Đối tượng người nước ngoài tham gia bảo hiểm xã hội tại Việt Nam là những cá nhân nước ngoài đang làm việc và đáp ứng các điều kiện pháp lý về lao động. Việc nắm rõ các quy định này giúp người lao động đảm bảo quyền lợi về bảo hiểm xã hội, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp tuân thủ đúng luật pháp hiện hành. Bài viết sau đây, AZTAX sẽ cung cấp thông tin chi tiết về các nhóm đối tượng người nước ngoài cần tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, các trường hợp miễn tham gia và thủ tục đăng ký để đảm bảo quyền lợi và nghĩa vụ đầy đủ.
1. Đối tượng người nước ngoài tham gia bảo hiểm xã hội
Bảo hiểm Xã hội cho người nước ngoài gồm những ai? là câu hỏi được nhiều người thắc mắc. Việc xác định chính xác ai thuộc diện phải đóng BHXH bắt buộc không chỉ giúp người lao động nước ngoài bảo đảm quyền lợi khi làm việc tại Việt Nam mà còn giúp doanh nghiệp tuân thủ pháp luật, tránh các rủi ro về xử phạt.
Căn cứ khoản 2, Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, có hiệu lực từ ngày 01/07/2025, quy định về đối tượng áp dụng được xác định như sau:
Người lao động là công dân nước ngoài làm việc tại Việt Nam sẽ phải tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc khi ký hợp đồng lao động xác định thời hạn từ 12 tháng trở lên với người sử dụng lao động tại Việt Nam, trừ các trường hợp sau:
a) Tham gia di chuyển nội bộ trong cùng doanh nghiệp theo quy định về lao động nước ngoài tại Việt Nam
b) Tại thời điểm ký hợp đồng lao động, người lao động đã đạt đến tuổi nghỉ hưu theo Khoản 2, Điều 169 Bộ luật Lao động
c) Có quy định khác trong các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên
2. Đối tượng người nước ngoài không tham gia bảo hiểm xã hội
Đối tượng người nước ngoài không tham gia bảo hiểm xã hội là nhóm lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam nhưng không đáp ứng đủ điều kiện theo quy định của pháp luật về BHXH bắt buộc. Nội dung dưới đây sẽ làm rõ đối tượng không phải tham gia BHXH, giúp doanh nghiệp áp dụng đúng quy định từ năm 2025 trở đi.
Người lao động là công dân nước ngoài sẽ không thuộc diện phải tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc trong các trường hợp sau:
1. Di chuyển nội bộ trong cùng doanh nghiệp theo quy định tại Khoản 1, Điều 3 Nghị định số 11/2016/NĐ-CP ngày 03/02/2016, bao gồm:
- Người lao động nước ngoài là nhà quản lý, giám đốc điều hành, chuyên gia hoặc lao động kỹ thuật của một doanh nghiệp nước ngoài đã thành lập hiện diện thương mại tại Việt Nam.
- Người lao động nước ngoài tạm thời di chuyển trong nội bộ doanh nghiệp sang hiện diện thương mại tại Việt Nam, đã được doanh nghiệp tuyển dụng trước đó tối thiểu 12 tháng.
2. Người lao động đã đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định tại Khoản 2, Điều 169 Bộ luật Lao động 2019.
3. Các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên có quy định khác về việc tham gia bảo hiểm xã hội.
Lưu ý: Trong trường hợp người lao động không làm việc và không nhận lương từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng, họ sẽ không phải đóng bảo hiểm xã hội cho tháng đó. Thời gian này cũng không được tính vào thời gian hưởng chế độ bảo hiểm xã hội, ngoại trừ trường hợp nghỉ việc để hưởng chế độ thai sản.
3. Điều kiện để người nước ngoài tham gia BHXH
Điều kiện để người nước ngoài tham gia BHXH tại Việt Nam luôn là nội dung được nhiều doanh nghiệp và người lao động quan tâm, đặc biệt trong bối cảnh quy định mới của Luật Bảo hiểm xã hội 2024 sắp có hiệu lực.
Theo khoản 2 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người lao động là công dân nước ngoài làm việc tại Việt Nam thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc khi đáp ứng đồng thời các điều kiện sau:
- Có hợp đồng lao động xác định thời hạn từ đủ 12 tháng trở lên (tức là hợp đồng có thời hạn cụ thể ≥ 12 tháng) được ký kết với người sử dụng lao động tại Việt Nam.
- Lưu ý: Hợp đồng không xác định thời hạn (vô thời hạn) không còn thuộc diện bắt buộc như trước năm 2025.
- Có giấy phép lao động, chứng chỉ hành nghề hoặc giấy phép hành nghề do cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cấp (theo Bộ luật Lao động 2019 và Nghị định 152/2020/NĐ-CP). Điều này đảm bảo người lao động nước ngoài làm việc hợp pháp.
Lưu ý: Người sử dụng lao động (doanh nghiệp) có trách nhiệm đăng ký tham gia BHXH cho người lao động trong vòng 30 ngày kể từ ngày ký hợp đồng lao động. Nếu không thực hiện, doanh nghiệp có thể bị phạt từ 12-15% tổng số tiền phải đóng, cộng lãi chậm nộp (theo Nghị định 12/2022/NĐ-CP).
4. Thủ tục tham gia BHXH đối với người nước ngoài
Thủ tục tham gia BHXH đối với người nước ngoài là vấn đề quan trọng mà cả doanh nghiệp và người lao động cần nắm rõ để đảm bảo quyền lợi và tuân thủ đúng quy định pháp luật Việt Nam.
4.1 Thủ tục đối với đơn vị sử dụng lao động
Khi phát sinh người lao động nước ngoài phải tham gia bảo hiểm xã hội, đơn vị sử dụng lao động cần chuẩn bị các giấy tờ sau:
- Mẫu TK3-TS: tờ khai tham gia và điều chỉnh thông tin, ban hành theo Quyết định số 595/QĐ-BHXH.
- Mẫu D02-TS: danh sách kê khai báo tăng lao động nước ngoài tham gia bảo hiểm xã hội.
4.2 Thủ tục đối với người lao động
Người lao động là công dân nước ngoài khi tham gia đóng bảo hiểm xã hội phải sử dụng tờ khai tham gia và điều chỉnh BHXH, BHYT theo mẫu TK1-TS mới nhất do cơ quan BHXH ban hành. Mẫu tờ khai này chỉ áp dụng trong trường hợp người lao động chưa được cấp mã BHXH.
Khi kê khai, các thông tin cá nhân như họ tên, quốc gia, giới tính cần được ghi chính xác theo phiên âm quốc tế. Đồng thời, các hồ sơ cá nhân kèm theo phải là bản dịch sang tiếng Việt và được chứng thực hợp pháp theo quy định của pháp luật Việt Nam.
5. Mức đóng bảo hiểm xã hội cho người nước ngoài 2025
Việc nắm rõ mức đóng, tỷ lệ đóng và trách nhiệm của từng bên trong năm 2025 giúp doanh nghiệp tuân thủ đúng pháp luật và người lao động đảm bảo đầy đủ quyền lợi.
Từ ngày 01/07/2025, mức đóng bảo hiểm xã hội đối với người lao động nước ngoài tại Việt Nam được áp dụng là 30%, trong đó người lao động chịu 9,5% và người sử dụng lao động đóng 20,5% tổng thu nhập chịu đóng.
| Người lao động nước ngoài | Người sử dụng lao động | ||||||||
| BHXH | BHTN | BHYT | BHXH | BHTN | BHYT | ||||
| Hưu trí, tử tuất | Ốm đau,thai sản | TNLĐ-BNN | Hưu trí, tử tuất | Ốm đau,thai sản | TNLĐ-BNN | ||||
| 8% | – | – | 1,5% | 14% | 3% | 0,5%* | 3% | ||
| 9,5% | 20,5% | ||||||||
| Tổng cộng: 30% | |||||||||
(*)Lưu ý: đối với các doanh nghiệp hoạt động trong ngành nghề có nguy cơ cao về tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp, nếu đáp ứng đủ điều kiện theo Điều 5 Nghị định 58/2020/NĐ-CP, mức đóng bảo hiểm tai nạn lao động – bệnh nghề nghiệp sẽ được áp dụng là 0,3%, thay vì mức 0,5% thông thường.
Tiền lương làm căn cứ để đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc được xác định từ mức tham chiếu tối thiểu đến tối đa 20 lần mức tham chiếu tại thời điểm đóng. Khi mức lương cơ sở chưa được bãi bỏ, mức tham chiếu sẽ bằng mức lương cơ sở (2,34 triệu đồng/tháng). Sau khi bỏ lương cơ sở, mức tham chiếu sẽ không được thấp hơn lương cơ sở.
Các quy định này được căn cứ theo điểm đ, khoản 1, Điều 31 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 và có hiệu lực từ ngày 01/07/2025.
Xem thêm: Quy định đóng Bảo hiểm xã hội cho người nước ngoài
6. Quyền lợi bảo hiểm xã hội của người lao động nước ngoài
Quyền lợi bảo hiểm xã hội của người lao động nước ngoài tại Việt Nam được xây dựng nhằm đảm bảo công bằng với người lao động trong nước, giúp bảo vệ quyền lợi về sức khỏe, thu nhập và an sinh khi gặp rủi ro nghề nghiệp.
Khi tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, người lao động nước ngoài được hưởng các chế độ tương tự như người lao động Việt Nam, bao gồm:
- Chế độ ốm đau
- Chế độ thai sản
- Chế độ bảo hiểm tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp
- Chế độ hưu trí và tử tuất
Tuy nhiên, công dân nước ngoài không thuộc đối tượng được hưởng bảo hiểm thất nghiệp.
Trên đây là phân biệt những đối tượng người nước ngoài tham gia Bảo hiểm Xã hội bắt buộc tại Việt Nam. Hy vọng những liệt kê cụ thể trên sẽ cho bạn biết rõ bạn hoặc người lao động nước ngoài tại doanh nghiệp có thuộc hình thức phải đóng Bảo hiểm không. Đừng quên nếu có bất cứ thắc mắc nào về vấn đề kế toán – thuế – bảo hiểm, hãy liên hệ ngay cho AZTAX để được hỗ trợ về gói dịch vụ phù hợp nhất với bạn. AZTAX rất hân hạnh được đồng hành cùng bạn.
Xem thêm: Dịch vụ làm bảo hiểm xã hội tại tphcm
Xem thêm: Đóng bảo hiểm xã hội cho người nước ngoài
