Thủ tục phá sản đang trở thành một chủ đề mà nhiều doanh nghiệp quan tâm trước bối cảnh biến động liên tục của thị trường, chi phí vận hành càng ngày càng gia tăng và áp lực cạnh tranh ngày càng lớn. Trong tình cảnh đó không ít doanh nghiệp rơi vào tình trạng khó khăn về dòng tiền dẫn đến mất khả năng thanh toán các khoản nợ đến hạn và buộc phải cân nhắc việc thực hiện thủ tục phá sản. Tuy nhiên đây là một quy trình phức tạp với rất nhiều bước. Trong bài viết dưới đây AZTAX sẽ giúp bạn đọc hiểu rõ hơn về điều kiện áp dụng, hồ sơ, thủ tục, quy trình thực hiện cũng như những thắc mắc khi thực hiện thủ tục phá sản nhé!
1. Điều kiện nào để doanh nghiệp được công nhận phá sản?
Theo Điều 214 Luật Doanh nghiệp 2020, việc thực hiện thủ tục phá sản đối với doanh nghiệp phải tuân thủ các quy định của Luật Phá sản. Theo quy định của Luật Phá sản 2014, một doanh nghiệp chỉ được công nhận là phá sản khi đồng thời đáp ứng hai điều kiện: mất khả năng thanh toán các khoản nợ đến hạn và được Tòa án nhân dân có thẩm quyền ban hành quyết định tuyên bố phá sản.
Để doanh nghiệp được công nhận phá sản, cần đồng thời đáp ứng 02 điều kiện sau:
- Doanh nghiệp không còn khả năng thực hiện nghĩa vụ thanh toán các khoản nợ khi đến hạn.
- Có quyết định tuyên bố phá sản do Tòa án nhân dân ban hành theo đúng trình tự pháp luật.
Trong đó, doanh nghiệp được xem là mất khả năng thanh toán khi không thực hiện nghĩa vụ thanh toán khoản nợ đến hạn trong 03 tháng kể từ ngày phải thanh toán.
Việc không thanh toán nợ có thể phát sinh trong các trường hợp sau:
- Không có đủ tài sản để thanh toán các khoản nợ đến hạn.
- Có tài sản nhưng vẫn không thực hiện nghĩa vụ thanh toán đối với các khoản nợ theo quy định.
2. Thủ tục phá sản doanh nghiệp mới nhất hiện nay
Quy trình thực hiện thủ tục phá sản bao gồm nhiều bước, từ nộp đơn yêu cầu đến khi Tòa án ra quyết định tuyên bố phá sản.
Sau đây là các bước thực hiện theo quy định pháp luật hiện hành.
Bước 1: Nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản
Người có quyền hoặc nghĩa vụ theo quy định của pháp luật sẽ gửi đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản đến Tòa án nhân dân có thẩm quyền để xem xét giải quyết.
Bước 2: Tòa án tiếp nhận và kiểm tra hồ sơ
Sau khi nhận đơn, Tòa án tiến hành kiểm tra tính hợp lệ của hồ sơ. Nếu hồ sơ đáp ứng quy định, Tòa án sẽ thông báo để người nộp đơn thực hiện nghĩa vụ nộp lệ phí và tạm ứng chi phí phá sản.
Trường hợp hồ sơ còn thiếu hoặc chưa đúng quy định, Tòa án sẽ yêu cầu sửa đổi, bổ sung. Nếu người nộp đơn không có quyền yêu cầu hoặc không thực hiện việc bổ sung theo yêu cầu, đơn sẽ bị trả lại.
Bước 3: Thụ lý đơn yêu cầu
Khi người nộp đơn hoàn tất việc nộp lệ phí và tạm ứng chi phí phá sản theo quy định, Tòa án sẽ chính thức thụ lý vụ việc. Sau đó, Thẩm phán xem xét để quyết định mở hoặc không mở thủ tục phá sản, trừ trường hợp áp dụng thủ tục rút gọn.
Bước 4: Quyết định mở thủ tục phá sản
Nếu có căn cứ, Tòa án ban hành quyết định mở thủ tục phá sản và gửi thông báo đến các cá nhân, tổ chức có liên quan.
Trong giai đoạn này, Tòa án có thể áp dụng các biện pháp bảo toàn tài sản như tuyên bố giao dịch vô hiệu, tạm đình chỉ việc thực hiện hợp đồng hoặc các biện pháp cần thiết khác. Đồng thời, Quản tài viên hoặc doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản sẽ tiến hành kiểm kê tài sản, lập danh sách chủ nợ và xác định các khoản công nợ phát sinh cần thu hồi và thanh toán.
Bước 5: Tổ chức Hội nghị chủ nợ
Sau khi hoàn tất việc xác minh nghĩa vụ tài chính, Hội nghị chủ nợ sẽ được triệu tập.
- Hội nghị chủ nợ lần thứ nhất chỉ được tiến hành khi các chủ nợ tham dự đại diện ít nhất 51% tổng giá trị các khoản nợ không có bảo đảm. Nếu không đủ điều kiện, hội nghị sẽ được hoãn và tổ chức lại.
- Hội nghị chủ nợ lần thứ hai sẽ xem xét và quyết định một trong các phương án sau:
- Chấm dứt thủ tục phá sản.
- Đề xuất áp dụng phương án phục hồi hoạt động kinh doanh.
- Kiến nghị Tòa án tuyên bố doanh nghiệp phá sản.
Bước 6: Ban hành quyết định tuyên bố phá sản
Trong trường hợp doanh nghiệp không thực hiện được phương án phục hồi hoặc vẫn mất khả năng thanh toán sau thời gian phục hồi, Thẩm phán sẽ ra quyết định tuyên bố doanh nghiệp phá sản theo quy định của pháp luật.
Bước 7: Thực hiện quyết định tuyên bố phá sản
Sau khi có quyết định tuyên bố phá sản, cơ quan có thẩm quyền sẽ tiến hành:
- Thanh lý toàn bộ tài sản thuộc khối tài sản phá sản.
- Phân chia số tiền thu được từ việc thanh lý tài sản theo thứ tự ưu tiên thanh toán được Luật Phá sản quy định.
3. Ai có quyền và nghĩa vụ nộp đơn khi doanh nghiệp phá sản?
Theo Điều 5 Luật Phá sản 2014, quyền hoặc nghĩa vụ nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản được áp dụng đối với các chủ thể sau:
- Chủ nợ không có bảo đảm hoặc chủ nợ có bảo đảm một phần được quyền nộp đơn khi doanh nghiệp không thanh toán khoản nợ đến hạn sau 03 tháng kể từ ngày phải thanh toán.
- Người lao động, công đoàn cơ sở hoặc công đoàn cấp trên trực tiếp (trong trường hợp chưa thành lập công đoàn cơ sở) có quyền yêu cầu mở thủ tục phá sản nếu doanh nghiệp chậm trả lương hoặc các khoản phải trả khác cho người lao động quá 03 tháng kể từ ngày đến hạn.
- Người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp hoặc hợp tác xã có trách nhiệm nộp đơn khi đơn vị mất khả năng thanh toán theo quy định của pháp luật.
- Chủ doanh nghiệp tư nhân; Chủ tịch Hội đồng quản trị công ty cổ phần; Chủ tịch Hội đồng thành viên công ty TNHH hai thành viên trở lên; chủ sở hữu công ty TNHH một thành viên; thành viên hợp danh của công ty hợp danh đều có nghĩa vụ nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản khi doanh nghiệp không thể thực hiện nghĩa vụ thanh toán các khoản nợ đã đến thời hạn theo quy định.
- Cổ đông hoặc nhóm cổ đông sở hữu từ 20% cổ phần phổ thông trở lên trong thời gian liên tục ít nhất 06 tháng có quyền nộp đơn khi công ty cổ phần mất khả năng thanh toán. Đối với cổ đông sở hữu dưới 20%, quyền này chỉ được thực hiện nếu Điều lệ công ty có quy định.
- Thành viên hợp tác xã hoặc người đại diện theo pháp luật của hợp tác xã thành viên thuộc liên hiệp hợp tác xã cũng có quyền yêu cầu mở thủ tục phá sản khi đơn vị mất khả năng thanh toán.
Lưu ý: Đối với chủ doanh nghiệp tư nhân, việc nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản là nghĩa vụ bắt buộc, không phải quyền lựa chọn. Ngay khi doanh nghiệp được xác định là mất khả năng thanh toán theo quy định của pháp luật, chủ doanh nghiệp cần chủ động tiến hành thủ tục phá sản nhằm hạn chế những rủi ro và hậu quả pháp lý có thể phát sinh.
4. Doanh nghiệp phá sản cần ưu tiên thanh toán những khoản nào?
Theo Điều 46 Luật Phục hồi, phá sản 2025, sau khi Tòa án ban hành quyết định tuyên bố phá sản, tài sản của doanh nghiệp sẽ được sử dụng để thanh toán theo thứ tự ưu tiên sau:
- Các khoản chi phí phát sinh trong quá trình giải quyết thủ tục phá sản.
- Tiền lương còn nợ của người lao động.
- Các khoản bảo hiểm bắt buộc, bao gồm BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp và bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp.
- Trợ cấp thôi việc cùng các quyền lợi khác của người lao động theo hợp đồng lao động hoặc thỏa ước lao động tập thể.
- Các khoản nợ phát sinh nhằm phục hồi hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp hoặc hợp tác xã.
- Các khoản nghĩa vụ tài chính phải thực hiện với Nhà nước theo quy định của pháp luật.
- Các khoản nợ không có bảo đảm và phần nghĩa vụ còn thiếu của các khoản nợ có bảo đảm sau khi đã xử lý tài sản bảo đảm.
Sau khi hoàn tất việc thanh toán theo thứ tự ưu tiên nêu trên, nếu vẫn còn tài sản, phần giá trị còn lại sẽ được phân chia cho chủ sở hữu hoặc các thành viên góp vốn của doanh nghiệp, tùy theo loại hình doanh nghiệp như doanh nghiệp tư nhân, công ty TNHH, công ty cổ phần, công ty hợp danh hoặc hợp tác xã.
Ngược lại, nếu tài sản không đủ để thanh toán toàn bộ nghĩa vụ trong cùng một nhóm ưu tiên thì các chủ nợ thuộc nhóm đó sẽ được thanh toán theo tỷ lệ tương ứng với giá trị khoản nợ của mình theo quy định của pháp luật.
5. Dịch vụ giải thể doanh nghiệp trọn gói, giá tốt
Thủ tục phá sản doanh nghiệp là một quy trình dài với rất nhiều bước thủ tục để có thể được công nhận doanh nghiệp phá sản.
Nếu bạn cần một dịch vụ uy tín, nhanh chóng, bảo mật giúp tiết kiệm thời gian, chi phí và những sai sót về hồ sơ thì hãy liên hệ AZTAX ngay nhé. Với đội ngũ chuyên viên giàu kinh nghiệm nhiều năm trong lĩnh vực giải thể, phá sản doanh nghiệp và các vấn đề pháp lý khác của doanh nghiệp AZTAX tự tin sẽ mang đến cho các bạn dịch vụ pháp lý tốt nhất cho doanh nghiệp của bạn.
6. Câu hỏi thường gặp
6.1 Doanh nghiệp đang nợ thuế có được thực hiện thủ tục phá sản không?
Có. Doanh nghiệp vẫn có thể thực hiện thủ tục phá sản dù đang còn nợ thuế. Khác với thủ tục giải thể, pháp luật về phá sản không yêu cầu doanh nghiệp phải thanh toán hết các khoản thuế trước khi nộp đơn. Khi doanh nghiệp mất khả năng thanh toán, khoản nợ thuế sẽ được xử lý theo thứ tự ưu tiên phân chia tài sản trong quá trình giải quyết phá sản, vì vậy đây không phải là căn cứ để Tòa án từ chối mở thủ tục phá sản.
6.2 Sau khi hoàn tất thủ tục phá sản, doanh nghiệp còn phải thực hiện nghĩa vụ gì?
Sau khi hoàn tất thủ tục phá sản, việc có phải dùng tài sản cá nhân để thanh toán các khoản nợ còn lại hay không phụ thuộc vào loại hình doanh nghiệp. Chỉ một số trường hợp theo quy định của pháp luật mới phải chịu trách nhiệm bằng tài sản cá nhân.
6.3 Doanh nghiệp mất khả năng thanh toán bao lâu thì phải làm thủ tục phá sản?
Theo Luật Phục hồi, phá sản 2025, khi doanh nghiệp mất khả năng thanh toán quá 6 tháng, người quản lý doanh nghiệp phải nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản trong 3 tháng tiếp theo. Đối với chủ nợ, người lao động và cổ đông đủ điều kiện, việc nộp đơn là quyền, không phải nghĩa vụ.
6.4 Có nên sử dụng dịch vụ hỗ trợ thủ tục phá sản doanh nghiệp không?
Có. Bạn nên sử dụng dịch vụ hỗ trợ để tiết kiệm thời gian vì thủ tục phá sản doanh nghiệp là một thủ tục cực kỳ phức tạp và kéo dài. Việc sử dụng dịch vụ sẽ giúp hồ sơ của bạn tránh những sai sót và được thông qua nhanh hơn.
