Bạn đang thắc mắc rút bảo hiểm xã hội 1 lần được bao nhiêu và các yếu tố quyết định mức hưởng là gì? Thực tế, số tiền người lao động nhận khi rút BHXH một lần phụ thuộc vào thời gian đã đóng, mức lương đóng BHXH, cũng như các quy định mới nhất của Luật BHXH 2024. Bài viết dưới đây AZTAX sẽ giải thích chi tiết các yếu tố ảnh hưởng và cách tính mức hưởng BHXH một lần theo quy định hiện hành.
1. Những trường hợp được hưởng bảo hiểm xã hội 1 lần
Theo Điều 70 và Điều 102 Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH) năm 2024, người tham gia BHXH bắt buộc hoặc BHXH tự nguyện có thể được hưởng BHXH 1 lần nếu có yêu cầu và đáp ứng các điều kiện theo quy định. Tùy vào thời gian đóng, tình trạng sức khỏe, nơi cư trú hoặc trường hợp cụ thể, điều kiện hưởng BHXH 1 lần sẽ có sự khác nhau.
Dưới đây là những trường hợp người lao động cần biết:
- Đủ tuổi hưởng lương hưu nhưng chưa đủ 15 năm đóng BHXH: Người tham gia đã đủ tuổi hưởng lương hưu theo quy định nhưng có thời gian đóng BHXH chưa đủ 15 năm và không tiếp tục tham gia BHXH có thể được giải quyết hưởng BHXH 1 lần theo quy định.
- Ra nước ngoài để định cư: Người tham gia BHXH có nguyện vọng và đủ điều kiện ra nước ngoài để định cư được hưởng BHXH 1 lần theo quy định.
- Mắc một số bệnh, tình trạng sức khỏe đặc biệt: Người đang mắc một trong các bệnh sau thuộc trường hợp được hưởng BHXH 1 lần như ung thư, Bịa liệt, xơ gan mất bù, lao nặng, AIDS.
- Suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên hoặc là người khuyết tật đặc biệt nặng: Người có mức suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên hoặc người khuyết tật đặc biệt nặng thuộc trường hợp được hưởng BHXH 1 lần theo quy định.
- Người có thời gian đóng BHXH trước ngày 01/07/2025: Người lao động có thời gian đóng BHXH trước ngày 01/07/2025, sau 12 tháng không tiếp tục tham gia BHXH và có thời gian đóng chưa đủ 20 năm thì có thể thuộc trường hợp được hưởng BHXH 1 lần theo quy định.
- Một số trường hợp thuộc lực lượng quân đội, công an và cơ yếu: Sau khi phục viên, xuất ngũ hoặc thôi việc, nếu không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, không tham gia BHXH tự nguyện và chưa đủ điều kiện hưởng lương hưu, các đối tượng sau có thể được hưởng BHXH 1 lần
- Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp Quân đội nhân dân; sĩ quan, hạ sĩ quan nghiệp vụ, sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên môn kỹ thuật Công an nhân dân; người làm công tác cơ yếu hưởng lương như đối với quân nhân;
- Hạ sĩ quan, binh sĩ Quân đội nhân dân; hạ sĩ quan, chiến sĩ nghĩa vụ Công an nhân dân; học viên quân đội, công an, cơ yếu đang theo học được hưởng sinh hoạt phí;
- Dân quân thường trực.
- Người lao động là công dân nước ngoài làm việc tại Việt Nam: Theo khoản 2 Điều 2 Luật BHXH 2024, người lao động là công dân nước ngoài làm việc tại Việt Nam đã chấm dứt tham gia BHXH có thể hưởng BHXH 1 lần nếu thuộc một trong các trường hợp:
- Đủ tuổi hưởng lương hưu nhưng chưa đủ 15 năm đóng BHXH;
- Đang mắc một trong các bệnh: ung thư, bại liệt, xơ gan mất bù, lao nặng, AIDS;
- Có mức suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên hoặc là người khuyết tật đặc biệt nặng;
- Đủ điều kiện hưởng lương hưu nhưng không tiếp tục cư trú tại Việt Nam;
- Chấm dứt hợp đồng lao động hoặc giấy phép lao động, chứng chỉ hành nghề, giấy phép hành nghề hết hiệu lực và không được gia hạn.
2. Rút bảo hiểm xã hội 1 lần được bao nhiêu?
Số tiền BHXH 1 lần người lao động được nhận phụ thuộc vào thời gian đóng BHXH và mức bình quân tiền lương hoặc thu nhập tháng đóng BHXH. Cách tính có sự khác nhau giữa BHXH bắt buộc và BHXH tự nguyện.
2.1. Cách tính BHXH 1 lần đối với người tham gia BHXH bắt buộc
Trường hợp đóng BHXH từ đủ 1 năm trở lên:
Tiền BHXH 1 lần = (1,5 × Mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH × Thời gian đóng trước năm 2014) + (2 × Mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH × Thời gian đóng từ năm 2014 trở đi)
Trường hợp đóng BHXH chưa đủ 1 năm:
Tiền BHXH 1 lần = 22% × Tổng các mức tiền lương tháng đã đóng BHXH
Mức hưởng trong trường hợp này không vượt quá 2 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH.
Ví dụ 1: Đóng BHXH từ đủ 1 năm trở lên
Anh A có 8 năm đóng BHXH, trong đó có 3 năm đóng trước năm 2014 và 5 năm đóng từ năm 2014 trở đi. Mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH sau điều chỉnh là 8 triệu đồng/tháng.
Tiền BHXH 1 lần được tính: (1,5 × 8 triệu × 3) + (2 × 8 triệu × 5) = 36 triệu + 80 triệu = 116 triệu đồng
Như vậy, anh A dự kiến được nhận 116 triệu đồng BHXH 1 lần.
2.2. Cách tính BHXH 1 lần đối với người tham gia BHXH tự nguyện
Trường hợp đóng BHXH từ đủ 1 năm trở lên:
Tiền BHXH 1 lần = (1,5 × Mức bình quân thu nhập tháng đóng BHXH × Thời gian đóng trước năm 2014) + (2 × Mức bình quân thu nhập tháng đóng BHXH × Thời gian đóng từ năm 2014 trở đi) − Số tiền Nhà nước hỗ trợ đóng BHXH tự nguyện
Trường hợp hưởng BHXH 1 lần do mắc bệnh thuộc trường hợp luật định hoặc suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên, người khuyết tật đặc biệt nặng thì không trừ số tiền Nhà nước hỗ trợ đóng BHXH tự nguyện.
Trường hợp đóng BHXH tự nguyện chưa đủ 1 năm:
Tiền BHXH 1 lần = 22% × Tổng các mức thu nhập tháng đã đóng BHXH − Số tiền Nhà nước hỗ trợ đóng BHXH tự nguyện
Mức hưởng tối đa không vượt quá 2 tháng mức bình quân thu nhập tháng đóng BHXH.
Ví dụ: Đóng BHXH tự nguyện chưa đủ 1 năm
Chị B có 8 tháng đóng BHXH tự nguyện, tổng các mức thu nhập tháng đã đóng là 48 triệu đồng. Giả sử tổng số tiền Nhà nước hỗ trợ đóng trong thời gian này là 3 triệu đồng.
Tiền BHXH 1 lần được tính: 22% × 48 triệu − 3 triệu = 10,56 triệu − 3 triệu = 7,56 triệu đồng
Như vậy, chị B dự kiến nhận 7,56 triệu đồng, đồng thời mức hưởng phải bảo đảm không vượt quá 2 tháng mức bình quân thu nhập tháng đóng BHXH theo quy định.
2.3. Mức bình quân tiền lương, thu nhập để tính BHXH 1 lần
Đối với người tham gia BHXH bắt buộc, mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH được xác định trên cơ sở tiền lương tháng đóng BHXH sau khi điều chỉnh theo hệ số tương ứng của từng năm.
Đối với người tham gia BHXH tự nguyện, mức bình quân thu nhập tháng đóng BHXH được xác định tương ứng trên cơ sở thu nhập tháng đã đóng sau khi điều chỉnh theo quy định.
Lưu ý: Hệ số điều chỉnh tiền lương, thu nhập tháng đã đóng BHXH được điều chỉnh theo từng năm. Vì vậy, khi tính số tiền BHXH 1 lần, cần sử dụng hệ số của năm áp dụng thay vì cố định một bảng hệ số cũ trong bài.
2.4. Thời gian đóng BHXH lẻ tháng được tính thế nào?
Thời gian đóng BHXH để tính hưởng BHXH 1 lần được quy đổi theo năm. Đối với thời gian đóng có tháng lẻ:
- Từ 1 đến 6 tháng được tính là 0,5 năm;
- Từ 7 đến 11 tháng được tính là 1 năm.
Ví dụ 1:Anh A có5 năm 4 thángđóng BHXH. Khi tính BHXH 1 lần,4 tháng lẻ được tính là 0,5 năm. Như vậy, tổng thời gian đóng được tính là5,5 năm.
Trường hợp thời gian đóng BHXH trước năm 2014 có tháng lẻ thì số tháng lẻ này được chuyển sang thời gian đóng BHXH từ năm 2014 trở đi để tính hưởng BHXH 1 lần.
3. Hồ sơ giấy tờ rút BHXH 1 lần gồm những gì?
Để quá trình giải quyết diễn ra nhanh chóng và đúng quy định, việc chuẩn bị hồ sơ giấy tờ rút BHXH 1 lần đầy đủ, chính xác là yếu tố then chốt. Vậy người lao động cần nộp những giấy tờ gì, có lưu ý nào dễ bị thiếu sót? Nội dung dưới đây sẽ giúp bạn nắm rõ trước khi làm thủ tục.
Để thực hiện thủ tục rút BHXH một lần, người lao động cần chuẩn bị hồ sơ theo Điều 78, Luật Bảo hiểm xã hội 2024. Cụ thể như sau:
(1) Trường hợp tham gia BHXH thông thường
Người lao động cần chuẩn bị bộ hồ sơ cơ bản, bao gồm:
- Sổ bảo hiểm xã hội
- Văn bản đề nghị hưởng BHXH một lần, do chính người lao động lập
(2) Rút BHXH một lần để ra nước ngoài định cư
Ngoài bộ hồ sơ cơ bản, người tham gia cần bổ sung:
- Hộ chiếu do nước ngoài cấp.
- Thị thực do cơ quan nước ngoài có thẩm quyền cấp, xác nhận việc cho phép nhập cảnh định cư.
Thẻ thường trú dài hạn ở nước ngoài. - Giấy tờ hợp pháp khác chứng minh việc định cư ở nước ngoài theo quy định của Chính phủ.
Lưu ý: Các giấy tờ trên phải là bản sao, có xác nhận của cơ quan có thẩm quyền, hoặc bản dịch tiếng Việt được công chứng/chứng thực.
(3) Người mắc bệnh hiểm nghèo muốn rút BHXH
Người lao động mắc ung thư, bại liệt, xơ gan mất bù, lao nặng, AIDS có thể rút BHXH một lần khi kèm theo:
- Bản tóm tắt hồ sơ bệnh án
- Bản chính/bản sao giấy ra viện
(4) Người khuyết tật hoặc suy giảm khả năng lao động
Người có mức suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên hoặc người khuyết tật đặc biệt nặng khi rút BHXH một lần cần chuẩn bị thêm:
- Biên bản giám định mức suy giảm khả năng lao động của Hội đồng giám định y khoa
- Bản sao giấy xác nhận mức độ khuyết tật đặc biệt nặng
Với hồ sơ đầy đủ theo từng trường hợp, người lao động sẽ thực hiện thủ tục rút BHXH một lần nhanh chóng, chính xác, đảm bảo quyền lợi theo quy định của Luật BHXH 2024.
4. Nộp hồ sơ bao lâu thì có tiền BHXH?
Theo khoản 3 Điều 79 Luật BHXH 2024, trong thời hạn 07 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ, cơ quan BHXH có trách nhiệm giải quyết và tổ chức chi trả chế độ BHXH một lần cho người lao động.
Như vậy, nếu hồ sơ đã đầy đủ và hợp lệ, người lao động có thể được giải quyết hưởng BHXH 1 lần trong tối đa 07 ngày làm việc. Thời điểm thực tế nhận được tiền có thể phụ thuộc vào phương thức chi trả và quá trình xử lý của cơ quan BHXH.
Lưu ý: Thời hạn 07 ngày làm việc được tính từ thời điểm cơ quan BHXH nhận đủ hồ sơ hợp lệ, không phải từ thời điểm người lao động bắt đầu chuẩn bị hoặc nộp hồ sơ nhưng còn thiếu giấy tờ.
5. Bảo hiểm xã hội 1 lần được nhận bằng hình thức nào?
Tiền BHXH 1 lần được chi trả theo phương thức mà người lao động đăng ký trong Mẫu số 14-HSB.
Theo đó, người lao động có thể lựa chọn một trong các hình thức nhận tiền sau:
- Nhận trực tiếp tại cơ quan BHXH có thẩm quyền.
- Nhận qua tài khoản cá nhân đã đăng ký.
- Nhận thông qua người được ủy quyền theo quy định.
Lưu ý: Khi làm hồ sơ, người lao động nên kiểm tra chính xác thông tin tài khoản và phương thức nhận tiền đã đăng ký để hạn chế việc phải điều chỉnh hoặc bổ sung thông tin trong quá trình chi trả.
Hiểu rõ rút bảo hiểm xã hội 1 lần được bao nhiêu sẽ giúp người lao động có cái nhìn chính xác về số tiền mình có thể nhận và từ đó đưa ra quyết định phù hợp. Số tiền này phụ thuộc vào thời gian đóng BHXH, mức lương đóng và các quy định pháp luật hiện hành. Nắm chắc thông tin này không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi mà còn hỗ trợ bạn lên kế hoạch tài chính cá nhân một cách hiệu quả. Để được tư vấn chi tiết và hỗ trợ rút BHXH nhanh chóng, hãy liên hệ ngay với AZTAX.
6. Các câu hỏi thường gặp
6.1 Thông tin trên VssID bị thiếu thời gian đóng thì phải làm gì?
Nếu VssID hiển thị thiếu thời gian đóng BHXH, người lao động nên liên hệ cơ quan BHXH hoặc đơn vị sử dụng lao động để kiểm tra và cập nhật lại dữ liệu.
Nếu có sổ BHXH, tờ rời hoặc giấy tờ chứng minh quá trình đóng, nên mang theo để cơ quan BHXH đối chiếu. Trường hợp đang làm thủ tục hưởng BHXH 1 lần, nên kiểm tra và điều chỉnh thông tin trước khi nộp hồ sơ để bảo đảm thời gian đóng được tính đầy đủ.
6.2 Nghỉ làm bao lâu thì lấy được bảo hiểm xã hội?
Theo quy định hiện hành, không phải cứ nghỉ việc đủ 12 tháng là mọi người đều được nhận BHXH 1 lần.
Đối với trường hợp hưởng BHXH 1 lần theo diện chuyển tiếp, người lao động phải có thời gian đóng BHXH trước ngày 01/07/2025, sau 12 tháng không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc, không tham gia BHXH tự nguyện và có thời gian đóng BHXH chưa đủ 20 năm.
Ngoài trường hợp trên, pháp luật còn quy định một số trường hợp được hưởng BHXH 1 lần mà không phải chờ đủ 12 tháng, như ra nước ngoài định cư, mắc bệnh thuộc diện quy định hoặc suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên.
Lưu ý: Vì quy định về BHXH 1 lần đã thay đổi từ 01/07/2025, người lao động cần xác định đúng trường hợp của mình trước khi làm hồ sơ.
6.3 Tiền lương tính bảo hiểm xã hội 1 lần có phải lương thực nhận?
Không. Tiền lương dùng để tính BHXH 1 lần không phải là số tiền thực tế người lao động nhận về sau khi trừ BHXH, BHYT, thuế…
Mức hưởng BHXH 1 lần được tính dựa trên mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH của người lao động. Khoản tiền này được xác định từ tiền lương dùng để đóng BHXH theo quy định, sau đó được điều chỉnh theo quy định hiện hành.
6.4 Tiền bảo hiểm xã hội có bao gồm tiền trượt giá không?
Có. Khi tính BHXH 1 lần, tiền lương làm căn cứ đóng BHXH của các năm trước được điều chỉnh theo hệ số điều chỉnh tiền lương (thường gọi là hệ số trượt giá) trước khi xác định mức bình quân tiền lương.
Do đó, tiền trượt giá không phải là một khoản được cộng riêng vào tiền BHXH 1 lần. Người lao động không lấy mức BHXH 1 lần đã tính rồi cộng thêm một khoản “trượt giá”, mà hệ số điều chỉnh đã được tính trong quá trình xác định mức hưởng.
