Mua bảo hiểm xã hội tự nguyện ở đâu?

Bảo hiểm xã hội tự nguyện là chính sách an sinh xã hội dành cho những người không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc, giúp người dân chủ động tích lũy thời gian đóng để hưởng các quyền lợi theo quy định. Tuy nhiên, nhiều người vẫn chưa biết mua bảo hiểm xã hội tự nguyện ở đâu, cần chuẩn bị những giấy tờ gì và mức đóng được tính như thế nào. Trong bài viết này, AZTAX sẽ hướng dẫn cho bạn chi tiết địa điểm đăng ký, hồ sơ, thủ tục, mức đóng, phương thức đóng và quyền lợi khi tham gia BHXH tự nguyện, cập nhật theo quy định mới nhất năm 2026.

1. Bảo hiểm xã hội tự nguyện là gì?

Bảo hiểm xã hội tự nguyện là hình thức bảo hiểm do Nhà nước triển khai, cho phép người tham gia tự quyết định mức đóng và phương thức đóng phù hợp với khả năng tài chính và thu nhập cá nhân. Với chế độ này, người tham gia sẽ được hưởng các quyền lợi quan trọng như hưu trí khi hết tuổi lao động và tử tuất để bảo vệ gia đình khi không còn khả năng lao động.

2. Đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện

Bạn có biết rằng ngay cả khi không làm việc tại công ty hay cơ quan nào, bạn vẫn có thể tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện để bảo vệ quyền lợi của chính mình? Đây là cơ hội giúp bạn chủ động đảm bảo quyền lợi hưu trí, ốm đau, thai sản mà không phụ thuộc vào nơi làm việc. Hãy cùng khám phá xem những ai có thể tham gia hình thức bảo hiểm này và lợi ích thực sự mà nó mang lại!

Căn cứ khoản 4 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15 ngày 29/6/2024, đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện được quy định như sau:

• Công dân Việt Nam từ 15 tuổi trở lên không thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc và chưa nhận lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội hoặc các trợ cấp hàng tháng khác.
• Những người thuộc nhóm trên nếu đang tạm hoãn hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc vẫn có thể tham gia BHXH tự nguyện, trừ khi có thỏa thuận với đơn vị sử dụng lao động về việc tiếp tục đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc trong thời gian tạm hoãn.

3. Mua bảo hiểm xã hội tự nguyện ở đâu?

Bạn có biết rằng việc tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện không chỉ giúp đảm bảo an toàn tài chính cho tương lai mà còn mở ra nhiều quyền lợi hấp dẫn ngay cả khi bạn không còn đi làm? Tuy nhiên, nhiều người vẫn băn khoăn không biết mua bảo hiểm xã hội tự nguyện ở đâu để đảm bảo thủ tục nhanh chóng, chính xác và được hưởng đầy đủ quyền lợi.

(1) Cơ quan Bảo hiểm Xã hội tại địa phương

Người dân có thể đến trực tiếp Cơ quan BHXH cấp huyện, quận hoặc thành phố để đăng ký tham gia. Đây là nơi chính thức được Nhà nước ủy quyền, đảm bảo thủ tục minh bạch và hưởng đầy đủ các chế độ theo quy định pháp luật.

(2) Qua dịch vụ tư vấn, đại lý uy tín

Hiện nay, nhiều dịch vụ tư vấn BHXH tự nguyện hỗ trợ người tham gia chuẩn bị hồ sơ, hướng dẫn nộp hồ sơ và đăng ký online, giúp tiết kiệm thời gian mà vẫn đảm bảo hợp pháp. Khi chọn dịch vụ, nên ưu tiên những đơn vị có kinh nghiệm, đánh giá tốt để tránh rủi ro.

(3) Đăng ký online qua VssID

Ứng dụng VssID – Bảo hiểm xã hội số cho phép đăng ký và quản lý BHXH tự nguyện trực tuyến. Đây là phương thức tiện lợi, nhanh chóng, phù hợp với những người bận rộn hoặc ở xa cơ quan BHXH. Bạn chỉ cần tải app, điền thông tin, và nộp phí trực tuyến là hoàn tất.

4. Hồ sơ, thủ tục đăng ký bảo hiểm xã hội tự nguyện

Bạn đang quan tâm đến cách bảo vệ quyền lợi nhưng chưa biết bắt đầu từ đâu? Đăng ký bảo hiểm xã hội tự nguyện chính là chìa khóa giúp bạn chủ động trong việc đảm bảo quyền lợi hưu trí, ốm đau, tai nạn. Tìm hiểu ngay các hồ sơ và thủ tục cần thiết sẽ giúp bạn thực hiện nhanh chóng, chính xác và tránh bỏ lỡ quyền lợi quan trọng này!

4.1 Hồ sơ đăng ký bảo hiểm xã hội tự nguyện

Để đăng ký tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện, người tham gia cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ theo quy định, bao gồm:

• Tờ khai tham gia và điều chỉnh thông tin BHXH, BHYT theo mẫu TK1-TS mới nhất, trong đó người tham gia kê khai chính xác các thông tin cá nhân cần thiết.
• Căn cước công dân (bản cứng hoặc bản điện tử) dùng để xuất trình nhằm đối chiếu, xác nhận thông tin khi làm thủ tục đăng ký.

Trường hợp người tham gia nộp hồ sơ thông qua tổ chức dịch vụ thu, các giấy tờ sẽ được đơn vị này tiếp nhận, tổng hợp và lập danh sách người tham gia BHXH tự nguyện theo mẫu D05-TS. Tổ chức dịch vụ thu có trách nhiệm điền đầy đủ, chính xác thông tin và gửi hồ sơ đến cơ quan Bảo hiểm xã hội để hoàn tất thủ tục đăng ký theo đúng quy định pháp luật.

4.2 Thủ tục đăng ký bảo hiểm xã hội tự nguyện

Cách 1: Đăng ký BHXH tự nguyện qua Cổng Dịch vụ công của BHXH Việt Nam

Để đăng ký đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện trực tuyến, người tham gia có thể thực hiện theo các bước sau:

Bước 1: Truy cập Cổng Dịch vụ công của Bảo hiểm xã hội Việt Nam tại địa chỉ dichvucong.baohiemxahoi.gov.vn.

Bước 2: Đăng nhập bằng tài khoản bảo hiểm xã hội cá nhân đã được đăng ký trước đó.

Bước 3: Tại giao diện chính, lựa chọn chức năng “Đóng BHXH điện tử”, sau đó tiếp tục chọn “Đăng ký tham gia đóng BHXH tự nguyện”.

Bước 4: Tiến hành kê khai đầy đủ thông tin cá nhân, đồng thời xác định đúng nhóm đối tượng tham gia BHXH tự nguyện theo hướng dẫn trên hệ thống.

Bước 5: Kiểm tra lại toàn bộ thông tin đã khai báo, xác nhận hồ sơ và thực hiện thanh toán tiền đóng BHXH trực tuyến để hoàn tất thủ tục đăng ký.

Cách 2: Đăng ký BHXH tự nguyện trực tiếp tại cơ quan BHXH hoặc đại lý thu

Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ đăng ký

Người tham gia cần chuẩn bị đầy đủ các giấy tờ sau:

• Tờ khai tham gia, điều chỉnh thông tin BHXH, BHYT theo Mẫu TK1-TS
• Căn cước công dân

Bước 2: Nộp hồ sơ đăng ký

Hồ sơ có thể được nộp trực tiếp tại Bộ phận Một cửa của cơ quan Bảo hiểm xã hội nơi cư trú hoặc thông qua tổ chức dịch vụ thu BHXH tự nguyện được ủy quyền.

Trường hợp không thể đến nộp trực tiếp, người đăng ký có thể gửi hồ sơ hợp lệ kèm thông tin liên hệ qua dịch vụ bưu chính công ích đến cơ quan BHXH.

Đối với hồ sơ nộp tại tổ chức dịch vụ thu, đơn vị này sẽ tổng hợp thông tin, lập danh sách người đăng ký tham gia BHXH tự nguyện và chuyển hồ sơ đến cơ quan BHXH để giải quyết theo quy trình

Bước 3: Thực hiện đóng tiền BHXH tự nguyện

Người tham gia lựa chọn mức đóng và phương thức đóng phù hợp với điều kiện tài chính của mình.

• Nếu nộp hồ sơ qua bưu chính công ích, người đăng ký thực hiện chuyển khoản theo hướng dẫn của cán bộ BHXH
• Nếu làm thủ tục trực tiếp tại cơ quan BHXH hoặc tổ chức dịch vụ thu, người tham gia có thể đóng tiền trực tiếp tại nơi tiếp nhận hồ sơ

Bước 4: Cơ quan BHXH xử lý hồ sơ

Cơ quan BHXH tiếp nhận và giải quyết hồ sơ trong thời hạn theo quy định. Thời gian xử lý không quá 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ

Bước 5: Nhận kết quả đăng ký BHXH tự nguyện

Kết quả giải quyết là sổ bảo hiểm xã hội kèm theo mã số BHXH, đồng thời cũng là mã số thẻ bảo hiểm y tế của người tham gia. Trường hợp người đăng ký đã từng tham gia BHXH bắt buộc trước đó, mã số BHXH cũ sẽ tiếp tục được sử dụng, không cấp mới, theo quy định của Bảo hiểm xã hội Việt Nam

5. Mức đóng, phương thức đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện

Theo Điều 36 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, mức đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) tự nguyện được xác định dựa trên mức thu nhập tháng mà người tham gia lựa chọn và khoản hỗ trợ đóng của Nhà nước.

5.1 Mức đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện

Công thức tính mức đóng BHXH tự nguyện hằng tháng như sau:

Mức đóng thực tế/tháng = 22% × Mức thu nhập tháng lựa chọn đóng BHXH tự nguyện − Mức Nhà nước hỗ trợ

Mức thu nhập được lựa chọn để tính đóng BHXH tự nguyện

Theo khoản 2 Điều 31 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người tham gia được tự lựa chọn mức thu nhập tháng làm căn cứ đóng trong giới hạn:

• Thấp nhất: Bằng mức chuẩn hộ nghèo của khu vực nông thôn.
• Cao nhất: Bằng 20 lần mức tham chiếu tại thời điểm đóng.

Hiện mức chuẩn hộ nghèo khu vực nông thôn là 1,5 triệu đồng/tháng, trong khi mức tham chiếu được xác định theo mức lương cơ sở hiện hành là 2,34 triệu đồng/tháng.

Theo đó, mức thu nhập lựa chọn làm căn cứ đóng BHXH tự nguyện hiện dao động từ 1,5 triệu đồng đến 46,8 triệu đồng/tháng.

Lưu ý: Mức đóng và mức hỗ trợ BHXH tự nguyện có thể thay đổi khi Nhà nước điều chỉnh mức chuẩn hộ nghèo, mức tham chiếu hoặc chính sách hỗ trợ. Người tham gia nên kiểm tra mức áp dụng tại thời điểm đăng ký.

Theo Điều 5 Nghị định 159/2025/NĐ-CP, Nhà nước hỗ trợ một phần tiền đóng BHXH tự nguyện cho người tham gia. Mức hỗ trợ được tính theo tỷ lệ phần trăm trên mức đóng BHXH tự nguyện hằng tháng theo mức chuẩn hộ nghèo của khu vực nông thôn.

Cụ thể:

Trường hợp một người đồng thời thuộc nhiều nhóm được Nhà nước hỗ trợ với các mức khác nhau thì được áp dụng mức hỗ trợ cao nhất.

Ví dụ cách tính mức đóng

Giả sử anh A không thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo và lựa chọn mức thu nhập làm căn cứ đóng BHXH tự nguyện là 5 triệu đồng/tháng.

Mức đóng trước hỗ trợ: 22% × 5.000.000 = 1.100.000 đồng/tháng

Với mức hỗ trợ 20%, khoản hỗ trợ được tính trên mức đóng tương ứng với mức chuẩn hộ nghèo khu vực nông thôn:

1.500.000 × 22% × 20% = 66.000 đồng/tháng

Do đó, số tiền anh A thực tế phải đóng mỗi tháng là:

1.100.000 − 66.000 = 1.034.000 đồng/tháng.

Như vậy, người tham gia có thể chủ động lựa chọn mức thu nhập làm căn cứ đóng phù hợp với khả năng tài chính, đồng thời được Nhà nước hỗ trợ theo nhóm đối tượng và chính sách hiện hành.

5.2 Phương thức đóng BHXH tự nguyện

Người tham gia BHXH tự nguyện được lựa chọn một trong các phương thức đóng sau:

• Đóng hằng tháng;
• Đóng 3 tháng một lần;
• Đóng 6 tháng một lần;
• Đóng 12 tháng một lần;
• Đóng một lần cho nhiều năm về sau theo quy định;
• Đóng một lần cho thời gian còn thiếu để đủ điều kiện hưởng lương hưu theo quy định.

Việc lựa chọn phương thức đóng có thể căn cứ vào khả năng tài chính và kế hoạch tham gia BHXH của mỗi người.

Thời hạn đóng BHXH tự nguyện

Thời hạn đóng tương ứng với từng phương thức được quy định như sau:

Việc được lựa chọn nhiều phương thức đóng giúp người tham gia chủ động hơn trong việc duy trì quá trình đóng BHXH, đặc biệt với người có thu nhập không ổn định hoặc muốn chủ động chuẩn bị tài chính cho việc hưởng lương hưu sau này

6. Quyền lợi khi tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện

Bảo hiểm xã hội (BHXH) tự nguyện cho phép người tham gia chủ động lựa chọn mức đóng và phương thức đóng phù hợp với khả năng tài chính.

Khi tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện và đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định pháp luật, người tham gia sẽ được hưởng nhiều chế độ và quyền lợi thiết thực, góp phần đảm bảo an sinh lâu dài.

Theo khoản 3 Điều 4 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người tham gia BHXH tự nguyện được hưởng các chế độ:

• Trợ cấp thai sản;
• Chế độ hưu trí;
• Chế độ tử tuất;
• Được hưởng chế độ bảo hiểm tai nạn lao động theo quy định hiện hành.

Hy vọng những thông tin trên đã giải đáp thắc mắc mua bảo hiểm xã hội tự nguyện ở đâu, hồ sơ, mức đóng và quyền lợi khi tham gia. Tùy vào nhu cầu và khả năng tài chính, bạn có thể lựa chọn mức đóng, phương thức đóng phù hợp theo quy định hiện hành. Nếu còn bất kỳ thắc mắc nào liên quan đến BHXH tự nguyện, bạn có thể liên hệ AZTAX để được tư vấn và hỗ trợ chi tiết nhất nhé!

7. Các câu hỏi thường gặp

7.1 Người đã đóng BHXH bắt buộc có được đóng BHXH tự nguyện không?

Có. Người đã từng tham gia BHXH bắt buộc nhưng hiện không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc có thể tham gia BHXH tự nguyện nếu đáp ứng điều kiện theo quy định. Thời gian đóng BHXH bắt buộc và BHXH tự nguyện được cộng nối để tính hưởng các chế độ BHXH theo quy định.

7.2 Có được đóng BHXH tự nguyện một lần cho nhiều năm không?

Có. Người tham gia BHXH tự nguyện có thể lựa chọn đóng một lần cho nhiều năm về sau, theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội 2024. Ngoài ra, trong trường hợp đủ điều kiện, người tham gia còn có thể đóng một lần cho thời gian còn thiếu để đủ điều kiện hưởng lương hưu.

7.3 Đang ở tỉnh khác có đăng ký BHXH tự nguyện được không?

Có. Người tham gia có thể đăng ký BHXH tự nguyện tại cơ quan BHXH hoặc tổ chức dịch vụ thu/điểm thu theo quy định, không nhất thiết phải quay về nơi đăng ký hộ khẩu thường trú. Người tham gia nên lựa chọn điểm thu thuận tiện tại nơi đang cư trú và chuẩn bị đầy đủ thông tin, hồ sơ cần thiết khi đăng ký.