.000 – 20.000.000 VNĐ: Đối với hành vi nộp BCTC chưa được kiểm toán đối với các trường hợp pháp luật quy định phải kiểm toán.
- Phạt từ 20.000.000 – 30.000.000 VNĐ: Nộp chậm BCTC đã được kiểm toán từ 03 tháng trở lên so với thời hạn quy định.
- Phạt từ 40.000.000 – 50.000.000 VNĐ: Không thực hiện kiểm toán BCTC theo quy định pháp luật.
Lưu ý: Mức phạt tiền trên áp dụng đối với tổ chức vi phạm.
5.6 Các loại ý kiến kiểm toán trên BCTC ảnh hưởng như thế nào đến hồ sơ vay vốn và đấu thầu?
Báo cáo kiểm toán đưa ra 04 loại ý kiến: Chấp nhận toàn phần, Ngoại trừ, Trái ngược và Từ chối đưa ra ý kiến.
- Ý kiến Chấp nhận toàn phần: Minh chứng tính minh bạch, độ tin cậy cao nhất. Đây là điều kiện thuận lợi để hồ sơ vay vốn ngân hàng được phê duyệt hoặc đạt điểm tối đa trong hồ sơ năng lực dự thầu.
- Ý kiến Ngoại trừ / Trái ngược / Từ chối: Ngân hàng thường từ chối cấp tín dụng hoặc yêu cầu giải trình bổ sung; đồng thời có nguy cơ bị loại khỏi các gói thầu công do không đáp ứng năng lực tài chính minh bạch.
