Nhận bảo hiểm xã hội một lần là nhu cầu của nhiều người lao động khi nghỉ việc hoặc không tiếp tục tham gia BHXH và muốn nhận lại khoản tiền đã đóng. Nếu không nắm rõ điều kiện, hồ sơ và quy trình thực hiện, người lao động có thể bị chậm giải quyết hoặc bị từ chối hưởng chế độ. Bài viết của AZTAX sẽ hướng dẫn chi tiết thủ tục nhận bảo hiểm xã hội một lần năm 2026 giúp bạn chuẩn bị hồ sơ đúng và nhận tiền nhanh chóng.
1. Quy trình nhận bảo hiểm xã hội một lần
Thủ tục nhận bảo hiểm xã hội một lần được thực hiện theo quy định của Luật BHXH năm 2024 và Quyết định 222/QĐ-BHXH. Người lao động có thể nộp hồ sơ trực tiếp, qua bưu chính công ích hoặc thực hiện trên nền tảng điện tử nếu đáp ứng điều kiện kỹ thuật. Quy định mới áp dụng từ ngày 01/7/2025 yêu cầu người lao động tự xác định rõ thời điểm tham gia BHXH để tránh sai sót khi lập hồ sơ. Việc đánh giá đúng nhóm đối tượng trước hay sau ngày 01/7/2025 hỗ trợ cơ quan BHXH xác định căn cứ tính hưởng và hạn chế tình trạng hồ sơ bị trả lại.
Trước khi lập hồ sơ, người lao động cần rà soát thời gian ngừng đóng, tổng thời gian tham gia, tình trạng việc làm và các trường hợp đặc biệt theo luật. Khi đã phân loại được nhóm đối tượng, hồ sơ cần chuẩn bị phải phù hợp với từng trường hợp được hưởng. Bộ thủ tục được giải quyết theo các bước hành chính như sau:
1.1 Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ hưởng BHXH một lần
Hồ sơ được chuẩn bị theo quy định tại Quyết định 222/QĐ-BHXH, bao gồm sổ BHXH bản chính, đơn đề nghị hưởng theo Mẫu 14-HSB và giấy tờ tùy thân. Trường hợp thuộc các diện đặc biệt theo quy định, người lao động bổ sung thêm các giấy tờ chứng minh liên quan. Việc kiểm tra kỹ thông tin cá nhân và thông tin tài khoản nhận tiền giúp giảm thời gian xử lý và ngăn ngừa yêu cầu điều chỉnh lại hồ sơ.
1.2 Bước 2: Nộp hồ sơ đến cơ quan BHXH
Hồ sơ có thể được nộp trực tiếp tại cơ quan BHXH cấp quận hoặc huyện nơi cư trú, nộp qua dịch vụ bưu chính công ích hoặc nộp trực tuyến qua Cổng Dịch vụ công. Khi nộp trực tuyến, tùy từng trường hợp người lao động vẫn có thể phải gửi bổ sung bản giấy nếu pháp luật yêu cầu. Các phương thức nộp đều được chuẩn hóa theo hệ thống thủ tục hành chính tại Quyết định 222/QĐ-BHXH.
1.3 Bước 3: Cơ quan BHXH tiếp nhận và xử lý hồ sơ
Cơ quan BHXH kiểm tra mức độ đầy đủ và hợp lệ của hồ sơ, đối chiếu với dữ liệu quá trình đóng và tiến hành điều chỉnh tiền lương đã đóng theo hệ số quy định tại Thông tư 01/2025/TT-BLĐTBXH. Thời hạn giải quyết tối đa 07 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Nếu phát sinh yêu cầu bổ sung hoặc điều chỉnh, cơ quan BHXH thông báo bằng văn bản hoặc thông qua kênh điện tử cho người nộp hồ sơ.
1.4 Bước 4: Chi trả trợ cấp BHXH một lần
Sau khi hoàn tất việc thẩm định, cơ quan BHXH thực hiện chi trả theo phương thức người lao động đã đăng ký gồm nhận qua tài khoản ngân hàng hoặc nhận trực tiếp tại bưu cục, điểm chi trả được thông báo. Việc chi trả được thực hiện theo đúng thời hạn, bảo đảm quyền lợi cho người lao động.
2. Hồ sơ cần chuẩn bị để nhận BHXH một lần
Hồ sơ hưởng bảo hiểm xã hội một lần được xác định theo Điều 78 Luật BHXH 2024. Người lao động cần chuẩn bị bộ chứng từ phù hợp với từng nhóm trường hợp để cơ quan BHXH có đủ căn cứ giải quyết. Bên cạnh bộ hồ sơ cơ bản áp dụng chung, các trường hợp đặc biệt phải bổ sung giấy tờ chứng minh theo quy định. Việc chuẩn bị đầy đủ giúp giảm thời gian xử lý và hạn chế việc yêu cầu bổ sung hồ sơ.
2.1 Trường hợp tham gia BHXH thông thường
Người lao động lập bộ hồ sơ cơ bản gồm sổ BHXH và văn bản đề nghị hưởng BHXH một lần. Đây là nhóm đối tượng thực hiện thủ tục theo quy trình chuẩn, không yêu cầu thêm giấy tờ chứng minh đặc thù. Hồ sơ phải thể hiện rõ thông tin cá nhân và đề nghị mức hưởng để cơ quan BHXH có cơ sở rà soát quá trình đóng.
2.2 Trường hợp rút BHXH một lần để ra nước ngoài định cư
Ngoài bộ hồ sơ cơ bản, người lao động phải nộp thêm giấy tờ chứng minh việc định cư ở nước ngoài. Các giấy tờ có thể gồm hộ chiếu do nước ngoài cấp, thị thực nhập cảnh để định cư, thẻ thường trú dài hạn hoặc tài liệu hợp pháp khác theo quy định của Chính phủ. Những tài liệu này phải là bản sao được chứng thực hoặc bản dịch tiếng Việt hợp lệ. Nhóm giấy tờ này nhằm xác định rõ mục đích định cư, làm căn cứ hưởng chế độ theo chính sách dành riêng cho người ra nước ngoài sinh sống lâu dài.
2.3 Trường hợp người đang mắc bệnh thuộc diện được rút BHXH một lần
Người mắc các bệnh ung thư, bại liệt, xơ gan mất bù, lao nặng, AIDS hoặc các bệnh hiểm nghèo tương tự theo quy định cần nộp bản tóm tắt hồ sơ bệnh án hoặc giấy ra viện bản chính hoặc bản sao. Tài liệu y tế này xác nhận tình trạng sức khỏe, giúp cơ quan BHXH xác định điều kiện hưởng theo chế độ dành cho trường hợp sức khỏe đặc biệt.
2.4 Trường hợp người khuyết tật hoặc suy giảm khả năng lao động
Người lao động bị suy giảm khả năng lao động từ mức 81% trở lên hoặc thuộc diện khuyết tật đặc biệt nặng phải nộp thêm biên bản giám định mức suy giảm của Hội đồng giám định y khoa hoặc giấy xác nhận khuyết tật đặc biệt nặng. Giấy tờ y tế này là căn cứ pháp lý chứng minh tình trạng sức khỏe, từ đó áp dụng chính sách hưởng BHXH một lần theo diện bảo vệ đặc biệt của pháp luật.
Nội dung hồ sơ được phân loại theo từng nhóm giúp đảm bảo quy trình giải quyết minh bạch và phù hợp với Điều 78 Luật BHXH 2024.
3. Quy định nhận BHXH một lần từ ngày 01/7/2025
Luật BHXH năm 2024 có hiệu lực từ ngày 01/7/2025 điều chỉnh lại phạm vi và điều kiện nhận BHXH một lần, đồng thời tách nhóm đối tượng theo thời điểm bắt đầu tham gia. Quy định mới hướng đến mục tiêu khuyến khích người lao động bảo lưu thời gian tham gia để đủ điều kiện hưởng lương hưu, song vẫn bảo đảm quyền được rút BHXH trong các trường hợp đặc biệt. Việc phân định theo mốc thời gian 01/7/2025 tạo cơ sở pháp lý rõ ràng cho việc áp dụng các điều kiện hưởng.
3.1 Người đã tham gia BHXH trước ngày 01/7/2025
Đối với nhóm này, chính sách tiếp tục cho phép hưởng BHXH một lần trên phạm vi rộng hơn. Người lao động có thể đề nghị rút khi đã chấm dứt việc tham gia, sau ít nhất 12 tháng không tiếp tục đóng và chưa đủ điều kiện để hưởng lương hưu. Việc nộp đơn đề nghị hưởng là điều kiện bắt buộc trong hồ sơ. Quy định này mang tính chuyển tiếp nhằm bảo đảm quyền lợi cho người tham gia trước thời điểm luật mới có hiệu lực.
3.2 Người bắt đầu tham gia từ ngày 01/7/2025 trở đi
Nhóm đối tượng mới chỉ được rút BHXH một lần trong các trường hợp ngoại lệ được luật liệt kê. Các trường hợp bao gồm ra nước ngoài định cư, mắc bệnh hiểm nghèo hoặc nguy hiểm đến tính mạng, suy giảm khả năng lao động ở mức nghiêm trọng, hoặc đã đến tuổi nghỉ hưu nhưng tổng thời gian đóng chưa đạt yêu cầu tối thiểu để hưởng lương hưu. Đây là các tình huống mang tính đặc biệt, thể hiện định hướng hạn chế rút một lần để bảo toàn quỹ hưu trí và khuyến khích tham gia dài hạn.
Theo các quy định trên, người lao động vẫn có cơ hội nhận BHXH một lần nhưng điều kiện áp dụng chặt chẽ hơn, đặc biệt đối với những người tham gia từ ngày 01/7/2025. Việc phân nhóm theo thời điểm bắt đầu tham gia là cơ sở để cơ quan BHXH thẩm định và áp dụng đúng mức hưởng theo luật.
4. Không được cộng dồn thời gian đã tham gia bảo hiểm
Theo quy định trong Luật Bảo hiểm xã hội 2014, nếu người lao động đã nghỉ việc nhưng chưa đủ điều kiện hưởng lương hưu, đồng thời chưa hưởng bảo hiểm xã hội một lần thì được bảo lưu thời gian đóng.
Chính sách bảo lưu thời gian đóng Bảo hiểm được đặt ra nhằm đảm bảo quyền và lợi ích của người lao động trong thời gian khó khăn, không có việc làm. Nguyên lý hoạt động rất đơn giản, người lao động trong thời gian thôi việc, không đóng bảo hiểm xã hội thì khoảng thời gian đã đóng trước đó sẽ được bảo lưu. Khi người lao động đi làm trở lại, khoản đóng Bảo hiểm tiếp theo sẽ được cộng dồn.
Thế nhưng khi đã nhận bảo hiểm xã hội một lần thì toàn bộ khoảng thời gian đã đóng Bảo hiểm sẽ bị xoá sạch. Đồng nghĩa với việc nếu tham gia tiếp, thời gian tham gia này sẽ tính lại từ đầu. Nên đôi khi xảy ra trường hợp, người lao động đã tham gia Bảo hiểm trong thời gian rất dài, nhưng khi nghỉ hưu thì không đủ điều kiện hưởng hoặc có nhưng với mức rất thấp.
5. Không được cấp thẻ bảo hiểm y tế miễn phí khi đã nhận bảo hiểm xã hội một lần
Các đối tượng khi tham gia bảo hiểm xã hội (kể cả hình thức bắt buộc hay tự nguyện) đều sẽ được Cơ quan Bảo hiểm Việt Nam đóng Bảo hiểm Y tế nếu thuộc diện:
– Đang hưởng lương hưu
– Đang hưởng trợ cấp bảo hiểm xã hội hàng tháng
– Đang hưởng trợ cấp mất sức lao động hàng tháng
Vậy nên, nếu đã rút bảo hiểm xã hội một lần, hiển nhiên bạn không thể thuộc các đối tượng trên. Do đó, việc được cấp thẻ Bảo hiểm Y tế miễn phí là không thể.
Thế nhưng bạn vẫn có thể tham gia Bảo hiểm Y tế bằng cách tự đóng tiền hàng tháng. Điều này sẽ khiến bạn tiêu tốn một số tiền không nhỏ để được hưởng phúc lợi.
6. Thân nhân không được trợ cấp mai táng và trợ cấp tuất
Bảo hiểm xã hội hiện nay có chính sách riêng dành cho trường hợp người lao động chẳng may qua đời. Theo đó, Cơ quan Bảo hiểm sẽ cung cấp cho thân nhân một khoảng tiền bằng gấp nhiều lần lương cơ sở tại tháng mà người lao động mất.
Bên cạnh đó, Điều 67 còn quy định thêm, nếu quá trình đóng bảo hiểm của người lao động đã đạt đủ điều kiện thì tiền trợ cấp tuất sẽ được phát bằng 50% mức lương cơ sở. Hoặc nếu thân nhân không có người trực tiếp nuôi dưỡng thì sẽ nhận được trợ cấp tuất bằng 70% mức lương cơ sở.
Trong trường hợp người lao động đã đủ điều kiện được hưởng trợ cấp tử tuất nhưng lại nhận bảo hiểm xã hội một lần thì tất cả thời gian đóng Bảo hiểm trước đó đều bị xoá bỏ. Do đó, nếu chẳng may qua đời, thân nhân sẽ không được hưởng trợ cấp này.
7. Có thể không được hưởng lương hưu khi đã nhận bảo hiểm xã hội một lần
Cơ quan Bảo hiểm đã và đang cung cấp phúc lợi lớn cho người lao động khi về hưu. Cụ thể, nếu đã tham gia Bảo hiểm từ 20 năm trở lên thì khi vào chế độ nghỉ hưu, người lao động sẽ nhận được trợ cấp hàng tháng.
Khoản trợ cấp này được tính trên thời gian và mức đóng Bảo hiểm của người lao động. Đồng thời còn được điều chỉnh trên mức tăng của chỉ số giá tiêu dùng và chỉ số thị trường. Thêm vào đó, mức lương hưu còn được tăng đều đặn theo chu kỳ hàng năm. Trung bình mỗi năm tăng thêm khoảng 7%. Điều này khiến lương hưu trở thành phúc lợi mà đông đảo người lao động muốn được hưởng.
Rút bảo hiểm xã hội một lần đồng nghĩa với việc toàn bộ thời gian đóng đều bị “reset”. Vậy nên, đa phần người lao động sẽ không đủ điều kiện được hưởng lương hưu khi về già. Lúc này, người lao động sẽ có hai lựa chọn, hoặc nhận bảo hiểm xã hội một lần, hoặc đóng tiếp bảo hiểm xã hội tự nguyện để được hưởng lương hưu.
5. Số tiền nhận bảo hiểm xã hội một lần ít hơn so với số tiền đã đóng
Một so sánh đơn giản sẽ giúp bạn nhận ra điều này. Theo quy định, hàng tháng người lao động phải trích 8% tiền lương vào quỹ hưu trí, tử tuất; người sử dụng lao động phải đóng thay cho người lao động 14% dựa trên căn cứ lương đóng Bảo hiểm vào các loại quỹ khác.
Như vậy, trung bình mỗi tháng, bạn phải bỏ ra khoảng 22% tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội vào quỹ. Từ đó suy ra trung bình mỗi năm bạn phải đóng 2,64 tháng lương.
Tiếp theo, xét đến số tiền được hưởng bảo hiểm xã hội một lần. Ta có, theo quy định tại Điều 60 Luật Bảo hiểm Xã hội 2014, cứ làm việc được một năm thì người lao động được nhận bảo hiểm xã hội một lần với mức:
– Bằng 1,5 tháng mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội đối với thời gian trước năm 2014;
– Bằng 2 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội đối với thời gian từ năm 2014 trở đi.
Như vậy, số tiền bạn nhận được từ bảo hiểm xã hội một lần sẽ ít hơn số tiền bạn đã đóng cho Cơ quan Bảo hiểm. Ngược lại, nếu không nhận, bạn sẽ được hỗ trợ nhiều chính sách phúc lợi khác như trợ cấp ốm đau, thai sản, hưu trí, tử tuất,…
6. Dịch vụ trợ cấp bảo hiểm xã hội một lần
Nhìn chung, trong thời điểm dịch Covid-19, bạn không nên nhận bảo hiểm xã hội một lần. Hãy để các chính sách phúc lợi Bảo hiểm tiếp tục bảo vệ bạn. Bên cạnh đó, để có quyết định đúng đắn trong các nghiệp vụ Bảo hiểm, bạn có thể tham khảo dịch vụ tư vấn đóng bảo hiểm xã hội của AZTAX để được hỗ trợ tốt nhất.
Thế nhưng nếu vẫn có nhu cầu được nhận Bảo hiểm trong lúc này, dịch vụ trợ cấp BHXH một lần của chúng tôi luôn sẵn sàng hỗ trợ bạn. Tại AZTAX, chúng tôi chuyên làm bảo hiểm xã hội cho cá nhân và doanh nghiệp. Sau nhiều năm hoạt động, chúng tôi đã và đang trở thành nơi cung cấp giải pháp về Bảo hiểm hàng đầu. Có thể nói, AZTAX là sự khởi đầu vững chắc cho hành trình khởi nghiệp.
Nhận bảo hiểm xã hội một lần sẽ thuận lợi hơn nhiều khi người lao động hiểu rõ quy định và chuẩn bị hồ sơ chính xác ngay từ đầu. Với sự tận tâm và kinh nghiệm thực tế, AZTAX luôn mang đến cảm giác an tâm trong từng thủ tục giải quyết chế độ. Liên hệ với chúng tôi qua HOTLINE: 0932.383.089 để được hỗ trợ đầy đủ và nhanh nhất.
