Hồ sơ nghỉ hưu trước tuổi là yếu tố quan trọng quyết định việc người lao động có được giải quyết chế độ hưu trí đúng thời hạn hay không. Việc chuẩn bị đầy đủ giấy tờ, đúng đối tượng và đúng quy định pháp luật sẽ giúp quá trình xét duyệt diễn ra nhanh chóng, tránh bị trả hồ sơ hoặc chậm hưởng lương hưu. Cùng AZTAX tìm hiểu thông qua bài viết sau đây nhé!
1. Điều kiện xin nghỉ hưu trước tuổi theo Nghị định 178
Theo Nghị định 178, công chức, viên chức và người lao động có thể tự nguyện xin nghỉ hưu trước tuổi hoặc nghỉ thôi việc nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định.
Điều kiện nghỉ hưu trước tuổi
Người có đơn tự nguyện nghỉ hưu trước tuổi phải đủ thời gian tham gia BHXH bắt buộc để hưởng lương hưu, đồng thời thời gian còn lại so với tuổi nghỉ hưu không vượt quá:
- Từ đủ 10 năm trở xuống so với tuổi nghỉ hưu quy định tại Phụ lục I ban hành kèm theo Nghị định 135/2020/NĐ-CP;
hoặc - Từ đủ 05 năm trở xuống so với tuổi nghỉ hưu theo Phụ lục II ban hành kèm theo Nghị định 135/2020/NĐ-CP.
Điều kiện xin nghỉ thôi việc
Công chức, viên chức, người lao động được xem xét nghỉ thôi việc theo nguyện vọng nếu thuộc một trong các trường hợp sau:
- Giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý nhưng dôi dư so với cơ cấu tổ chức, hoặc sau sắp xếp bị điều chuyển sang vị trí thấp hơn, hoặc thôi giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý.
- Trong 02/03 năm gần nhất được đánh giá, xếp loại chất lượng ở mức hoàn thành nhiệm vụ trở xuống (không áp dụng với trường hợp có 02 năm liên tiếp không hoàn thành nhiệm vụ).
- Trong năm liền kề trước đó hoặc năm xét hưởng chế độ, có tổng số ngày nghỉ ốm đau được BHXH chi trả bằng hoặc vượt mức tối đa theo Luật BHXH, hoặc mắc bệnh cần điều trị dài ngày theo danh mục của Luật BHXH.
- Không còn đáp ứng trình độ chuyên môn, tiêu chuẩn chức danh do thay đổi quy định pháp luật, đã được bố trí công việc khác nhưng tự nguyện xin nghỉ việc.
- Đơn vị công tác thay đổi địa điểm trụ sở sau sắp xếp, gây khó khăn trong việc đi lại và thực hiện nhiệm vụ (quãng đường xa, giao thông bất tiện…), người lao động chủ động đề nghị nghỉ việc.
- Các trường hợp khác có nguyện vọng chính đáng, lý do phù hợp và đáp ứng điều kiện theo quy định của Đảng, Nhà nước; đơn vị quản lý trực tiếp sẽ báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định theo phân cấp.
Xem thêm: Quy định nghỉ hưu trước tuổi
2. Hồ sơ đề nghị hưởng chính sách nghỉ hưu trước tuổi
Để được xem xét giải quyết chính sách nghỉ hưu trước tuổi hoặc nghỉ thôi việc, đơn vị và cá nhân liên quan cần chuẩn bị hồ sơ đầy đủ theo quy định, gồm các giấy tờ sau:
Hồ sơ chung bắt buộc
- Tờ trình đề nghị thực hiện chính sách nghỉ hưu trước tuổi, nghỉ thôi việc theo Phụ lục số 02 ban hành kèm theo Công văn hướng dẫn.
- Danh sách người đề nghị hưởng chính sách theo Phụ lục số 03A, 03B, 03C.
- Biên bản họp tập thể lãnh đạo và cấp ủy đơn vị hoặc văn bản thể hiện ý kiến thống nhất của lãnh đạo, cấp ủy về việc cho nghỉ hưu trước tuổi hoặc nghỉ thôi việc (bản gốc).
Hồ sơ của từng cá nhân đề nghị hưởng chính sách
Mỗi trường hợp cần chuẩn bị 01 bộ hồ sơ riêng, kèm Phiếu thống kê hồ sơ theo Phụ lục số 04, bao gồm:
- Quyết định tuyển dụng (đối với công chức, viên chức) hoặc Hợp đồng lao động ký trước ngày 15/01/2019 (đối với người lao động) – bản sao.
- Các quyết định hoặc văn bản về tiền lương và phụ cấp đang hưởng, gồm: phụ cấp chức vụ lãnh đạo, thâm niên vượt khung, thâm niên nghề, ưu đãi theo nghề, phụ cấp trách nhiệm, phụ cấp công tác Đảng, đoàn thể… (bản sao).
- Sổ BHXH hoặc bản ghi/phiếu đối chiếu quá trình đóng BHXH có xác nhận của cơ quan BHXH, được cấp trong vòng 03 tháng tính đến thời điểm nghỉ hưu trước tuổi hoặc nghỉ thôi việc (bản sao).
- Đơn tự nguyện xin nghỉ hưu trước tuổi hoặc nghỉ thôi việc theo Phụ lục số 05 (bản gốc).
Hồ sơ bổ sung theo từng trường hợp cụ thể (nếu có)
Tùy điều kiện thực tế, hồ sơ có thể cần bổ sung thêm một hoặc một số giấy tờ sau:
- Hồ sơ liên quan đến sức khỏe (bản sao công chứng), như:
- Đơn xin nghỉ ốm đau;
- Quyết định cho nghỉ việc không hưởng lương;
- Giấy chi trả trợ cấp ốm đau của cơ quan BHXH và bảng kê thời gian nghỉ hưởng chế độ theo Phụ lục số 06;
- Giấy tờ chứng minh mắc bệnh thuộc danh mục bệnh cần điều trị dài ngày theo Luật BHXH.
- Hồ sơ chứng minh không đáp ứng tiêu chuẩn trình độ, chuyên môn do thay đổi quy định pháp luật, không còn vị trí phù hợp để bố trí hoặc không thể đào tạo lại (bản sao).
- Các văn bản, giấy tờ liên quan khác theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền.
Số lượng bộ hồ sơ cần nộp
- Đơn vị hưởng lương tại Văn phòng BHXH Việt Nam (không phải đơn vị dự toán độc lập): Lập 02 bộ hồ sơ:
- 01 bộ gốc gửi Vụ Tổ chức cán bộ;
- 01 bộ photo gửi Vụ Tài chính – Kế toán.
- Đơn vị sự nghiệp trực thuộc BHXH Việt Nam là đơn vị dự toán độc lập: Lập 03 bộ hồ sơ:
- 01 bộ gốc gửi Vụ Tổ chức cán bộ;
- 01 bộ photo gửi Vụ Tài chính – Kế toán;
- 01 bộ lưu tại đơn vị.
- BHXH các tỉnh, thành phố: Lập 03 bộ hồ sơ:
- 02 bộ gửi về BHXH Việt Nam (01 bộ gốc, 01 bộ photo);
- 01 bộ lưu tại đơn vị.
Hồ sơ xin nghỉ hưu trước tuổi đối với từng trường hợp
AZTAX xin trình bày một cách trực quan nhất thông qua bảng dưới đây:
| Trường hợp người lao động đang làm việc tại doanh nghiệp, thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc | – Sổ bảo hiểm xã hội |
| – Biên bản giám định mức suy giảm khả năng lao động | |
| – Quyết định thôi việc (hoặc văn bản chấm dứt hợp đồng lao động) hưởng chế độ hưu trí | |
| Trường hợp người lao động đã thôi việc, đang trong quá trình bảo lưu BHXH hoặc đang tham gia BHXH tự nguyện | – Sổ bảo hiểm xã hội |
| – Biên bản giám định mức suy giảm khả năng lao động | |
| – Đơn đề nghị (mẫu số 14-HSB) | |
| Trường hợp người lao động có quyết định hoặc giấy chứng nhận chờ đủ điều kiện để hưởng lương hưu | – Sổ bảo hiểm xã hội |
| – Biên bản giám định mức suy giảm khả năng lao động | |
| – Quyết định hoặc giấy chứng nhận chờ đủ điều kiện để hưởng lương hưu | |
| – Đơn đề nghị (mẫu số 14-HSB) | |
| Một vài trường hợp đặc biệt khác | |
| Trường hợp mất giấy tờ nêu trên | Bổ sung thêm: Đơn đề nghị theo mẫu số 14-HSB nêu rõ lý do mất giấy tờ |
| Trường hợp đang chấp hành hình phạt | Bổ sung thêm: Giấy uỷ quyền (mẫu số 13-HSB) |
| Trường hợp mất tích trở về | Bổ sung thêm: Quyết định huỷ bỏ quyết định tuyên bố mất tích |
| Trường hợp thanh toán phí giám định | Bổ sung thêm: Hoá đơn, chứng từ hoặc bảng kê nội dung và phí giám định |
Xem thêm: Dịch vụ làm bảo hiểm xã hội
3. Trình tự thực hiện chính sách nghỉ hưu trước tuổi, nghỉ thôi việc
Để đảm bảo việc nghỉ hưu trước tuổi hoặc nghỉ thôi việc được giải quyết đúng quy định và kịp thời, người lao động cần nắm rõ trình tự thực hiện chính sách nghỉ hưu trước tuổi, nghỉ thôi việc. Việc tuân thủ đầy đủ các bước theo quy định sẽ giúp quá trình xét duyệt diễn ra thuận lợi, bảo đảm quyền lợi hợp pháp cho người lao động.
Bước 1: Nộp đơn đề nghị
Công chức, viên chức hoặc người lao động có nguyện vọng nghỉ hưu trước tuổi hoặc nghỉ thôi việc thực hiện nộp đơn tự nguyện theo đúng quy định đến đơn vị đang quản lý trực tiếp.
Bước 2: Lấy ý kiến tập thể lãnh đạo, cấp ủy
Người đứng đầu đơn vị tổ chức họp hoặc xin ý kiến bằng văn bản của tập thể lãnh đạo và cấp ủy để xem xét, thống nhất đối với từng trường hợp đề nghị nghỉ hưu trước tuổi hoặc nghỉ thôi việc.
Trường hợp đối tượng xin nghỉ là Thủ trưởng đơn vị thì việc cho ý kiến thuộc thẩm quyền của tập thể lãnh đạo, cấp ủy đơn vị cấp trên trực tiếp.
Bước 3: Lập danh sách và hồ sơ đề nghị
Tùy theo loại hình đơn vị, việc lập danh sách và dự toán kinh phí thực hiện chính sách được thực hiện như sau:
- Đối với các đơn vị hưởng lương tại Văn phòng BHXH Việt Nam (không phải đơn vị dự toán độc lập): Lập danh sách đối tượng và dự kiến kinh phí, gửi hồ sơ đến Vụ Tổ chức cán bộ và Vụ Tài chính – Kế toán.
- Đối với các đơn vị sự nghiệp trực thuộc BHXH Việt Nam: Lập danh sách đối tượng, xây dựng kinh phí thực hiện chế độ, đồng thời gửi hồ sơ về Vụ Tổ chức cán bộ và Vụ Tài chính – Kế toán.
- Đối với BHXH cấp tỉnh: BHXH tỉnh tổng hợp danh sách, xây dựng kinh phí và gửi hồ sơ trình BHXH Việt Nam thông qua Vụ Tổ chức cán bộ và Vụ Tài chính – Kế toán.
Việc xác định thời điểm nghỉ, tiền lương tháng làm căn cứ tính hưởng chính sách nghỉ hưu trước tuổi hoặc trợ cấp thôi việc được áp dụng theo hướng dẫn tại Thông tư số 01/2025/TT-BNV.
Bước 4: Thẩm định về đối tượng
Vụ Tổ chức cán bộ tiến hành rà soát, thẩm định các trường hợp thuộc thẩm quyền phê duyệt của người đứng đầu BHXH Việt Nam trên cơ sở đề xuất của các đơn vị.
Bước 5: Thẩm định kinh phí thực hiện
Sau khi xác định đối tượng đủ điều kiện hưởng chính sách, Vụ Tài chính – Kế toán thực hiện thẩm định kinh phí và chuyển kết quả về Vụ Tổ chức cán bộ để tổng hợp.
Bước 6: Trình cấp có thẩm quyền phê duyệt
Vụ Tổ chức cán bộ tổng hợp đầy đủ kết quả thẩm định về đối tượng và kinh phí, sau đó trình người đứng đầu BHXH Việt Nam xem xét, quyết định phê duyệt theo thẩm quyền.
Bước 7: Báo cáo kết quả thực hiện
Trên cơ sở các quyết định đã ban hành, Vụ Tổ chức cán bộ tham mưu báo cáo người đứng đầu BHXH Việt Nam gửi Bộ Tài chính (thông qua các đơn vị liên quan) để phục vụ công tác theo dõi, kiểm tra theo quy định.
4. Thời hạn và thời gian giải quyết chính sách nghỉ hưu trước tuổi
Thời hạn và thời gian giải quyết chính sách nghỉ hưu trước tuổi là nội dung quan trọng mà người lao động cần nắm rõ để chủ động chuẩn bị hồ sơ và theo dõi tiến độ giải quyết.
Việc xem xét và giải quyết chế độ nghỉ hưu trước tuổi, nghỉ thôi việc được thực hiện theo chu kỳ hằng tháng, với trình tự và mốc thời gian cụ thể như sau:
- Trước ngày 01 hằng tháng, các đơn vị trực thuộc BHXH Việt Nam và BHXH cấp tỉnh có trách nhiệm tổng hợp danh sách kèm hồ sơ của các trường hợp đề nghị nghỉ hưu trước tuổi hoặc nghỉ thôi việc dự kiến trong tháng kế tiếp, gửi về Vụ Tổ chức cán bộ và Vụ Tài chính – Kế toán để phục vụ công tác thẩm định.
- Trong thời hạn 10 ngày kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ, Vụ Tổ chức cán bộ hoàn thành việc rà soát, thẩm định điều kiện đối tượng và ban hành văn bản gửi sang Vụ Tài chính – Kế toán để tiếp tục thẩm định kinh phí thực hiện.
- Trong vòng 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận được văn bản thẩm định đối tượng, Vụ Tài chính – Kế toán tiến hành thẩm định kinh phí và gửi kết quả thẩm định về Vụ Tổ chức cán bộ để tổng hợp.
- Trong thời hạn 02 ngày làm việc sau khi tiếp nhận kết quả thẩm định kinh phí, Vụ Tổ chức cán bộ hoàn thiện hồ sơ và trình người đứng đầu BHXH Việt Nam xem xét, quyết định phê duyệt theo thẩm quyền.
5. Quy định hưởng lương hưu trước đối với người lao động
Người lao động nghỉ hưu trước tuổi vẫn được hưởng lương hưu hằng tháng nếu đáp ứng đủ điều kiện về thời gian đóng bảo hiểm xã hội theo quy định tại Điều 55 Luật Bảo hiểm xã hội 2014.
Theo quy định hiện hành, lương hưu hằng tháng được xác định dựa trên tỷ lệ hưởng lương hưu nhân với mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH. Trong đó:
- Mức hưởng cơ bản là 45% mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH, tương ứng với:
- Lao động nữ: đủ 15 năm đóng BHXH;
- Lao động nam: số năm đóng BHXH được điều chỉnh tăng dần theo từng năm nghỉ hưu, từ 20 năm trở đi áp dụng từ năm 2022.
- Sau mốc trên, mỗi năm đóng BHXH thêm được cộng 2%, mức hưởng tối đa không vượt quá 75%.
Đối với trường hợp nghỉ hưu trước tuổi, sau khi xác định tỷ lệ hưởng lương hưu theo số năm đóng BHXH, người lao động sẽ bị giảm 2% cho mỗi năm nghỉ sớm so với tuổi nghỉ hưu theo quy định.
Trường hợp nghỉ hưu trước tuổi có thời gian lẻ:
- Đủ đến 06 tháng: giảm 1%;
- Trên 06 tháng: không bị giảm tỷ lệ hưởng.
Công thức tính lương hưu hằng tháng trong trường hợp nghỉ hưu trước tuổi được xác định như sau:
Lương hưu hằng tháng = Tỷ lệ hưởng (%) × Mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH
Sau đó trừ phần trăm giảm do nghỉ hưu trước tuổi (nếu có).
6. Dịch vụ làm hồ sơ nghỉ hưu trước tuổi tại AZTAX
Mặc dù quy định và trình tự làm hồ sơ nghỉ hưu trước tuổi đã được pháp luật hướng dẫn khá chi tiết, nhưng trên thực tế, nhiều cá nhân và đơn vị vẫn gặp không ít khó khăn do thủ tục phức tạp, hồ sơ nhiều loại giấy tờ và yêu cầu đúng mẫu, đúng thời hạn. Đặc biệt, với những người không am hiểu về bảo hiểm xã hội, việc tự thực hiện dễ phát sinh sai sót, kéo dài thời gian giải quyết.
Thấu hiểu điều đó, AZTAX triển khai dịch vụ làm hồ sơ nghỉ hưu trước tuổi trọn gói, hỗ trợ cho cá nhân và doanh nghiệp có nhu cầu tại TP.HCM và các khu vực lân cận. Khi sử dụng dịch vụ tại AZTAX, khách hàng sẽ được:
- Tư vấn điều kiện nghỉ hưu trước tuổi theo đúng quy định pháp luật;
- Hướng dẫn và chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, biểu mẫu cần thiết;
- Đại diện thực hiện các thủ tục liên quan đến cơ quan BHXH;
- Theo dõi tiến độ và hỗ trợ xử lý phát sinh (nếu có).
Với đội ngũ chuyên viên giàu kinh nghiệm, am hiểu sâu về bảo hiểm xã hội, AZTAX cam kết mang đến giải pháp nhanh gọn, chính xác, chi phí hợp lý, giúp khách hàng yên tâm hoàn tất thủ tục nghỉ hưu trước tuổi mà không mất nhiều thời gian và công sức.
Tham khảo dịch vụ làm bảo hiểm xã hội của AZTAX để hiểu hơn về cách thức nhận trợ cấp một lần.
7. Một số câu hổi thường gặp
Câu 1: Trường hợp người lao động nghỉ hưu trước tuổi nhưng không đủ điều kiện nhận lương hưu thì sao?
Trong trường hợp chưa đủ số năm đóng BHXH theo quy định, người lao động có thể lựa chọn một trong hai phương án sau:
- Tiếp tục tham gia BHXH tự nguyện cho đến khi đủ điều kiện hưởng lương hưu hằng tháng;
- Hoặc nhận BHXH một lần theo quy định của pháp luật.
Câu 2: Nộp hồ sơ nghỉ hưu trước tuổi ở đâu và cho cơ quan nào?
Người lao động nộp hồ sơ nghỉ hưu trước tuổi thông qua đơn vị đang quản lý, sử dụng lao động (cơ quan, đơn vị sự nghiệp, doanh nghiệp). Sau khi tiếp nhận, đơn vị sẽ tổng hợp và gửi hồ sơ đến cơ quan có thẩm quyền (BHXH tỉnh hoặc cơ quan cấp trên quản lý trực tiếp) để thẩm định và giải quyết theo quy định. Người lao động không nộp hồ sơ trực tiếp cho cơ quan BHXH nếu vẫn còn đơn vị quản lý.
Câu 3: Nghỉ hưu trước tuổi có bắt buộc phải làm đơn tự nguyện không?
Có. Trường hợp nghỉ hưu trước tuổi theo chính sách tinh giản, sắp xếp tổ chức hoặc theo nguyện vọng cá nhân thì bắt buộc phải có đơn tự nguyện xin nghỉ hưu trước tuổi. Đây là căn cứ pháp lý quan trọng để cơ quan có thẩm quyền xem xét, thẩm định và phê duyệt chế độ cho người lao động.
Trên đây là toàn bộ quy định hiện hành về hồ sơ nghỉ hưu trước tuổi mà AZTAX muốn chia sẻ đến bạn. Bên cạnh đó, chúng tôi cũng đề xuất cách thức làm hồ sơ nhanh nhất hiện nay. Hãy liên hệ ngay AZTAX theo thông tin bên dưới để được hỗ trợ tư vấn miễn phí ngay từ hôm nay. AZTAX rất hân hạnh được đồng hành cùng bạn!
